Τα ερωτήματα «Odd One Out», γνωστές και ως ερωτήματα εντοπισμού του διαφορετικού σχήματος, αποτελούν χαρακτηριστική μορφή επαγωγικού συλλογισμού. Ο υποψήφιος καλείται να εξετάσει μια ομάδα εικόνων ή σχημάτων, να ανακαλύψει τον κανόνα που συνδέει τα περισσότερα από αυτά και, στη συνέχεια, να επιλέξει εκείνο που δεν συνδέει τα περισσότερα από αυτά και, στη συνέχεια, να επιλέξει εκείνο που δεν ακολουθεί τον ίδιο κανόνα.
Η επίλυση δεν βασίζεται σε απομνημονευμένες γνώσεις, αλλά στην παρατήρηση, στη σύγκριση και στην αναγνώριση οπτικών σχέσεων. Τα σχήματα μπορεί να διαφοροποιούνται ως προς το είδος, τον αριθμό, τη θέση, το χρώμα, τον προσανατολισμό, την περιστροφή, τη συμμετρία ή τη σχέση μεταξύ των επιμέρους στοιχείων τους.
Το ζητούμενο δεν είναι απλώς να εντοπιστεί μια οπτική διαφορά. Κάθε εικόνα διαφέρει συνήθως από τις υπόλοιπες σε κάποιο σημείο. Ο υποψήφιος πρέπει να βρει τη δομική διαφορά, δηλαδή εκείνο το χαρακτηριστικό που αποδεικνύει ότι τέσσερα σχήματα ανήκουν στην ίδια κατηγορία, ενώ ένα εξαιρείται.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ο υποψήφιος μπορεί να ακολουθεί τέσσερα βήματα: α) καταγράφει τα βασικά χαρακτηριστικά κάθε εικόνας, β) αναζητά έναν κανόνα που ισχύει για την πλειονότητα των επιλογών, γ) ελέγχει αν ο κανόνας εφαρμόζεται με συνέπεια, δ) επιλέγει το μοναδικό σχήμα που τον παραβιάζει.
Πάμε στη συνέχεια να δούμε πέντε (5) παραδείγματα:
Παράδειγμα 1ο
Ποια από τις πέντε επιλογές δεν ακολουθεί τον ίδιο κανόνα με τις υπόλοιπες;
Η λογική που κρύβεται πίσω από την απάντηση: Στις επιλογές Α, Β, Δ και Ε, κάθε ομάδα περιλαμβάνει δύο ίδια σχήματα και ένα διαφορετικό. Τα δύο όμοια σχήματα καταλαμβάνουν πάντοτε την πρώτη και τη δεύτερη θέση, ενώ το διαφορετικό βρίσκεται στην τρίτη θέση. Στην επιλογή Γ, αντιθέτως, το διαφορετικό σχήμα βρίσκεται στην πρώτη θέση και ακολουθείται από δύο ίδια τρίγωνα. Επομένως η επιλογή Γ παραβιάζει τον κοινό κανόνα.
Παράδειγμα 2ο
Ποια ακολουθία βελών διαφέρει από τις υπόλοιπες;
Η λογική που κρύβεται πίσω από την απάντηση: Στις επιλογές Β, Γ, Δ και Ε, κάθε βέλος προκύπτει από το προηγούμενο με δεξιόστροφη περιστροφή κατά 90 μοίρες: Β: επάνω?δεξιά?κάτω, Γ: δεξιά?κάτω?αριστερά, Δ: κάτω?αριστερά?επάνω και Ε: αριστερά?επάνω?δεξιά. Στην επιλογή Α, τα βέλη ακολουθούν αντίθετη κατεύθυνση: επάνω?αριστερά?κάτω. Η περιστροφή είναι αριστερόστροφη και, επομένως, η επιλογή Α είναι η διαφορετική.&;
Παράδειγμα 3ο
Ποια ομάδα σχημάτων δεν ακολουθεί το ίδιο μοτίβο εναλλαγής;
Η λογική που κρύβεται πίσω από την απάντηση: Στις επιλογές Α, Β, Γ και Ε, τα τέσσερα όμοια σχήματα εναλλάσσονται με σταθερό τρόπο: γεμάτο-κενό-γεμάτο-κενό. Ο κανόνας εφαρμόζεται ανεξάρτητα από το αν χρησιμοποιούνται κύκλοι, τετράγωνα, τρίγωνα ή ρόμβοι. Στην επιλογή Ε, η σειρά είναι: γεμάτο-κενό-κενό-γεμάτο. Έτσι, εμφανίζονται δύο διαδοχικά κενά σχήματα, με αποτέλεσμα να διακόπτεται η εναλλαγή. Οπότε, η επιλογή Δ δεν ακολουθεί τον κανόνα.
Παράδειγμα 4ο
Ποια επιλογή παρουσιάζει διαφορετική σχέση μεταξύ του εσωτερικού και του εξωτερικού σχήματος;
Η λογική που κρύβεται πίσω από την απάντηση: Στις επιλογές Α, Γ, Δ και Ε, το μικρό εσωτερικό σχήμα είναι διαφορετικό από το μεγάλο εξωτερικό: στο Α έχουμε κύκλο μέσα σε τετράγωνο, στο Γ έχουμε τρίγωνο μέσα σε κύκλο, στο Δ έχουμε τετράγωνο μέσα σε τρίγωνο και στο Δ έχουμε κύκλο μέσα σε τρίγωνο. Στην επιλογή Β, τόσο το εσωτερικό όσο και το εξωτερικό σχήμα είναι τρίγωνα. Είναι, επομένως, η μοναδική επιλογή στην οποία επαναλαμβάνεται το ίδιο γεωμετρικό σχήμα.
Παράδειγμα 5ο
Ποια επιλογή δεν ακολουθεί τον ίδιο κανόνα με τις υπόλοιπες;
Η λογική που κρύβεται πίσω από την απάντηση: Στις επιλογές Α, Β, Δ και Ε, ο αριθμός των μικρών κύκλων είναι ίσος με τον αριθμό των πλευρών του εξωτερικού σχήματος: Α (τρίγωνο – 3 πλευρές – 3 κύκλοι), Β (τετράγωνο – 4 πλευρές – 4 κύκλοι), Δ (εξάπλευρο – 6 πλευρές – 6 κύκλοι) και Ε (πεντάπλευρο – 5 πλευρές – 5 κύκλοι). Στην επιλογή Γ εμφανίζεται πεντάγωνο, το οποίο έχει 5 πλευρές, αλλά περιλαμβάνει μόνο 4 κύκλους. Επομένως, η Γ παραβιάζει τον κοινό κανόνα.
