Αναλυτικά η καυτή ατζέντα για το Ασφαλιστικό αφορά πέντε μεγάλες ομάδες και περιλαμβάνει:
Πρόωρες συντάξεις. Μέτρα για τον περιορισμό των πρόωρων συντάξεων αναζητούνται κυρίως για τον ευρύτερο δημόσιο τομέα. Συνολικά 100.000 άτομα έχουν πιάσει τα έτη ασφάλισης αλλά όχι το όριο ηλικίας με αποτέλεσμα να κάθονται σε αναμμένα κάρβουνα.
Πρόκειται για ασφαλισμένοι που έχουν συμπληρώσει τα απαιτούμενα έτη μέχρι το τέλος του 2012 και μπορούν να αξιοποιήσουν μία σειρά ευνοϊκών διατάξεων συνταξιοδότησα. Να σημειωθεί πως από 1ης Ιανουαρίου 2013 ισχύουν ενιαία όρια ηλικίας με την έξοδο να γίνεται στα 67 με πλήρη σύνταξη ή εναλλακτικά στα 62 με 40 έτη ασφάλισης.
Τα παράθυρα
Οι εκπρόσωποι των δανειστών ζητούν να κλείσουν οριστικά τα παράθυρα πρόωρης εξόδου. Από την πλευρά του υπουργείου υπογραμμίζεται πως δεν θα επηρεαστούν μητέρες με ανήλικα, εργαζόμενοι στα βαρέα και «παλαιοί» ασφαλισμένοι που ξεκίνησαν να εργάζονται πριν από το 1983.
Το βασικό σενάριο προβλέπει πως θα υπάρξουν διαφορετικές λύσεις ανά ταμείο. Για παράδειγμα, στα λεγόμενα ειδικά ταμεία στόχος είναι να σταματήσουν τα προγράμματα εθελουσία εξόδου, που κυρίως υλοποιούν οι τράπεζες. Υπολογίζεται πως οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις θα επηρεάσουν περίπου 8.000 άτομα.
Στο ΙΚΑ θα δοθούν οικονομικά κίνητρα προκειμένου να μπορέσουν οι ηλικιωμένοι άνεργοι να συνεχίσουν την αναζήτηση εργασίας και να μη βγουν στη σύνταξη.
Κατώτερα όρια. Σύνδεση εισφορών και παροχών έχουν ζητήσει εκπρόσωποι των δανειστών, μέτρο που θα οδηγούσε σε μείωση των κατώτερων ορίων. Ειδικοί στο Ασφαλιστικό επισημαίνουν πως μία τέτοια ρύθμιση θα είχε ως αποτέλεσμα να «σπάσει» το κατώτερο όριο των 486 ευρώ.
Η σύνταξη για όσους έχουν 15ετία θα έπρεπε να πέσει στα 320 ευρώ ή στα 360 ευρώ. Η εξέλιξη αυτή θα επηρέαζε άμεσα 30.000 άτομα που αποχωρούν με λιγότερα από 20 χρόνια ασφάλισης.
Από την πλευρά του υπουργείου επισημαίνεται πως δεν μπορεί να υπάρξει οποιαδήποτε συζήτηση για νέες περικοπές σε συντάξει. Στο πλαίσιο αυτό έχει «παγώσει» η εφαρμογή του νέου τρόπου υπολογισμού (βασική και αναλογική) που επρόκειτο να τεθεί σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου.
Εφαρμογή ρήτρας μηδενικού ελλείμματος. Το μέτρο θα οδηγούσε σε μειώσεις στα ελλειμματικά ταμεία
Ενδεικτικά αναφέρεται πως πέρσι η ρήτρα εφαρμόστηκε στο ΕΤΕΑ, με αποτέλεσμα ένα εκατομμύριο άτομα να έχουν μείωση στην επικουρική σύνταξη κατά 5,2%. Σε περίπτωση που συνεχιζόταν και φέτος η εφαρμογή της διάταξης επρόκειτο να υπάρξει και νέα περικοπή στις επικουρικές συντάξει από 8% έως 15%.
Η ελληνική πλευρά έχει δηλώσει πως θα προχωρήσει στην κατάργηση της ρήτρας στα επικουρικά ταμεία. Το γεγονός αυτό έχει προκαλέσει την έντονη αντίδραση των δανειστών, οι οποίοι ζητούν να εφαρμοστεί η ρύθμιση στα επικουρικά ταμεία και θέτουν θέμα επέκτασής του και στην κύρια ασφάλιση (κάτι που βρίσκει κατηγορηματικά αντίθετη την ελληνική πλευρά).
Εφάπαξ. Κρίσιμη είναι η κατάσταση στο ταμείο πρόνοιας δημοσίων υπαλλήλων, που έχει ξεμείνει από ρευστό (είναι χαρακτηριστικό πως πέρσι χρειάστηκε έκτακτη χρηματοδότηση για να ξεμπλοκάρει η καταβολή του εφάπαξ). Τα μηνιαία έσοδα από εισφορές υπολογίζονται σε 27 εκατομμύρια και αρκούν για την έκδοση περίπου 950 εφάπαξ.
Ωστόσο σε εκκρεμότητα είναι 30.000 αιτήσεις και αν δεν βρεθεί λύση για την οικονομική ενίσχυση του Ταμείου ελοχεύει ο κίνδυνος να εκτιναχτεί ο χρόνος της αναμονης στα δύο χρόνια.
Σημειώνεται πως ο μαθηματικός τύπος που είχε αποφασιστεί πέρσι (αλλά ποτέ δεν εφαρμόστηκε) εκτιμάται πως θα οδηγούσε σε μειώσει κοντά στο 20%.
Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων θα υπάρξει νέος μαθηματικός τύπος, ώστε να αποφευχθεί μία μεγάλη μείωση του βοηθήματος (το οποίο τα προηγούμενα χρόνια είχε ψαλιδιστεί κατά 38%). Η λύση που προ-ωθείται είναι να συνυπολογίζεται το σύνολο των εισφορών που έχει δώσει ο ασφαλισμένος συν ένα τεχνικό επιτόκιο.
ΕΚΑΣ. Στα «αγκάθια» της διαπραγμάτευση παραμένει και το επίδομα που χορηγείται σε περίπου 340.000 χαμηλοσυνταξιούχους. Το συγκεκριμένο επίδομα έχει επανειλημμένα βρεθεί στο στόχαστρο των δανειστών, καθώς δεν έχει ανταποδοτικό χαρακτήρα.
Η ελληνική πλευρά θέλει να διατηρήσει τα κριτήρια καταβολής του και υπολογίζει το κόστος σε 70 εκατομμύρια. Σημειώνεται πως τυχόν επιβολή αυστηρότερων κριτηρίων θα είχε ως αποτέλεσμα περίπου 60.000 άτομα να χάσουν την οικονομική βοήθεια.
