Οι δοκιμασίες επαγωγικού συλλογισμού αξιολογούν την ικανότητα του υποψηφίου να παρατηρεί οπτικά δεδομένα, να εντοπίζει τις σχέσεις που τα συνδέουν και να εξάγει έναν γενικό κανόνα. Ο κανόνας αυτός δεν δίνεται ρητά. Πρέπει να ανακαλυφθεί μέσα από τη σύγκριση διαδοχικών σχημάτων και στη συνέχεια να εφαρμοστεί, ώστε να προσδιοριστεί η επόμενη κατάσταση.
Στις κλασικές ερωτήσεις επαγωγικού συλλογισμού παρουσιάζεται μια ακολουθία σχημάτων και ο υποψήφιος επιλέγει τη σωστή συνέχεια ανάμεσα σε προκαθορισμένες απαντήσεις. Στις διαδραστικές δοκιμασίες τύπου Verify Interactive – Inductive Reasoning, όμως, ο τρόπος απάντησης είναι διαφορετικός. Ο υποψήφιος δεν καλείται απλώς να αναγνωρίσει μία έτοιμη λύση, αλλά να την κατασκευάσει ο ίδιος, τοποθετώντας κάθε σύμβολο, χρώμα ή μοτίβο στη σωστή θέση.
Η διαφοροποίηση αυτή αυξάνει τον βαθμό δυσκολίας. Στην πολλαπλή επιλογή, οι διαθέσιμες απαντήσεις μπορεί να λειτουργήσουν βοηθητικά, καθώς επιτρέπουν τον αποκλεισμό ορισμένων επιλογών. Αντίθετα, στη διαδραστική μορφή δεν υπάρχουν έτοιμες λύσεις που να κατευθύνουν τη σκέψη. Ο υποψήφιος πρέπει να έχει κατανοήσει πλήρως όλους τους κανόνες και να αναπαράγει με ακρίβεια το επόμενο σχήμα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Συνήθως παρουσιάζονται διαδοχικά σχήματα χωρισμένα σε σαφώς διακριτές περιοχές όπου μέσα σε αυτά κινούνται διαφορετικά στοιχεία. Κάθε στοιχείο μπορεί να ακολουθεί δικό του, ανεξάρτητο κανόνα. Επομένως, δεν πρέπει να αναζητούμε υποχρεωτικά έναν ενιαίο κανόνα που να εξηγεί ολόκληρο το σχήμα. Συχνά το ερώτημα περιλαμβάνει δύο ή τρεις παράλληλους κανόνες, οι οποίοι λειτουργούν ταυτόχρονα αλλά ανεξάρτητα.
Για την αποτελεσματική επίλυση αυτών των ερωτημάτων είναι χρήσιμο να ακολουθείται μια συγκεκριμένη διαδικασία: α) διαχωρισμός των στοιχείων (επιλέγουμε ένα στοιχείο τη φορά και παρακολουθούμε αποκλειστικά τη δική του πορεία), β) καταγραφή διαδοχικά των θέσεων, γ) έλεγχος μεγέθους και μετακίνησης, δ) επανάληψη για κάθε στοιχείο, ε) έλεγχος του κανόνα στα στοιχεία του σχήματος, στ) κατασκευή της τελικής απάντησης.
Το συχνότερο λάθος είναι η προσπάθεια να ερμηνευθεί ολόκληρη η εικόνα με μία μόνη ματιά. Η μεγάλη ποσότητα οπτικής πληροφορίας μπορεί να δημιουργήσει σύγχυση και να αποκρύψει ακόμη και έναν απλό κανόνα. Η ασφαλέστερη προσέγγιση είναι η απομόνωση των στοιχείων και η παρακολούθηση της πορείας τους ξεχωριστά.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στην κατεύθυνση της κίνησης. Δύο στοιχεία μπορεί να μετακινούνται κατά τον ίδιο αριθμό θέσεων, αλλά προς αντίθετες κατευθύνσεις. Επίσης, ένα στοιχείο μπορεί να μεταβάλλει όχι μόνο τη θέση του αλλά και κάποιο δεύτερο χαρακτηριστικό του, όπως το χρώμα, το γέμισμα ή τον προσανατολισμό του.
Οι διαδραστικές ερωτήσεις επαγωγικού συλλογισμού δεν εξετάζουν μόνο αν ο υποψήφιος μπορεί να εντοπίσει μια λογική σχέση. Εξετάζουν αν μπορεί να αναλύσει τα δεδομένα, να διαχειριστεί πολλούς ταυτόχρονους κανόνες και να εφαρμόσει με ακρίβεια τα συμπεράσματά του. Για τον λόγο αυτό, η επιτυχία δεν βασίζεται στην τύχη ή στην απλή οπτική εντύπωση, αλλά στη συστηματική παρατήρηση και στη μεθοδική κατασκευή της λύσης.
Στα παραδείγματα που ακολουθούν παρουσιάζονται διαφορετικές μορφές διαδραστικών επαγωγικών δοκιμασιών. Σε κάθε περίπτωση, στόχος είναι να εντοπιστεί η πορεία κάθε στοιχείου ξεχωριστά και στη συνέχεια να κατασκευαστεί το σχήμα που ολοκληρώνει σωστά την ακολουθία.
Παράδειγμα 1ο
Κατασκευάστε το σχήμα που ακολουθεί τη σειρά των σχημάτων (δίνονται αριθμημένα τα κελιά για να εξηγηθούν καλύτερα οι απαντήσεις):
Επεξήγηση σωστής απάντησης: Οι κουκκίδες τοποθετούνται στη θέση 1, το ριγέ τμήμα στη θέση 4 και το μαύρο τμήμα στη θέση 5. Κάθε στοιχείο ακολουθεί ανεξάρτητη κυκλική πορεία: το μαύρο τμήμα μετακινείται κάθε φορά κατά μία θέση δεξιόστροφα (1 προς 2 προς 3 προς 4 προς 4), το ριγέ τμήμα προχωρά κατά δύο θέσεις (2 προς 4 προς 6 προς 2 προς 4), ενώ οι κουκκίδες μετακινούνται κατά δύο θέσεις αριστερόστροφα (3 προς 1 προς 5 προς 3 προς 1). Εφαρμόζοντας ακόμη μία φορά τους τρεις κανόνες, προκύπτει η τελική διάταξη του σχήματος.
Παράδειγμα 2ο
Κατασκευάστε το σχήμα που ακολουθεί τη σειρά (δίνονται αριθμημένα τα κελιά για να εξηγηθούν καλύτερα οι απαντήσεις):
Επεξήγηση σωστής απάντησης: Το συμπαγές μαύρο τετράγωνο και το γραμμοσκιασμένο κινούνται μόνο πάνω στα οκτώ περιμετρικά κελιά (1-2- 3-6-9-8-7-4), χωρίς ποτέ να περνούν από το κέντρο, με το μαύρο να προχωρά κατά ένα κελί κάθε φορά και το γραμμοσκιασμένο κατά τρία κελιά. Οι τελίτσες αντίθετα κινούνται μέσα σε ολόκληρο το πλέγμα, με την απλή αριθμητική σειρά 1-2-3-4-5-6-7-8-9 και ξανά 1, περνώντας δηλαδή και από το κέντρο. Στην πρώτη εικόνα το μαύρο βρίσκεται στο κελί 1, το γραμμοσκιασμένο στο κελί 6 και οι τελίτσες στο κελί 5. Για να πάμε στη δεύτερη εικόνα, το μαύρο προχωρά κατά ένα μόνο βήμα πάνω στη διαδρομή των οκτώ κελιών, από το από το 1 πάει στο 2. Το γραμμοσκιασμένο προχωρά κατά τρία βήματα πάνω στην ίδια διαδρομή: ξεκινώντας από το 6 πάει 9 πάει 8 πάει 7, άρα καταλήγει στο 8. Από τη δεύτερη στην τρίτη εικόνα επαναλαμβάνουμε την ίδια λογική. Το μαύρο, ένα βήμα πάνω στη διαδρομή του, πάει από το 2 στο 3. Το γραμμοσκιασμένο, τρία βήματα από το 7 πάει 4 πάει 1 πάει 2, άρα καταλήγει στο 2. Οι τελίτσες, τέσσερα βήματα από το 9 πάει 1 πάει 2 πάει 3 πάει 4, άρα καταλήγει στο 4. Από την τρίτη στην τέταρτη εικόνα: το μαύρο πάει από το 3 στο 6 (ένα βήμα στη διαδρομή του). Το γραμμοσκιασμένο, τρία βήματα από το 2 πάει 3 πάει 6 πάει 9, άρα καταλήγει στο 9. Οι τελίτσες, τέσσερα βήματα από το 4 πάει 5 πάει 6 πάει 7 πάει 8, άρα καταλήγει στο 8. Και τέλος, από την τέταρτη εικόνα στην πέμπτη αυτή που πρέπει να συμπληρωθεί, το μαύρο κάνει το τελευταίο του βήμα από το 6 στο 9. Το γραμμοσκιασμένο κάνει τρία βήματα από το 9 πάει 8 πάει 7 πάει 4, άρα καταλήγει στο 4. Οι τελίτσες κάνουν τέσσερα βήματα από το 8 πάει 9 πάει 1 πάει 2 πάει 3, άρα καταλήγει στο 3.
Παράδειγμα 3ο
Κατασκευάστε το σχήμα που ακολουθεί τη σειρά (δίνονται αριθμημένα τα κελιά για να εξηγηθούν καλύτερα οι απαντήσεις):
Επεξήγηση σωστής απάντησης: Εδώ η κίνηση είναι πιο απλή στη λογική της, αν και το σχήμα είναι πιο πολύπλοκο οπτικά. Εμείς δίνουμε αριθμούς, δεν ισχύει το ίδιο στα κανονικά διαδραστικά τεστ. Και τα δύο στοιχεία κινούνται πάνω στην ίδια αριθμητική διαδρομή 1 προς 2 προς 3 προς … προς 9 προς 1 (χωρίς παράκαμψη κέντρου, όλα τα κελιά μετράνε κανονικά). Το συμπαγές μαύρο τρίγωνο ξεκινά στη θέση 1 και προχωρά κατά ένα κελί κάθε φορά: 1 προς 2 προς 3 προς 4 προς 5. Το γραμμοσκιασμένο ξεκινά στη θέση 4 και προχωρά κατά δύο κελιά κάθε φορά: 4 προς 6 προς 8 προς 1 προς 3. Στο πέμπτο βήμα, λοιπόν, το μαύρο καταλήγει στη θέση 5 και το γραμμοσκιασμένο στη θέση 3.
