Νωρίτερα από τα 67 μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να αποχωρήσουν από την αγορά εργασίας χιλιάδες ανεξάρτητα απασχολούμενοι επιστήμονες που ήταν ασφαλισμένοι στα πρώην Ταμεία του ΕΤΑΑ. Γιατροί, δικηγόροι, φαρμακοποιοί, οδοντίατροι, κτηνίατροι και συμβολαιογράφοι μπορούν να αξιοποιήσουν τις γενικές διατάξεις συνταξιοδότησης του e-ΕΦΚΑ, ενώ ιδιαίτερη σημασία έχουν τα πλασματικά έτη για όσους βρίσκονται κοντά στη συμπλήρωση 40 ετών ασφάλισης.
Όπως επισημαίνει ο δικηγόρος Διονύσης Ρίζος, το βασικό πλαίσιο προβλέπει δύο κύριες διαδρομές για τη λήψη πλήρους σύνταξης. Η πρώτη αφορά την έξοδο στα 67 με τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης. Η δεύτερη προβλέπει πλήρη σύνταξη στα 62, εφόσον έχουν συμπληρωθεί 40 έτη ασφάλισης. Στον απαιτούμενο χρόνο μπορούν, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να συνυπολογιστούν πλασματικοί χρόνοι.
Η δεύτερη επιλογή αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους ασφαλισμένους του πρώην ΕΤΑΑ που έχουν ήδη μεγάλο ασφαλιστικό ιστορικό. Ακόμη και δύο ή τρία πλασματικά έτη μπορεί να αποδειχθούν καθοριστικά, καθώς είναι δυνατό να συμπληρώσουν την απαιτούμενη 40ετία και να επιτρέψουν την έξοδο έως και πέντε χρόνια νωρίτερα από το γενικό όριο των 67.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Οι δύο βασικές διαδρομές
Στην πράξη, οι ασφαλισμένοι καλούνται να εξετάσουν εάν πληρούν τις προϋποθέσεις για μία από τις δύο βασικές επιλογές: πλήρη σύνταξη στα 67 με τουλάχιστον 15 χρόνια ασφάλισης ή πλήρη σύνταξη στα 62 με 40 χρόνια ασφάλισης.
Το ποια διαδρομή συμφέρει κάθε ασφαλισμένο εξαρτάται από το συνολικό ασφαλιστικό του ιστορικό. Για όσους έχουν ήδη συγκεντρώσει 37, 38 ή 39 χρόνια, η δυνατότητα αναγνώρισης πλασματικού χρόνου μπορεί να αλλάξει σημαντικά τον χρόνο εξόδου.
Για παράδειγμα, μια φαρμακοποιός με 38,5 χρόνια ασφάλισης, η οποία έχει συμπληρώσει και το 62ο έτος της ηλικίας της, μπορεί να εξετάσει την αναγνώριση δύο πλασματικών ετών. Εφόσον πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις, η συμπλήρωση της 40ετίας μπορεί να της επιτρέψει να υποβάλει αίτηση για πλήρη σύνταξη χωρίς να χρειαστεί να περιμένει μέχρι τα 67.
Τι ισχύει για γυναίκες και άνδρες
Για τις γυναίκες ασφαλισμένες του πρώην ΕΤΑΑ, το γενικό όριο για πλήρη σύνταξη είναι τα 67 με τουλάχιστον 15 χρόνια ασφάλισης. Έτσι, ασφαλισμένη που συμπληρώνει το 67ο έτος μέσα στο 2026 και διαθέτει 34 χρόνια ασφάλισης μπορεί να εξετάσει άμεσα την υποβολή αίτησης, εφόσον πληρούνται οι λοιπές προϋποθέσεις.
Αντίστοιχα, άνδρας ασφαλισμένος που συμπληρώνει μέσα στο 2026 το 67ο έτος και διαθέτει συνολικά 33 χρόνια ασφάλισης μπορεί να συνταξιοδοτηθεί με βάση το γενικό όριο. Διαφορετική είναι η περίπτωση όσων έχουν συμπληρώσει τα 62 και βρίσκονται κοντά στη 40ετία.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα οδοντιάτρου με 37 χρόνια ασφάλισης. Με την αναγνώριση τριών πλασματικών ετών μπορεί, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις, να φτάσει τα 40 έτη και να εξετάσει την έξοδο με πλήρη σύνταξη από τα 62.
Καθοριστικός ο έλεγχος των πλασματικών ετών
Σημαντικό εργαλείο για τη συμπλήρωση της 40ετίας αποτελούν οι αναγνωρίσεις πλασματικών χρόνων. Ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να εξεταστεί χρόνος στρατιωτικής θητείας, σπουδών, τέκνων ή κενών ασφάλισης, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που ισχύουν για κάθε ασφαλισμένο.
Ωστόσο, η αναγνώριση δεν πρέπει να γίνεται χωρίς προηγουμένως να έχει υπολογιστεί με ακρίβεια ο συνολικός ασφαλιστικός χρόνος. Πρώτα πρέπει να αποτυπωθούν τα πραγματικά έτη ασφάλισης και στη συνέχεια να προσδιοριστεί ο ακριβής χρόνος που χρειάζεται να αναγνωριστεί.
Ξεχωριστή εξέταση απαιτείται για όσους ασφαλίστηκαν για πρώτη φορά μετά την 1η Ιανουαρίου 1993, καθώς οι δυνατότητες συνταξιοδότησης και ιδιαίτερα η μειωμένη σύνταξη στα 62 με 15 έτη εξαρτώνται από τις ειδικότερες προϋποθέσεις που ισχύουν.
Το βασικό συμπέρασμα για τους ασφαλισμένους του πρώην ΕΤΑΑ είναι ότι τα 67 δεν αποτελούν πάντοτε τη μοναδική επιλογή. Για όσους έχουν συμπληρώσει ή πλησιάζουν τη 40ετία, ένας λεπτομερής έλεγχος του ασφαλιστικού ιστορικού και των δυνατοτήτων αναγνώρισης πλασματικών χρόνων μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικός για την έγκαιρη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος.
