Ένας ολοκληρωτικός πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν θα μπορούσε, στη χειρότερη περίπτωση, να εκτοξεύσει τις τιμές του πετρελαίου και να προκαλέσει οικονομική ύφεση.
Με μια μαζική στρατιωτική ανάπτυξη των ΗΠΑ σε εξέλιξη στη Μέση Ανατολή, ο Ντόναλντ Τραμπ άφησε να εννοηθεί την Πέμπτη ότι θα αποφασίσει τις επόμενες 10 ημέρες εάν θα εξαπολύσει επιθέσεις εναντίον του Ιράν. «Αυτή η κατάσταση στο Ιράν απλώς τρομάζει συνεχώς την αγορά», δήλωσε στο CNBC ο Τζον Κίλνταφ, ιδρυτής της Again Capital. «Θα υπάρξουν κάποιες ζημιές από το Ιράν και αυτό είναι που η αγορά τιμολογεί».
Ο Τραμπ έχει προειδοποιήσει το Ιράν ότι μια επίθεση θα ήταν «πολύ χειρότερη» από τις περιορισμένες αεροπορικές επιδρομές των ΗΠΑ που στόχευσαν τις πυρηνικές του εγκαταστάσεις τον περασμένο Ιούνιο, αλλά έχει επίσης αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο οι διαπραγματεύσεις να μπορέσουν να καταλήξουν σε μια «ουσιαστική» συμφωνία που θα διέπει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Κίνδυνος για τις τιμές
Οι τιμές του πετρελαίου έχουν αυξηθεί περισσότερο από 5% αυτή την εβδομάδα, καθώς οι traders εκτιμούν τον αυξανόμενο κίνδυνο μιας στρατιωτικής δράσης. Ο μεγαλύτερος φόβος της αγοράς είναι ότι ο πόλεμος θα διαταράξει τις ροές πετρελαίου μέσω του Στενού του Ορμούζ.
Το στενό του Ορμούζ αποτελεί ζωτικό σημείο για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου. Πάνω από 14 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου και παράγωγα την ημέρα διέρχονται κατά μέσο όρο από τη στενή πλωτή οδό, σύμφωνα με στοιχεία της συμβουλευτικής εταιρείας Kpler. Σύμφωνα με την εταιρεία, αυτό αντιπροσωπεύει το 1/3 των συνολικών παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου μέσω θαλάσσης.
Περίπου τα 3/4 του πετρελαίου που διέρχεται από το στενό του Ορμούζ πηγαίνουν στην Κίνα, την Ινδία, την Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα, σύμφωνα με την Kpler.
Οι Φρουροί της Επανάστασης έκλεισαν την Τρίτη εν μέρει το στενό για αρκετές ώρες για να διεξάγουν στρατιωτικές ασκήσεις. Είναι έτοιμοι να κλείσουν το στενό εάν λάβουν εντολή από τους ηγέτες του Ιράν, σύμφωνα με το ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Tasnim, επικαλούμενο τον υποναύαρχο του Ιρανικού Ναυτικού Alireza Tangsiri.
«Το Ιράν θα μπορούσε να διαταράξει τη διέλευση στο στενό του Ορμούζ για πολύ περισσότερο χρόνο από ό,τι πιστεύουν πολλοί συμμετέχοντες στην αγορά», δήλωσε ο Bob McNally, ιδρυτής της Rapidan Energy και πρώην σύμβουλος ενέργειας του Λευκού Οίκου υπό την ηγεσία του Τζορτζ Μπους.
Το χειρότερο σενάριο
Οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν μια κατάσταση παρόμοια με την 52ήμερη αεροπορική εκστρατεία εναντίον των Χούθι στην Υεμένη, οι οποίοι διέκοψαν την Ερυθρά Θάλασσα με πυραυλικές επιθέσεις - αλλά ακόμα χειρότερα, δήλωσε ο McNally.
«Το Ιράν έχει πολύ καλύτερα όπλα και πολύ καλύτερη ακτογραμμή για να επιχειρήσει σε σύγκριση με τους Χούθι», δήλωσε ο στρατηγικός αναλυτής. Διαθέτει επίσης τεράστια αποθέματα ναρκών και πυραύλων μικρής εμβέλειας, που θα μπορούσαν να καταστήσουν το στενό μη ασφαλές για εμπορική κυκλοφορία.
«Η Lloyd's δεν πρόκειται να επιτρέψει ή να ασφαλίσει τα δεξαμενόπλοια να περάσουν από το Ορμούζ σε αυτό το περιβάλλον», δήλωσε ο McNally, αναφερόμενος στις ασφαλιστικές εταιρείες του Λονδίνου. Η αγορά πετρελαίου προεξοφλεί κάποια βραχυπρόθεσμη μέτρια κλιμάκωση, πρόσθεσε ο Daan Struyven της Goldman Sachs.
Οι παγκόσμιες αγορές ενέργειας δεν μπορούν να εξισορροπήσουν την προσφορά και τη ζήτηση χωρίς το πετρέλαιο που ρέει μέσω του στενού, δήλωσε ο McNally. Ένα παρατεταμένο κλείσιμο θα εκτόξευσε τις τιμές του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια ανά βαρέλι, περιορίζοντας τη ζήτηση και ενδεχομένως επιταχύνοντας μια οικονομική ύφεση, σημείωσε ο αναλυτής.
Το Ιράν μπορεί να υπολογίσει πως έχει τη δυνατότητα να επισπεύσει τους χειρότερους φόβους του Τραμπ, βυθίζοντας την οικονομία ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών των ΗΠΑ τον Νοέμβριο, δήλωσε ο McNally.
Παράλληλα, η Rystad Energy προβλέπει ραγδαία αύξηση των τιμών του πετρελαίου κατά 10 έως 15 δολάρια ανά βαρέλι σε ένα σενάριο όπου υπάρχει μια ευρύτερη σύγκρουση μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν, σύμφωνα με ερευνητικό σημείωμα που δημοσιεύθηκε πριν από λίγες ημέρες.
Η περίπτωση των περιορισμένων επιθέσεων
Ωστόσο, ο Τραμπ έχει επίσης ένα ευρύ φάσμα επιλογών, συμπεριλαμβανομένου ενός αποκλεισμού ή άλλων ενεργειών, που δεν μπορούν να οδηγήσουν σε πλήρη περιφερειακό πόλεμο, δήλωσε ο McNally.
Οποιαδήποτε στρατιωτική δράση των ΗΠΑ είναι πιθανό «να είναι χειρουργική και σχεδιασμένη για να αποφύγει την παραγωγή πετρελαίου και τις υποδομές εξαγωγής του Ιράν», δήλωσε η Natasha Kaneva, επικεφαλής της παγκόσμιας στρατηγικής εμπορευμάτων της JPMorgan, σε έκθεση της Πέμπτης. Ένα ράλι στις τιμές του αργού πετρελαίου μετά από ένα ενδεχόμενο χτύπημα «τελικά θα εξασθενίσει καθώς τα παγκόσμια θεμελιώδη μεγέθη παραμένουν σχετικά αδύναμα», δήλωσε η Kaneva.
Ομοίως, η Goldman Sachs δεν βλέπει κίνδυνο σημαντικής, παρατεταμένης διαταραχής του εφοδιασμού, τουλάχιστον στο βασικό της σενάριο, εκτίμησε ο Daan Struyven, επικεφαλής της έρευνας πετρελαίου, σε συνέντευξή του στο CNBC. Αλλά μια σύγκρουση που οδηγεί στην απώλεια 1 εκατομμυρίου βαρελιών ημερησίως ιρανικών εξαγωγών για ένα χρόνο θα αύξανε τις τιμές του αργού πετρελαίου κατά 8 δολάρια και θα ανάγκαζε την αγορά να επανεκτιμήσει τον κίνδυνο περαιτέρω κλιμάκωσης.
Την ίδια ώρα η κυβέρνηση Τραμπ φαίνεται επίσης αδιάφορη για τον κίνδυνο διαταραχής στη Μέση Ανατολή.
«Ο κόσμος είναι πολύ καλά εφοδιασμένος με πετρέλαιο αυτή τη στιγμή», δήλωσε ο υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ στο CNBC σε συνέντευξη στις 6 Φεβρουαρίου, δίνοντας στον πρόεδρο «περισσότερο πλεονέκτημα στις γεωπολιτικές του ενέργειες για να μην ανησυχεί για μια τρελή αύξηση των τιμών του πετρελαίου».
Με πληροφορίες του CNBCNews
