Οι λαμπτήρες σε όλη την πόλη επίσης αντικαθίστανται. Η αίσθηση που εισπράττουμε είναι ότι ένα σημαντικό κομμάτι όλων των έργων που βρίσκονται σε εξέλιξη θα μπορούσε να έρθει σε ελληνικές εταιρείες. Η Σερβία και όσα συμβαίνουν εκεί σήμερα είναι θείο δώρο για την ελληνική οικονομία, ιδίως για τη Βόρεια Ελλάδα": με τη φράση αυτή, ο αντιπρόεδρος του Ελληνοσερβικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, Λευτέρης Γεωργιάδης, μετέφερε το κλίμα που εισέπραξε η ελληνική πλευρά τόσο στο πλαίσιο των επαφών που ακολούθησαν την ίδρυση του επιμελητηρίου προ εξαμήνου, όσο και στη διάρκεια του πρόσφατου οικονομικού φόρουμ στο Βελιγράδι, παρουσία του Σέρβου πρωθυπουργού, Αλεξάνταρ Βούτσιτς.
Ήδη, περίπου 400 ελληνικές εταιρείες, μεταξύ άλλων από τους κλάδους των κατασκευών, των τροφίμων, της ενέργειας και της συμβουλευτικής επιχειρήσεων, έχουν έρθει σε επαφή με το επιμελητήριο προκειμένου να αντλήσουν πληροφορίες για την επιχειρηματική δραστηριοποίησή τους στη Σερβία (είτε με εμπορικές συνεργασίες είτε και με τη δημιουργία υποκαταστημάτων). Πάντως, στο οικονομικό φόρουμ στο Βελιγράδι, όπου παρουσιάστηκαν "ανοιχτά" πρότζκετ ύψους 10 δισ. ευρώ, που αναζητούν εταίρους, η ελληνική παρουσία ήταν μάλλον περιορισμένη (από τους περίπου 45 επιχειρηματίες που είχαν αρχικά εκδηλώσει ενδιαφέρον, τελικά παραβρέθηκαν μόνο οι 14, λόγω και των εκλογών στην Ελλάδα). Οι Έλληνες μπορεί να μην εκπροσωπήθηκαν σε μεγάλους αριθμούς, αλλά στο φόρουμ μετείχαν εκατοντάδες επενδυτές από όλον τον κόσμο, ενώ κλείστηκαν σημαντικές συμφωνίες.
Ενδιαφέρον από Σέρβους για ίδρυση εταιρειών και ακίνητα
Στο μεταξύ, αρκετοί είναι και οι Σέρβοι επιχειρηματίες, που έχουν αρχίσει να κοιτάζουν πιο θετικά την Ελλάδα, σύμφωνα με τον πρόεδρο του επιμελητηρίου, Κώστα Γεωργάκο. "Εδώ και 30 χρόνια δεν υπήρχε ενδιαφέρον από τη Σερβία. Τελευταία υπάρχει όμως έντονο ενδιαφέρον Σέρβων για την ίδρυση εταιρειών στην Ελλάδα, ενώ δημιουργούμε και εγχειρίδιο επενδύσεων με χρήσιμες πληροφορίες για τις δύο χώρες. Στον τομέα των ακινήτων, όπου δραστηριοποιούμαι επαγγελματικά, μέχρι τώρα υπήρχε ενδιαφέρον μόνο για μικρά ακίνητα, της τάξης των 15.000-30.000 ευρώ. Για πρώτη φορά υπάρχει ενδιαφέρον και για ακίνητα άνω των 250.000 ευρώ, από Σέρβους που ενδιαφέρονται να πάρουν παραμονή" σημείωσε ο κ.Γεωργάκος.
Το λιμάνι της Θεσσαλονίκης στο προσκήνιο
Η προσπάθεια τόνωσης όχι μόνο των επενδυτικών, αλλά και των εμπορικών σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών (σ.σ. το διμερές εμπόριο Ελλάδας-Σερβίας δεν ξεπερνά τα 400 εκατ. ευρώ, όταν με τη Βουλγαρία φτάνει τα 2,8 δισ.) φέρνει στο προσκήνιο και το λιμάνι της Θεσσαλονίκης. "Στη δεκαετία του '80 οι θαλάσσιες μεταφορές προς Σερβία από Θεσσαλονίκη άγγιζαν το 60%. Σήμερα είναι μόλις 3% και αυτό παρότι αν τα σερβικά προϊόντα εξυπηρετούνταν μέσω Θεσσαλονίκης θα έφταναν στον προορισμό τους 7-8 μέρες νωρίτερα" σημείωσε ο κ.Γεωργάκος, υπενθυμίζοντας ότι η Σερβία χρησιμοποιεί πλέον περισσότερο τα λιμάνια του Μπαρ (Μαυροβούνιο) και του Κόπερ (Σλοβενία). Σε μια προσπάθεια να επανέλθουν απολεσθέντα σερβικά φορτία, αναμένεται να πραγματοποιηθεί συνάντηση εντός του Οκτωβρίου μεταξύ όλων των εμπλεκομένων.
Από την πλευρά του, ο γενικός πρόξενος της Σερβίας στην Ελλάδα, Σίνισα Πάβιτς, επισήμανε σχετικά ότι από τη δεκαετία του '80, λόγω και της παγκοσμιοποίησης, πολλά άλλαξαν και πολλές σερβικές επιχειρήσεις έκλεισαν, γεγονός που εξηγεί τη μείωση των φορτίων. Από την άλλη, οι επιχειρηματίες περιμένουν να δουν τι θα γίνει με την ιδιωτικοποίηση και τι σκέφτεται για το λιμάνι ο διεθνής πάροχος, που αναμένεται να εισέλθει σε αυτό μέσα από την υπό εξέλιξη διαδικασία.
Ιστορικός τουρισμός σε ...μεγάλο υψόμετρο
Ιδιαίτερη έμφαση στις διμερείς σχέσεις μπορεί να διαδραματίσει και ο τουρισμός: ήδη οι Σέρβοι τουρίστες στην Ελλάδα ξεπέρασαν φέτος το 1 εκατ. έναντι 730.000 πέρσι. Ο ιστορικός τουρισμός σε περιοχές όπως η Φλώρινα αποτελεί ένα ιδιαίτερο κομμάτι σε αυτή τη διαδικασία, όπως επισήμανε ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου της περιοχής, Σάββας Σαπαλίδης.
"Κάθε χρόνο, πάνω από 10.000 Σέρβοι έρχονται για να τιμήσουν τους συμπατριώτες τους που σκοτώθηκαν στο Καϊμακτσαλάν κι ανεβαίνουν σε ένα εκκλησάκι σε υψόμετρο 2500 μέτρων. Αυτό θέλουμε να το αξιοποιήσουμε. Μάλιστα, εντός του Ιανουαρίου αναμένεται να κυκλοφορήσει στη Σερβία εκπτωτική κάρτα με τίτλο "Πάω Φλώρινα", ώστε να ενθαρρυνθούν οι Σέρβοι να επισκεφτούν την περιοχή” σημείωσε ο κ.Σαπαλίδης. Η Φλώρινα είναι ήδη γνωστή στη Σερβία για το κρασί, τα φασόλια, τα γλυκά κουταλιού, τις πιπεριές αλλά και τα ανθρακονήματα αλλά και για την ξυλεία: πρόσφατα ζητήθηκε από την περιοχή ξύλο καστανιάς για τη σερβική Μονή Χιλανδαρίου.
Προκειμένου να κεφαλαιοποιήσει όλα αυτά, το Ελληνοσερβικό Επιμελητήριο Ελλάδας "απλώνει" το πεδίο δράσης του. Ήδη έχουν εγγραφεί ώς μέλη του όλα τα περιφερειακά επιμελητήρια της Σερβίας, που αντιπροσωπεύουν συνολικά το 95% των σερβικών επιχειρήσεων, έχουν εγκαινιαστεί γραφεία σε Βελιγράδι και Λέσκοβατς, ενώ στόχος είναι τώρα η περαιτέρω δικτύωση, μέσω της ύπαρξης ενός ανθρώπου-συνδέσμου για τις ελληνοσερβικές σχέσεις.
Το πρόσωπο αυτό, όταν δέχεται αιτήματα ενημέρωσης, θα κατευθύνει τους ενδιαφερόμενος στο ελληνοσερβικό επιμελητήριο, ώστε να λαμβάνουν άμεση πληροφόρηση. Παράλληλα, προγραμματίζονται εκατέρωθεν επιχειρηματικές αποστολές, εκ των οποίων η πρώτη σερβική θα επισκεφτεί την Καβάλα και τη Δράμα τον Οκτώβριο. Το επιμελητήριο αναλαμβάνει επίσης να γνωστοποιεί στη σερβική αγορά εκθέσεις της ΔΕΘ με ενδιαφέρον για τις σερβικές επιχειρήσεις, ενώ συμφώνησε να εκπροσωπήσει και τον σερβικό εκθεσιακό οργανισμό στην Ελλάδα.
