Τη δική της εκδοχή για τις μειώσεις τιμών στο ράφι και τις ανατιμήσεις που καταγράφηκαν πριν από την έναρξη της Εθνικής Πρωτοβουλίας Μείωσης Τιμών δίνει η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, απαντώντας στις δημόσιες αναφορές που θέτουν ερωτήματα για την πραγματική αποτελεσματικότητα του μέτρου.
Σε ανακοίνωσή της, η Αρχή υποστηρίζει ότι η εικόνα σύμφωνα με την οποία οι τιμές ορισμένων προϊόντων αυξήθηκαν πριν από την εφαρμογή της Πρωτοβουλίας, προκειμένου στη συνέχεια να εμφανιστούν ως μειωμένες, δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Η Εθνική Πρωτοβουλία Μείωσης Τιμών τέθηκε σε εφαρμογή στις 31 Αυγούστου και, σύμφωνα με την Αρχή, περιλαμβάνει συνολικά 1.740 κωδικούς προϊόντων.
Η Ανεξάρτητη Αρχή επικαλείται, μάλιστα, τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή της από τις δηλώσεις ανατιμήσεων των επιχειρήσεων. Όπως αναφέρει, κατά τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο δεν έλαβε καμία δήλωση ανατίμησης από εταιρεία επώνυμων προϊόντων που συμμετέχει στην Εθνική Πρωτοβουλία Μείωσης Τιμών. Η μοναδική δήλωση ανατίμησης που υποβλήθηκε στο συγκεκριμένο διάστημα, σύμφωνα με την ίδια, αφορά εταιρεία η οποία δεν συμμετέχει στην Πρωτοβουλία. Η Αρχή στρέφει παράλληλα τα πυρά της στη μεθοδολογία ορισμένων συγκρίσεων τιμών που έχουν παρουσιαστεί δημόσια. Όπως υποστηρίζει, επιλέγεται ένας πολύ μικρός αριθμός προϊόντων, από τον οποίο σχηματίζεται ένα τεχνητό «καλάθι», χωρίς να συγκρίνονται κάθε φορά η ίδια αλυσίδα, η ίδια βάση τιμής και η ίδια χρονική περίοδος.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Κατά την Αρχή, σε αυτές τις συγκρίσεις αναζητείται εκ των υστέρων η χαμηλότερη τιμή στην οποία εμφανίστηκε ένα προϊόν σε οποιαδήποτε αλυσίδα και οποιαδήποτε ημέρα, ακόμη και όταν αυτή αφορούσε μια περιορισμένη χρονικά προσφορά. Όπως επισημαίνει, πρέπει να γίνεται σαφής διάκριση ανάμεσα στη βασική τιμή ραφιού χωρίς προσφορά, την οποία συναντά ο καταναλωτής σε ένα κατάστημα, και στη χαμηλότερη τιμή προσφοράς που μπορεί να καταγραφεί σε διαφορετική αλυσίδα και διαφορετική χρονική στιγμή. Κατά την εκτίμησή της, η πρώτη αποτυπώνει την πραγματική εικόνα της αγοράς, ενώ η δεύτερη μπορεί να οδηγήσει στη δημιουργία ενός τεχνητού «καλαθιού» που δεν αντιστοιχεί σε πραγματική αγορά του καταναλωτή.
Η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή υπογραμμίζει ακόμη ότι η Εθνική Πρωτοβουλία Μείωσης Τιμών δεν αποτελεί μία ακόμη βραχυχρόνια προωθητική ενέργεια.
Πρόκειται, όπως αναφέρει, για σταθερή και δεσμευμένη μείωση της βασικής τιμής ραφιού για τουλάχιστον δύο μήνες ανά κωδικό, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις οι μειώσεις θα διατηρηθούν έως το τέλος Δεκεμβρίου του 2026.
Οι σύντομες προσφορές, πάντως, δεν καταργούνται. Θα μπορούν να εφαρμόζονται επιπλέον πάνω στη μειωμένη βασική τιμή, οδηγώντας για συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα σε ακόμη χαμηλότερες τελικές τιμές για τους καταναλωτές.
Παράλληλα, η Αρχή υποστηρίζει ότι από τις συγκρίσεις που έχουν παρουσιαστεί απουσιάζουν ολόκληρες κατηγορίες προϊόντων με σημαντική συμμετοχή στην Πρωτοβουλία. Μεταξύ αυτών είναι τα νωπά κρέατα, όπου εντάσσονται 100 κωδικοί με μέση μείωση 7,5% και μειώσεις που φτάνουν έως το 28%, καθώς και τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, με 360 κωδικούς, μέση μείωση 8% και μέγιστη μείωση 33%. Στα σχολικά είδη συμμετέχουν 405 προϊόντα, με μέση μείωση 12% και τη μεγαλύτερη μείωση να φτάνει το 36%. Σύμφωνα με την Αρχή, πρόκειται σε σημαντικό βαθμό για κατηγορίες που δεν εντάσσονται συνήθως σε βραχυχρόνιες προσφορές και, ως εκ τούτου, η απουσία τους από σχετικές συγκρίσεις δεν αποτυπώνει τη συνολική εικόνα της Πρωτοβουλίας.
Τα στοιχεία του πληθωρισμού
Η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή αναφέρει ότι παρακολουθεί και ελέγχει σε καθημερινή βάση την εφαρμογή της Εθνικής Πρωτοβουλίας Μείωσης Τιμών και ότι η μέχρι σήμερα αποτύπωση των πραγματικών τιμών στο ράφι επιβεβαιώνει τα στοιχεία που έχει δημοσιοποιήσει. Το κατά πόσο, ωστόσο, η εικόνα αυτή επιβεβαιώνεται στην πράξη μένει να φανεί και από τα επίσημα στοιχεία για την πορεία των τιμών. Στις 9 Σεπτεμβρίου, όταν η Ελληνική Στατιστική Αρχή θα ανακοινώσει τα στοιχεία για τον πληθωρισμό του Αυγούστου, αναμένεται να υπάρχει σαφέστερη εικόνα για την εξέλιξη των τιμών και, κατ' επέκταση, για το αποτύπωμα της Εθνικής Πρωτοβουλίας Μείωσης Τιμών. Οι πρώτες ενδείξεις, πάντως, δημιουργούν ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα της πρωτοβουλίας.
Όπως κατέδειξε το Dnews.gr, από τις 8 Ιουλίου έως τα τέλη Αυγούστου, δηλαδή στο διάστημα που μεσολάβησε από την ανακοίνωση της Εθνικής Πρωτοβουλίας Μείωσης Τιμών μέχρι την εφαρμογή των μειωμένων τιμών στις 31 Αυγούστου, σε σειρά προϊόντων καταγράφηκαν σημαντικές ανατιμήσεις. Στο δείγμα των 30 προϊόντων που εξέτασε το Dnews.gr εντοπίστηκαν ανατιμήσεις άνω του 20%, του 30%, ακόμη και του 40%. Ακόμη πιο ενδεικτικό είναι ότι, παρά τις μειώσεις που ακολούθησαν, τα περισσότερα από τα συγκεκριμένα προϊόντα εξακολουθούν να πωλούνται ακριβότερα σε σχέση με την τιμή που είχαν στις 8 Ιουλίου. Η πληρέστερη εικόνα για το τι συνέβη τελικά στις τιμές αναμένεται να αποτυπωθεί στα επίσημα στοιχεία του πληθωρισμού Αυγούστου, τα οποία αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα μετά τη δημόσια αντιπαράθεση που έχει ανοίξει γύρω από τις μειώσεις στο ράφι.
