Δισεκατομμύρια δολάρια φέρονται να έχουν αποκομίσει ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες από τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου τα τελευταία τρία χρόνια, παρά τις δυτικές κυρώσεις που είχαν στόχο να περιορίσουν τα έσοδα της Μόσχας από τις εξαγωγές ενέργειας.
Σύμφωνα με ανάλυση που επικαλούνται οι Financial Times, οι ελληνικές εταιρείες δεξαμενόπλοιων κέρδισαν τουλάχιστον 3,8 δισ. δολάρια από τη διακίνηση ρωσικού αργού, αναδεικνύοντας τον κομβικό ρόλο της ελληνικής ναυτιλίας στη διατήρηση της ροής του ρωσικού πετρελαίου στις διεθνείς αγορές.
Η Dynacom στην κορυφή των ελληνικών εταιρειών με τα υψηλότερα έσοδα
Στην κορυφή της λίστας βρίσκεται η Dynacom Tankers του Έλληνα εφοπλιστή Γιώργος Προκοπίου, η οποία φέρεται να αποκόμισε τουλάχιστον 915 εκατ. δολάρια από τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου, ποσό που αντιστοιχεί σχεδόν στο ένα τέταρτο των συνολικών εσόδων των ελληνικών εταιρειών από το συγκεκριμένο εμπόριο από τον Ιούλιο του 2023. Στη δεύτερη θέση κατατάσσεται η Olympic Shipping and Management του Ομίλου Ωνάση με έσοδα τουλάχιστον 404 εκατ. δολαρίων, ενώ οι αθηναϊκές εταιρείες Stealth Maritime και Polembros Shipping φέρονται να ξεπέρασαν τα 200 εκατ. δολάρια η καθεμία.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Τα στοιχεία αναδεικνύουν ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο ζήτημα τόσο για την Αθήνα όσο και για το Κίεβο, το οποίο έχει επανειλημμένα καλέσει τους συμμάχους του να κλείσουν τα κενά στο καθεστώς κυρώσεων που επιτρέπουν τη συνέχιση των ρωσικών εξαγωγών. Το 2023, αρκετές ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες, μεταξύ των οποίων και η Dynacom, είχαν χαρακτηριστεί από την ουκρανική υπηρεσία κυρώσεων ως «διεθνείς χορηγοί πολέμου», προτού αφαιρεθούν από τη σχετική λίστα έπειτα από πιέσεις της ελληνικής κυβέρνησης.
Το πλαφόν της G7 και τα κενά στην εφαρμογή του
Η μεταφορά ρωσικού πετρελαίου παραμένει νόμιμη για δυτικές ναυτιλιακές εταιρείες, υπό την προϋπόθεση ότι το φορτίο συμμορφώνεται με το ανώτατο όριο τιμής που επέβαλε η G7 τον Δεκέμβριο του 2022, με στόχο τον περιορισμό των ρωσικών εσόδων χωρίς να διαταραχθεί η παγκόσμια αγορά ενέργειας. Το ισχύον πλαφόν ανέρχεται σήμερα στα 44,10 δολάρια ανά βαρέλι, ωστόσο πρώην αξιωματούχοι και νομικοί υποστηρίζουν ότι η εφαρμογή του υπήρξε άνιση και με σημαντικά κενά.
Η ανάλυση των Financial Times βασίστηκε σε εκτιμήσεις ναύλων της εταιρείας Argus Media, σε στοιχεία διαχείρισης πλοίων του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού και σε δεδομένα μετακίνησης δεξαμενόπλοιων της Kpler. Οι υπολογισμοί αφορούν τη μεταφορά 389 εκατ. βαρελιών από ελληνικές εταιρείες σε διαδρομές για τις οποίες υπήρχαν διαθέσιμα στοιχεία τιμολόγησης.
Από τις 20 εταιρείες με τα υψηλότερα έσοδα από τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου από τον Ιούνιο του 2023, οι οκτώ είναι ελληνικές. Οι περισσότερες από τις υπόλοιπες συνδέονται με το ρωσικό κράτος, όπως οι εταιρείες Sovcomflot και Rosnefteflot ή θυγατρικές τους.
Υψηλή κερδοφορία παρά το ρίσκο των κυρώσεων
Σύμφωνα με αναλυτές της ναυτιλιακής αγοράς, οι μεταφορές ρωσικού αργού παραμένουν ιδιαίτερα επικερδείς, καθώς οι ναυλωτές καταβάλλουν κατά 30% έως 40% υψηλότερους ναύλους σε σχέση με φορτία πετρελαίου από χώρες που δεν υπόκεινται σε δυτικές κυρώσεις. Όπως σημειώνει η αναλύτρια ναυτιλιακών πληροφοριών Michelle Wiese Bockmann, «υπάρχουν πολλά χρήματα να κερδηθούν και λίγοι είναι διατεθειμένοι να αναλάβουν αυτό το ρίσκο».
Παρά την κερδοφορία, ορισμένες ελληνικές εταιρείες περιόρισαν τη δραστηριότητά τους στη ρωσική αγορά μετά την επιβολή αμερικανικών κυρώσεων σε διαχειριστές πλοίων στην Τουρκία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, καθώς και μετά τις κυρώσεις που επιβλήθηκαν στις ρωσικές πετρελαϊκές εταιρείες Rosneft και Lukoil το 2025.
Από την πλευρά της, η Dynacom υποστήριξε ότι όλες οι προσεγγίσεις της σε ρωσικά λιμάνια πραγματοποιήθηκαν «σε πλήρη συμμόρφωση με όλα τα ισχύοντα νομικά και κυρωτικά πλαίσια», προσθέτοντας ότι το καθεστώς του πλαφόν στις τιμές συνέβαλε στη μείωση των ρωσικών εσόδων και στη συγκράτηση του ενεργειακού κόστους διεθνώς.
Οι διαφωνίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση και η επόμενη ημέρα
Το ζήτημα έχει αναδείξει και τις διαφωνίες εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς, σύμφωνα με Ευρωπαίους διπλωμάτες, η Ελλάδα και η Κύπρος είχαν επανειλημμένα εκφράσει αντιρρήσεις για το πλαφόν στην τιμή του ρωσικού πετρελαίου, επικαλούμενες τη σημασία της ναυτιλίας για τις οικονομίες τους.
Την ίδια ώρα, δυτικές κυβερνήσεις εξετάζουν νέους περιορισμούς στα έσοδα της Ρωσίας από την ενέργεια, μια εξέλιξη που θα μπορούσε να περιορίσει μία από τις πλέον προσοδοφόρες δραστηριότητες για τους Έλληνες πλοιοκτήτες. Για την Ουκρανία και τους υποστηρικτές της, η συνεχιζόμενη ροή ρωσικού πετρελαίου αποτελεί απόδειξη ότι το σύστημα κυρώσεων παραμένει διάτρητο και εξακολουθεί να επιτρέπει στη Μόσχα να εισπράττει δισεκατομμύρια δολάρια από τις ενεργειακές της εξαγωγές.
