Η επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών της ευρωζώνης εξαιτίας του πολέμου στη Μέση Ανατολή και της νέας ανόδου των ενεργειακών τιμών βρέθηκε στο επίκεντρο της σημερινής παρουσίασης της γενικής διευθύντριας του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, στο Eurogroup στο Λουξεμβούργο, με αφορμή τη δημοσιοποίηση της αποστολής του ΔΝΤ για τις κοινές πολιτικές των κρατών-μελών της ευρωζώνης.
Σύμφωνα με την αξιολόγηση του Ταμείου, η οικονομία της ευρωζώνης βρίσκεται αντιμέτωπη με νέες σοβαρές προκλήσεις, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή προκαλεί ένα ισχυρό, αλλά προσωρινό, σοκ στην προσφορά, επιβαρύνοντας την εμπιστοσύνη, αυξάνοντας το κόστος ενέργειας και δημιουργώντας πρόσθετες πληθωριστικές πιέσεις. Παράλληλα, οι μακροχρόνιες διαρθρωτικές αδυναμίες της Ευρώπης, όπως η γήρανση του πληθυσμού και η χαμηλή παραγωγικότητα, συνεχίζουν να περιορίζουν τις αναπτυξιακές δυνατότητες.
Το ΔΝΤ αναθεωρεί προς τα κάτω τις προβλέψεις του για την ανάπτυξη, εκτιμώντας ότι το ΑΕΠ της ευρωζώνης θα αυξηθεί κατά μόλις 0,9% το 2026 και 1,2% το 2027, σημαντικά χαμηλότερα από τις εκτιμήσεις πριν από την έναρξη της σύγκρουσης. Την ίδια στιγμή, ο πληθωρισμός προβλέπεται να διαμορφωθεί στο 2,8% φέτος και στο 2,3% το 2027, παραμένοντας πάνω από τον στόχο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Το Ταμείο προειδοποιεί ότι οι κίνδυνοι παραμένουν καθοδικοί για την ανάπτυξη και ανοδικοί για τον πληθωρισμό, καθώς μια παρατεταμένη ενεργειακή κρίση ή νέα κλιμάκωση των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία θα μπορούσαν να επιδεινώσουν περαιτέρω τις οικονομικές συνθήκες, ενώ αυξημένοι εμφανίζονται και οι κίνδυνοι για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
Στο πεδίο της νομισματικής πολιτικής, το ΔΝΤ εκτιμά ότι τα επιτόκια ενδέχεται να χρειαστεί να αυξηθούν περαιτέρω προκειμένου να διατηρηθούν υπό έλεγχο οι πληθωριστικές προσδοκίες και να αποτραπεί η γενίκευση των αυξήσεων στις τιμές. Όπως επισημαίνεται, εφόσον τα στοιχεία επιβεβαιώσουν το βασικό σενάριο, μπορεί να απαιτηθεί ακόμη πιο περιοριστική στάση από αυτήν που σήμερα προεξοφλούν οι αγορές.
Αντίθετα, το Ταμείο απορρίπτει την προοπτική γενικευμένης δημοσιονομικής στήριξης, υποστηρίζοντας ότι οι κυβερνήσεις θα πρέπει να βασιστούν κυρίως στους αυτόματους σταθεροποιητές και στα υφιστάμενα κοινωνικά δίκτυα προστασίας. Εφόσον απαιτηθούν πρόσθετα μέτρα, αυτά θα πρέπει να είναι προσωρινά, αυστηρά στοχευμένα και να μην αλλοιώνουν τα σήματα των τιμών στην αγορά ενέργειας. Παράλληλα, εκφράζονται επιφυλάξεις για τις οριζόντιες επιδοτήσεις και τη χρήση έκτακτων φόρων στα υπερκέρδη, καθώς θεωρείται ότι αποθαρρύνουν τις αναγκαίες επενδύσεις.
Το ΔΝΤ υπογραμμίζει επίσης την ανάγκη συνέχισης της δημοσιονομικής προσαρμογής μεσοπρόθεσμα, εκτιμώντας ότι, με εξαίρεση τη Γερμανία που αυξάνει τις επενδύσεις σε υποδομές, οι υπόλοιπες χώρες της ευρωζώνης θα πρέπει να βελτιώσουν το διαρθρωτικό πρωτογενές τους ισοζύγιο κατά περίπου τρεις ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ έως το 2031, προκειμένου να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα του χρέους.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, με το Ταμείο να ζητά μια ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή στρατηγική για την ενεργειακή ασφάλεια και την επιτάχυνση της μετάβασης στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Σύμφωνα με την έκθεση, η ενίσχυση των ηλεκτρικών δικτύων, η καλύτερη διασύνδεση των κρατών-μελών και η σταθερότητα του πλαισίου εμπορίας ρύπων αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα.
Παράλληλα, το ΔΝΤ τάσσεται υπέρ της εμβάθυνσης της ενιαίας αγοράς, της ολοκλήρωσης της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων και της προώθησης της τραπεζικής ένωσης, εκτιμώντας ότι οι μεταρρυθμίσεις αυτές μπορούν να ενισχύσουν σημαντικά την παραγωγικότητα και το μακροπρόθεσμο αναπτυξιακό δυναμικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στο πεδίο της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, το Ταμείο επισημαίνει ότι απαιτείται αυξημένη εποπτεία των μη τραπεζικών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, προειδοποιώντας για τους κινδύνους μετάδοσης κρίσεων προς το τραπεζικό σύστημα. Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι η απλοποίηση του κανονιστικού πλαισίου δεν θα πρέπει να οδηγήσει σε χαλάρωση των προληπτικών κανόνων και επαναλαμβάνει την ανάγκη πλήρους εφαρμογής του πλαισίου της Βασιλείας ΙΙΙ.
Τέλος, το ΔΝΤ εκτιμά ότι η ενίσχυση της δημοσιονομικής ικανότητας σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η ανάπτυξη κοινών ευρωπαϊκών δημόσιων αγαθών και η διατήρηση μιας ανοιχτής εμπορικής πολιτικής με νέες συμφωνίες θα αποτελέσουν κρίσιμους παράγοντες για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας και της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας τα επόμενα χρόνια.
