Σε νέα εποχή εισέρχονται τα ευρωπαϊκά Τελωνεία, με τη θέσπιση του νέου Ενωσιακού Τελωνειακού Κώδικα, βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) 2026/2108, και τη σύσταση της Τελωνειακής Αρχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η μεταρρύθμιση αποσκοπεί στη δημιουργία ενός σύγχρονου, ενιαίου και αποτελεσματικότερου τελωνειακού πλαισίου σε ολόκληρη την ΕΕ, με αιχμή τον ψηφιακό μετασχηματισμό και την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών-μελών.
Με εγκύκλιο του Διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή (Ε.2054/2026), κοινοποιούνται στις αρμόδιες τελωνειακές υπηρεσίες και στους εμπλεκόμενους φορείς οι βασικές διατάξεις του νέου Κανονισμού, μαζί με τις πρώτες οδηγίες για τη σταδιακή προσαρμογή στις απαιτήσεις του νέου θεσμικού πλαισίου.
Κεντρική θέση στη μεταρρύθμιση κατέχει η δημιουργία του Τελωνειακού Κόμβου Δεδομένων της ΕΕ (EU Customs Data Hub), ο οποίος θα αποτελέσει το ενιαίο ψηφιακό περιβάλλον για τη συλλογή, την επεξεργασία και την ανταλλαγή τελωνειακών πληροφοριών. Μέσω του νέου συστήματος επιδιώκεται η αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των δεδομένων και η στενότερη συνεργασία των τελωνειακών αρχών σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Παράλληλα, το νέο πλαίσιο προβλέπει περισσότερο ενιαία και αποτελεσματική εφαρμογή των τελωνειακών ελέγχων, με ενισχυμένη χρήση της ανάλυσης κινδύνου σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στόχος είναι επίσης η απλούστευση και ο εκσυγχρονισμός των τελωνειακών διαδικασιών, καθώς και η στενότερη συνεργασία των αρχών με τους οικονομικούς φορείς.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις συνεχώς αυξανόμενες ροές του ηλεκτρονικού εμπορίου, καθώς οι τελωνειακές διαδικασίες καλούνται να προσαρμοστούν στις νέες μορφές εμπορικών συναλλαγών. Ταυτόχρονα, ενισχύεται ο ρόλος των Τελωνείων στην προστασία των δημοσιονομικών συμφερόντων της ΕΕ, αλλά και στην προάσπιση της δημόσιας υγείας, των καταναλωτών και του περιβάλλοντος.
Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων αναλαμβάνει κεντρικό ρόλο στην προετοιμασία και την εφαρμογή του νέου θεσμικού πλαισίου στην Ελλάδα, συντονίζοντας τις επιχειρησιακές, οργανωτικές και ψηφιακές αλλαγές που απαιτούνται.
Στο πλαίσιο αυτό, προτεραιότητα αποτελεί η προσαρμογή των εθνικών τελωνειακών συστημάτων και η διασύνδεσή τους με τον Τελωνειακό Κόμβο Δεδομένων της ΕΕ, καθώς και η αναβάθμιση των συστημάτων ανάλυσης κινδύνου και των μηχανισμών τελωνειακών ελέγχων.
Παράλληλα, προβλέπεται η εκπαίδευση του ανθρώπινου δυναμικού και η διαρκής υποστήριξη επιχειρήσεων και συναλλασσομένων, ώστε η μετάβαση στο νέο περιβάλλον να πραγματοποιηθεί όσο το δυνατόν πιο ομαλά.
Η Ελλάδα θα συμμετέχει επίσης ενεργά στη διαμόρφωση των ευρωπαϊκών εκτελεστικών κανόνων, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Τελωνειακή Αρχή, καθώς το νέο σύστημα θα αναπτύσσεται και θα τίθεται σταδιακά σε εφαρμογή.
Η εφαρμογή του νέου Ενωσιακού Τελωνειακού Κώδικα συνιστά σημαντικό βήμα για τον συνολικό εκσυγχρονισμό της Τελωνειακής Ένωσης, με στόχο ένα περισσότερο ψηφιακό, αποτελεσματικό και ενιαίο ευρωπαϊκό τελωνειακό περιβάλλον, ικανό να ανταποκριθεί στις νέες συνθήκες του διεθνούς εμπορίου.
