Νέο πλαίσιο για την υλοποίηση των ελέγχων φοροδιαφυγής το 2026 θέτει η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), με απόφαση του Διοικητή της Γιώργου Πιτσιλή που εξειδικεύει τον τρόπο με τον οποίο θα πραγματοποιηθούν οι 900 έλεγχοι και έρευνες φοροδιαφυγής από τις Υπηρεσίες Ερευνών και Διασφάλισης Δημοσίων Εσόδων (ΥΕΔΔΕ), εισάγοντας ένα πιο στοχευμένο σύστημα επιλογής υποθέσεων με βάση την ανάλυση κινδύνου και την αξιοποίηση ηλεκτρονικών δεδομένων. Στόχος είναι η αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των περιορισμένων ελεγκτικών πόρων και η προτεραιοποίηση των υποθέσεων που εμφανίζουν μεγαλύτερη πιθανότητα φορολογικής παραβατικότητας και υψηλότερη εισπραξιμότητα.
Η απόφαση καθορίζει με μεγαλύτερη σαφήνεια τον τρόπο επιλογής και προτεραιοποίησης των υποθέσεων που θα ελεγχθούν, με βασικό στόχο την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των ελεγκτικών πόρων και τον εντοπισμό υποθέσεων με υψηλό κίνδυνο φοροδιαφυγής.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της ΑΑΔΕ, από το σύνολο των 900 ελέγχων και ερευνών φοροδιαφυγής που προβλέπεται να διενεργηθούν μέσα στο 2026, οι 380 θα αποτελούν στοχευμένες υποθέσεις που θα επιλέγονται μέσω συστήματος ανάλυσης κινδύνου. Για την επιλογή τους θα αξιοποιούνται ηλεκτρονικά διαθέσιμα δεδομένα, πληροφορίες από εσωτερικές βάσεις δεδομένων της ΑΑΔΕ, καθώς και στοιχεία από εξωτερικές πηγές πληροφόρησης.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Οι υποθέσεις αυτές θα αξιολογούνται μέσω αυτοματοποιημένου μοντέλου μοριοδότησης, το οποίο κατατάσσει τις πιθανές υποθέσεις ελέγχου σε φθίνουσα σειρά, ανάλογα με το επίπεδο κινδύνου φοροδιαφυγής και την πιθανότητα είσπραξης φόρων. Με βάση αυτή τη βαθμολόγηση θα δημιουργείται κατάλογος προτεραιότητας για κάθε Υπηρεσία Ερευνών και Διασφάλισης Δημοσίων Εσόδων, ώστε να ξεκινούν πρώτα οι έλεγχοι στις υποθέσεις με τη μεγαλύτερη βαθμολογία.
Ο κατάλογος των αξιολογημένων και προτεραιοποιημένων υποθέσεων θα αναρτάται στο πληροφοριακό σύστημα Elenxis της ΑΑΔΕ, μέσω της εφαρμογής BI Publisher, ώστε να είναι διαθέσιμος στις αρμόδιες ελεγκτικές υπηρεσίες. Παράλληλα, αν ορισμένες υποθέσεις από παλαιότερες εκκρεμότητες ολοκληρωθούν μέσα στο 2026, αυτές θα συνυπολογίζονται στον στόχο των 380 ερευνών που πρέπει να ολοκληρωθούν μέσα στο έτος.
Η απόφαση δίνει επίσης τη δυνατότητα στους προϊσταμένους των ΥΕΔΔΕ να μεταβάλλουν τη σειρά προτεραιότητας των υποθέσεων σε περιπτώσεις όπου προκύπτουν σοβαρές ενδείξεις φοροδιαφυγής που απαιτούν άμεσο έλεγχο. Στις περιπτώσεις αυτές μπορούν να αντικαθιστούν μια υπόθεση που είχε επιλεγεί από το κεντρικό σύστημα με κάποια άλλη, εφόσον διαθέτουν συγκεκριμένα στοιχεία που δικαιολογούν την αλλαγή. Ωστόσο, οι παρεμβάσεις αυτές δεν μπορούν να υπερβαίνουν το 10% των υποθέσεων που έχουν προτεραιοποιηθεί για κάθε υπηρεσία και πρέπει να αιτιολογούνται γραπτώς και να γνωστοποιούνται στην αρμόδια διεύθυνση της ΑΑΔΕ.
Πέραν των υποθέσεων που επιλέγονται με βάση την ανάλυση κινδύνου, θα διενεργούνται έλεγχοι και σε ορισμένες ειδικές κατηγορίες υποθέσεων ανεξάρτητα από την προτεραιοποίησή τους. Σε αυτές περιλαμβάνονται οι πολυμερείς φορολογικοί έλεγχοι που πραγματοποιούνται σε συνεργασία με φορολογικές αρχές άλλων χωρών, οι έρευνες που διατάσσονται από τη διοίκηση της ΑΑΔΕ, οι υποθέσεις που προκύπτουν από εισαγγελικές παραγγελίες, καθώς και έλεγχοι που σχετίζονται με τη λήψη διασφαλιστικών μέτρων, όπως η δέσμευση τραπεζικών λογαριασμών.
Στο πλαίσιο των ελέγχων περιλαμβάνονται επίσης επιτόπιοι στοχευμένοι έλεγχοι και προληπτικές δράσεις για τη διαπίστωση της τήρησης των φορολογικών υποχρεώσεων από επιχειρήσεις, όπως η ορθή έκδοση φορολογικών στοιχείων, η τήρηση βιβλίων και η συμμόρφωση με τις φορολογικές διατάξεις.
Παράλληλα, η ΑΑΔΕ προβλέπει τη δυνατότητα επαναξιολόγησης των υποθέσεων κατά τη διάρκεια του έτους. Αν προκύψουν νέα δεδομένα ή μεταβολές στους δείκτες κινδύνου, οι υποθέσεις μπορούν να επαναμοριοδοτηθούν και να ανακαταταχθούν στη λίστα προτεραιότητας, ώστε οι ελεγκτικοί πόροι να κατευθύνονται διαρκώς προς τις πιο σοβαρές περιπτώσεις φοροδιαφυγής.
Η παρακολούθηση της υλοποίησης του στόχου των 380 βασικών ερευνών φοροδιαφυγής θα γίνεται από ειδική μονάδα της Διεύθυνσης Προγραμματισμού και Αξιολόγησης Ελέγχων και Ερευνών της ΑΑΔΕ, η οποία θα εποπτεύει την εξέλιξη των ελέγχων και τις μεταβολές στη σειρά προτεραιότητας των υποθέσεων.
