Αρνητική κατά περίπου 2,5% ήταν η πραγματική απόδοση των καταθέσεων το 2025, καθώς τα χαμηλά τραπεζικά επιτόκια αποδείχθηκαν ανεπαρκή απέναντι στον πληθωρισμό. Το αποτέλεσμα ήταν να εξανεμιστούν οι τόκοι και να χαθούν σχεδόν 3,9 δισ. ευρώ αγοραστικής δύναμης μέσα σε έναν χρόνο, ενώ στην τετραετία 2022-2025 οι συνολικές απώλειες ξεπερνούν τα 23 δισ. ευρώ.
Η εικόνα αποτυπώνει το υψηλό τίμημα που πληρώνουν οι αποταμιευτές για την ασφάλεια των τραπεζικών καταθέσεων. Το 2025, σε συνολικό ύψος καταθέσεων περίπου 155 δισ. ευρώ, το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο διαμορφώθηκε μόλις στο 0,31%. Οι τόκοι που εισέπραξαν οι καταθέτες περιορίστηκαν έτσι κοντά στα 480 εκατ. ευρώ.
Την ίδια χρονιά, όμως, ο μέσος πληθωρισμός έφθασε στο 2,9%. Η μεγάλη απόσταση μεταξύ των δύο ποσοστών οδήγησε την πραγματική απόδοση των αποταμιεύσεων περίπου στο -2,5%. Με απλά λόγια, ακόμη και μετά την είσπραξη των τόκων, τα χρήματα που παρέμειναν στην τράπεζα έχασαν σημαντικό μέρος της αγοραστικής τους δύναμης.
Για κάθε 10.000 ευρώ κατάθεσης, η μέση ονομαστική απόδοση του 0,31% αντιστοιχούσε σε μόλις 31 ευρώ τόκων προ φόρων. Την ίδια στιγμή, η αύξηση των τιμών κατά 2,9% περιόριζε αισθητά την πραγματική αξία αυτού του κεφαλαίου. Πρόκειται για μια απώλεια που δεν εμφανίζεται στο υπόλοιπο του τραπεζικού λογαριασμού, γίνεται όμως αντιληπτή όταν τα ίδια χρήματα χρησιμοποιούνται για την αγορά αγαθών και υπηρεσιών.
Η καθαρή επιβάρυνση ξεπερνά έτσι τα 23 δισ. ευρώ
Το φαινόμενο δεν περιορίζεται στο 2025. Από το 2022, όταν η ενεργειακή κρίση εκτόξευσε τον πληθωρισμό στο 9,2%, οι καταθέσεις βρίσκονται αντιμέτωπες με συνεχείς αρνητικές πραγματικές αποδόσεις. Στο σύνολο της τετραετίας 2022-2025 εκτιμάται ότι οι αποταμιευτές εισέπραξαν περίπου 2 δισ. ευρώ σε τόκους, ενώ η διάβρωση από τον πληθωρισμό οδήγησε σε απώλεια αγοραστικής δύναμης περίπου 24 δισ. ευρώ. Η καθαρή επιβάρυνση ξεπερνά έτσι τα 23 δισ. ευρώ.
Η πίεση συνεχίζεται και το 2026, καθώς οι αποδόσεις ακόμη και των προθεσμιακών καταθέσεων παραμένουν χαμηλότερες από τον πληθωρισμό. Οι καταθέσεις εξακολουθούν να προσφέρουν ασφάλεια, ρευστότητα και προστασία κεφαλαίου έως 100.000 ευρώ ανά καταθέτη και τράπεζα. Όσο όμως ο πληθωρισμός υπερβαίνει αισθητά τα επιτόκια, η πραγματική αξία των χρημάτων συνεχίζει να συρρικνώνεται, ακόμη και όταν το ονομαστικό υπόλοιπο του λογαριασμού αυξάνεται.
