Την προσφυγή δικηγόρου που ζητούσε να εξαιρεθεί από την εφαρμογή του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος, επικαλούμενη ως λόγο ανωτέρας βίας την οικογενειακή μετεγκατάστασή της στη Γερμανία, απέρριψε η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) της ΑΑΔΕ.
Η υπόθεση αφορά το φορολογικό έτος 2023 και εξετάστηκε με την υπ’ αριθ. 2097/25.06.2025 απόφαση της ΔΕΔ. Στη φορολογική δήλωση της προσφεύγουσας είχε προσδιοριστεί, βάσει των διατάξεων για το ελάχιστο εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα, ποσό 14.534,52 ευρώ ως ελάχιστο καθαρό εισόδημα. Από την εκκαθάριση προέκυψε χρεωστικό αποτέλεσμα ύψους 2.744,43 ευρώ.
Η μετακόμιση στη Γερμανία
Η φορολογούμενη προσέφυγε αρχικά στη ΔΟΥ Ναυπλίου, αμφισβητώντας το τεκμαρτό εισόδημα και επικαλούμενη οικογενειακές συνθήκες που, όπως υποστήριξε, δεν της επέτρεψαν να ασκήσει επαγγελματική δραστηριότητα. Ειδικότερα, ανέφερε ότι από το 2021 έως το καλοκαίρι του 2024 είχε μετακομίσει μαζί με τον σύζυγο και τα ανήλικα παιδιά τους στη Γερμανία.
Σύμφωνα με όσα υποστήριξε, κατά το συγκεκριμένο διάστημα δεν άσκησε καθόλου το επάγγελμα της δικηγόρου. Ωστόσο, δεν είχε προχωρήσει σε τυπική διακοπή της επαγγελματικής δραστηριότητάς της στην αρμόδια ΔΟΥ, καθώς συνέχιζε να εκπληρώνει τις υποχρεώσεις της προς τα ασφαλιστικά ταμεία για λόγους συνταξιοδοτικής και υγειονομικής κάλυψης.
Για να στηρίξει τους ισχυρισμούς της, προσκόμισε μεταξύ άλλων έγγραφο του Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας σχετικά με τη μετακίνηση της οικογένειας στρατιωτικού στο εξωτερικό, βεβαιώσεις εγγραφής και διαγραφής κατοικίας από δήμο της Γερμανίας, απολυτήρια των παιδιών της από γερμανικά δημόσια σχολεία, βεβαίωση επαναπατρισμού του συζύγου της τον Αύγουστο του 2024, καθώς και βεβαίωση διακοπής της επαγγελματικής της δραστηριότητας με ημερομηνία 31 Ιουλίου 2024.
Γιατί απορρίφθηκε η προσφυγή
Η ΔΕΔ, ωστόσο, δεν έκανε δεκτό ότι η συγκεκριμένη περίπτωση συνιστά ανωτέρα βία. Όπως επισημαίνεται στην απόφαση, κατά την πάγια νομολογία ως ανωτέρα βία νοείται ένα απρόβλεπτο γεγονός το οποίο δεν μπορούσε να αποτραπεί ακόμη και με την επίδειξη άκρας επιμέλειας και σύνεσης.
Στο σκεπτικό της, η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών έκρινε ότι η οικογενειακή μετακόμιση στη Γερμανία τον Αύγουστο του 2021 δεν αποτελεί από μόνη της λόγο ανωτέρας βίας, καθώς πραγματοποιήθηκε κατ’ επιλογή της φορολογούμενης και η παραμονή της στο εξωτερικό διήρκεσε τρία συναπτά έτη. Παράλληλα, σημείωσε ότι επιλογή της ίδιας ήταν και η μη διακοπή της επαγγελματικής δραστηριότητας στην Ελλάδα, ώστε να εξακολουθεί να εκπληρώνει τις ασφαλιστικές της υποχρεώσεις.
Καθοριστικής σημασίας για την έκβαση της υπόθεσης ήταν επίσης το γεγονός ότι, σύμφωνα με τη ΔΕΔ, ο λόγος που επικαλέστηκε η φορολογούμενη δεν εντασσόταν στους αντικειμενικούς λόγους αμφισβήτησης του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος που προβλέπει το άρθρο 28Α του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος. Η νομοθεσία προβλέπει ότι το τεκμήριο είναι μαχητό όταν υπάρχουν αντικειμενικά περιστατικά που έχουν ως αποτέλεσμα τη μείωση της επαγγελματικής δραστηριότητας και αποδεικνύονται με τα απαραίτητα στοιχεία.
Παράλληλα, η ΔΕΔ διαπίστωσε ότι στη δήλωση φορολογίας εισοδήματος για το 2023 η προσφεύγουσα δεν είχε συμπληρώσει τους κωδικούς 443-444 του εντύπου Ε1 ούτε είχε ζητήσει τη διενέργεια φορολογικού ελέγχου, προκειμένου να αποδείξει ότι το πραγματικό της εισόδημα ήταν μικρότερο από το τεκμαρτό. Ως εκ τούτου, κρίθηκε ότι δεν είχε ακολουθήσει την προβλεπόμενη διαδικασία αμφισβήτησης για τους ιδιαίτερους λόγους που επικαλούνταν.
Με βάση τα παραπάνω, η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών απέρριψε την ενδικοφανή προσφυγή και επικύρωσε την προηγούμενη απορριπτική απόφαση της ΔΟΥ Ναυπλίου σχετικά με την αμφισβήτηση του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος για το φορολογικό έτος 2023.
