Υπολογίσιμο δημοσιονομικό όφελος θα μπορούσε να προκύψει για τα δημόσια ταμεία από τη μείωση της φορολογικής δαπάνης που συνδέεται με τις απαλλαγές του ειδικού φόρου ακινήτων, καθώς και από την πλήρη κατάργηση των απαλλαγών στον ΦΠΑ στην Ελλάδα.
Ωστόσο, η ακριβής αποτίμηση του κόστους των φοροαπαλλαγών εξακολουθεί να αποτελεί πρόκληση, καθώς πολλές εξαιρέσεις, ιδιαίτερα σε επαγγελματικές κατηγορίες, δεν καταγράφονται πλήρως στις φορολογικές δηλώσεις, περιορίζοντας τη διαφάνεια και την αξιοπιστία των διαθέσιμων στοιχείων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία για το 2024, καταγράφηκαν συνολικά 1.236 περιπτώσεις φοροαπαλλαγών σε όλα τα φορολογικά πεδία. Στον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων καταγράφηκαν 252 απαλλαγές και εκπτώσεις, με το συνολικό δημοσιονομικό τους κόστος να διαμορφώνεται στα 4,95 δισ. ευρώ, έναντι 5,098 δισ. ευρώ το 2023.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Στον φόρο εισοδήματος νομικών προσώπων, οι 265 απαλλαγές και εκπτώσεις που εφαρμόστηκαν οδήγησαν σε φορολογική δαπάνη ύψους 5,8 δισ. ευρώ για τις επιχειρήσεις. Ακόμη μεγαλύτερο ήταν το αποτύπωμα στη φορολογία κεφαλαίου, όπου οι απαλλαγές χρησιμοποιήθηκαν σε περισσότερες από 4,98 εκατομμύρια περιπτώσεις, οδηγώντας σε εκπτώσεις φόρων ύψους 9,06 δισ. ευρώ που αφορούσαν τον ΕΝΦΙΑ, τον ειδικό φόρο ακινήτων, τις μεταβιβάσεις ακινήτων, τις γονικές παροχές, τις κληρονομιές και τις δωρεές.
Η αύξηση της σχετικής φορολογικής δαπάνης αποδίδεται κυρίως στις απαλλαγές πρώτης κατοικίας, οι οποίες ανήλθαν σε 2,4 δισ. ευρώ. Παράλληλα, αυξημένο εμφανίζεται και το κόστος των απαλλαγών από τον ειδικό φόρο ακινήτων, καθώς για το 2024 εκτιμάται στα 6,3 δισ. ευρώ, έναντι 6,1 δισ. ευρώ το προηγούμενο έτος.
Στο πεδίο του ΦΠΑ, οι 75 φοροαπαλλαγές και εκπτώσεις παρείχαν όφελος περίπου 1 δισ. ευρώ σε επιχειρήσεις, επαγγελματίες και καταναλωτές. Τη μεγαλύτερη φορολογική ελάφρυνση απολαμβάνουν οι υπηρεσίες ιδιωτικής εκπαίδευσης, οι οποίες απαλλάσσονται από φόρους ύψους 501 εκατ. ευρώ.
Ιδιαίτερα υψηλή παραμένει η φορολογική δαπάνη στον ειδικό φόρο κατανάλωσης, όπου οι 40 φοροαπαλλαγές αντιστοιχούν σε απώλεια εσόδων ύψους 1 δισ. ευρώ. Το μεγαλύτερο μέρος αφορά τα ενεργειακά προϊόντα, με φορολογικές ελαφρύνσεις 551 εκατ. ευρώ, ενώ ακολουθούν η αιθυλική αλκοόλη και τα αλκοολούχα ποτά με απαλλαγές ύψους 470 εκατ. ευρώ.
Στα τέλη ταξινόμησης οχημάτων, οι 26 απαλλαγές οδήγησαν σε εκπτώσεις φόρων συνολικού ύψους 270 εκατ. ευρώ, ενώ στα τέλη κυκλοφορίας το ποσό των απαλλαγών διαμορφώθηκε στα 24,5 εκατ. ευρώ.
Τέλος, απαλλαγές ύψους 72,9 εκατ. ευρώ καταγράφηκαν στα τέλη χαρτοσήμου μέσω 76 διαφορετικών εκπτώσεων, ενώ στον φόρο ασφαλίστρων οι 56 προβλεπόμενες απαλλαγές οδήγησαν σε μειώσεις φόρων που έφθασαν τα 622 εκατ. ευρώ.
