Οι δύο γύροι έμμεσων συνομιλιών μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν έχουν οδηγήσει σε «μοναδικές προτάσεις» που αφορούν το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης - τις δυνατότητες εμπλουτισμού της και το απόθεμα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου - καθώς και το πώς μπορεί να επιτευχθεί μια συμφωνία οικονομικά επωφελής και για τις δύο χώρες, ανέφεραν διπλωματικές πηγές στο CBS News.
Ενώ η Τεχεράνη επιδιώκει άρση των αμερικανικών κυρώσεων, διπλωματική πηγή με γνώση των διαπραγματεύσεων δηλώνει στο CBS ότι το Ιράν δεν έχει αποκλείσει την αγορά αμερικανικών αεροσκάφων, την παραχώρηση πρόσβασης σε κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου, καθώς και μια σειρά ευκαιριών για κοινές επενδύσεις.
Δύο περιφερειακοί αξιωματούχοι δήλωσαν στο CBS ότι διπλωμάτες είχαν συμβουλεύσει τον Αμερικανό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ να διαχωρίσει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν από άλλα ζητήματα, όπως η στήριξη της Τεχεράνης σε πολιτοφυλακές που στοχοποιούν αμερικανικά συμφέροντα και η προμήθεια βαλλιστικών πυραύλων από το καθεστώς.
Οι δύο αξιωματούχοι ανέφεραν ότι ο Γουίτκοφ φάνηκε να υιοθετεί την ιδέα της διαχείρισης αυτών των θεμάτων σε ξεχωριστή διπλωματική τροχιά με περιφερειακούς παράγοντες.
Ωστόσο, μια συμφωνία που θα αντιμετωπίζει μόνο το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν είναι απαράδεκτη για τον ισραηλινό πρωθυπουργό, ο οποίος έχει δηλώσει δημοσίως ότι μια συμφωνία πρέπει επίσης να αντιμετωπίζει τόσο το βαλλιστικό πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν όσο και τις αποσταθεροποιητικές πολιτοφυλακές του στην περιοχή.
Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο περιέγραψε επίσης μια ουσιαστική συμφωνία ως εκείνη που θα περιλαμβάνει και τα δύο αυτά ζητήματα και τώρα σχεδιάζει να επισκεφθεί το Ισραήλ στο τέλος του μήνα για συνομιλίες σχετικά με το Ιράν.
Η κόκκινη γραμμή Τραμπ και η ασάφεια στους στόχους
Ο ίδιος ο Τραμπ έχει υπάρξει λιγότερο σαφής ως προς τα περιγράμματα μιας συμφωνίας, αν και έχει θέσει μία σαφή κόκκινη γραμμή για τις έμμεσες διπλωματικές συνομιλίες με το Ιράν: κανένα πυρηνικό όπλο.
Το Ιράν εδώ και καιρό υποστηρίζει ότι δεν επιδιώκει την απόκτηση όπλου.
Οι υπόλοιπες απαιτήσεις του προέδρου προς την Τεχεράνη, οι οποίες δεν σχετίζονται με το πυρηνικό της πρόγραμμα, είναι λιγότερο συγκεκριμένες και αποκαλύπτουν κάποια ευελιξία καθώς σταθμίζει το ενδεχόμενο στρατιωτικού πλήγματος κατά του Ιράν ή την αναμονή μιας πρότασης από την Τεχεράνη τις επόμενες ημέρες.
«Έχουμε κάποια δουλειά να κάνουμε με το Ιράν. Δεν μπορούν να έχουν πυρηνικά όπλα. Πολύ απλό. Δεν μπορεί να υπάρξει ειρήνη στη Μέση Ανατολή αν έχουν πυρηνικό όπλο», δήλωσε ο Τραμπ την Τρίτη στην εναρκτήρια εκδήλωση στην Ουάσιγκτον για το Συμβούλιο Ειρήνης του.
Αναγνώρισε την Πέμπτη ότι είναι κοντά στο να λάβει απόφαση, μέσα στις επόμενες 10-15 ημέρες, ενώ επανέλαβε πως προτιμά τη διπλωματία από στρατιωτικά πλήγματα κατά του Ιράν.
Διπλωμάτες δήλωσαν ότι η προθεσμία μπορεί να είναι συντομότερη, σημειώνοντας ότι την επόμενη Τρίτη, στις 24 Φεβρουαρίου, ο πρόεδρος εκφωνεί την ομιλία για την Κατάσταση του Έθνους ενώπιον του Κογκρέσου και του αμερικανικού λαού.
Το Ισραήλ ζητά καταστροφή του ιρανικού βαλλιστικού προγράμματος
Το CBS News έχει επίσης αναφέρει προηγουμένως ότι Αμερικανοί και Ισραηλινοί αξιωματούχοι έχουν συζητήσει κοινές επιχειρήσεις για πλήγματα κατά του βαλλιστικού πυραυλικού προγράμματος του Ιράν.
Περιφερειακός αξιωματούχος δήλωσε στο CBS ότι το Ισραήλ θέλει να διατηρήσει τη στρατιωτική υπεροχή στην περιοχή που απέκτησε μετά τον 12ήμερο πόλεμο του Ιουνίου, γι’ αυτό και επιδιώκει την καταστροφή του ιρανικού βαλλιστικού προγράμματος.
Ωστόσο, εάν πραγματοποιούνταν τέτοια πλήγματα, ακόμη και περιορισμένης κλίμακας, θα απομάκρυναν σίγουρα το Ιράν από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων, είπε ο αξιωματούχος. Η εκτίμηση αυτή ενδέχεται πάντως να μην αποτρέψει τις ΗΠΑ από το να ενεργήσουν.
«Ο πρόεδρος κατέστησε σαφές στο Ισραήλ ότι αναγνωρίζει πως το πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν αποτελεί σοβαρή απειλή για το Ισραήλ και ότι η Ιερουσαλήμ διατηρεί το δικαίωμα να το καταστρέψει. Το Ιράν έχει ενεργά ανασυστήσει το πυραυλικό του απόθεμα με βοήθεια από την Κίνα», δήλωσε στο CBS News ο Μαρκ Ντουμπόβιτς του FDD.
Οι συνεχιζόμενες πυρηνικές συνομιλίες αποτελούν σιωπηρή παραδοχή ότι οι πυρηνικές φιλοδοξίες του Ιράν ενδέχεται να μην εξουδετερώθηκαν από τα αμερικανικά βομβαρδιστικά B-2 και τους πυραύλους Tomahawk κατά τη διάρκεια της Επιχείρησης Midnight Hammer το περασμένο καλοκαίρι, παρά τον ισχυρισμό του προέδρου περί «πλήρους εξάλειψης».
Η ατζέντα δεν περιλαμβάνει αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν
Δύο περιφερειακοί αξιωματούχοι δήλωσαν στο CBS News ότι η τρέχουσα διπλωματία που ενθαρρύνεται από αραβικά κράτη καθώς και από την Τουρκία δεν περιλαμβάνει αλλαγή καθεστώτος. Όπως το έθεσε ένας αξιωματούχος της Μέσης Ανατολής, το ζήτημα είναι «η αλλαγή των πολιτικών του καθεστώτος» και όχι του ίδιου του καθεστώτος.
Ωστόσο, κάνοντας αναφορά στους «σκληρούς» έναντι του Ιράν στο Κογκρέσο, ο ίδιος αξιωματούχος είπε ότι υπάρχει «ισχυρό ρεύμα στην Αμερική που ενδιαφέρεται για αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν».
Οι σύμμαχοι των ΗΠΑ στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένων της Σαουδικής Αραβίας, των ΗΑΕ και της Ιορδανίας, έχουν δηλώσει ότι αντιτίθενται σε οποιαδήποτε χρήση του εδάφους τους για στρατιωτική επιχείρηση και υποστηρίζουν τη διπλωματία. Περίπου 40.000 Αμερικανοί στρατιώτες βρίσκονται στη Μέση Ανατολή και πολλοί από αυτούς εδρεύουν σε αυτές τις χώρες. Ένα αντίποινο πλήγμα από το Ιράν θα μπορούσε να τους θέσει σε κίνδυνο.
Η Τουρκία είχε εμπλακεί σε προηγούμενη προσπάθεια να ωθήσει το Ιράν να εξετάσει το ενδεχόμενο διαπραγμάτευσης με τους εκπροσώπους του Τραμπ, παρά τις αρνητικές εμπειρίες του παρελθόντος, ιδίως την αποχώρηση του Τραμπ από τη συμφωνία για τα πυρηνικά του 2015, γνωστή ως JCPOA, καθώς και την πιο πρόσφατη απόφασή του το περασμένο καλοκαίρι να πραγματοποιήσει πλήγματα σε τρεις από τις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν.
Ο Τραμπ ενημερώθηκε την Τετάρτη για τις τελευταίες εξελίξεις σχετικά με το Ιράν, συμπεριλαμβανομένων των διπλωματικών συνομιλιών στη Γενεύη που διεξήχθησαν την Τρίτη από τον γαμπρό του Τζάρεντ Κούσνερ και τον Γουίτκοφ. Οι έμμεσες αυτές συνομιλίες πραγματοποιήθηκαν με τον έμπειρο Ιρανό διπλωμάτη Αμπάς Αραγτσί, με τη συνδρομή του υπουργού Εξωτερικών του Ομάν, Μπαντρ Αλμπουσαΐντι. Επίσης ζητήθηκε η γνώμη του Ραφαέλ Γκρόσι, ο οποίος ηγείται του πυρηνικού εποπτικού οργάνου του ΟΗΕ που έχει αποκλειστεί από τη διενέργεια τακτικών επιθεωρήσεων στις εγκαταστάσεις του Ιράν.
