Οι συνταξιούχοι ακόμη και όταν δικαιώνονται τα αναδρομικά, στο τέλος το κράτος βρίσκει τρόπο να τους πάρει πίσω τα χρήματα.
Μεγάλη αγανάκτηση προκαλεί το πώς φορολογούνται τα αναδρομικά που αφορούν το λεγόμενο «11μηνο» (Ιούνιος 2015 – Μάιος 2016). Πρόκειται για τα ποσά που δικαιώνονται χιλιάδες συνταξιούχοι μετά από αγωγές και δικαστικές αποφάσεις, επειδή οι περικοπές σε Δώρα και επιδόματα κρίθηκαν αντισυνταγματικές.
Όμως, ενώ οι συνταξιούχοι περιμένουν χρόνια ολόκληρα για να πάρουν πίσω αυτά που τους κόπηκαν άδικα, όταν τελικά έρχεται η ώρα της πληρωμής, βλέπουν ότι το ποσό που μπαίνει στον λογαριασμό τους είναι πολύ μικρότερο. Και αυτό γιατί στο μεταξύ έχουν πέσει πάνω του φόροι, κρατήσεις και χαράτσια, που το «ροκανίζουν» μέχρι και 50%.
Σύμφωνα με την ΕΝΥΠΕΚΚ το κράτος στην πράξη παίρνει πίσω σχεδόν τα μισά αναδρομικά, ακόμη κι όταν υπάρχει δικαστική απόφαση που δικαιώνει τον συνταξιούχο. Μάλιστα, στις περισσότερες περιπτώσεις τα ποσά καταβάλλονται και με τόκο 6% τον χρόνο, όμως ούτε αυτό «σώζει» την κατάσταση, αφού και οι τόκοι φορολογούνται βαριά.
Το πρόβλημα γίνεται ακόμη χειρότερο, επειδή η όλη διαδικασία τραβάει χρόνια. Πολλές αγωγές πηγαινοέρχονται από δικαστήριο σε δικαστήριο, ενώ αρκετοί συνταξιούχοι δεν πρόλαβαν καν να δουν τα χρήματα που δικαιώθηκαν, γιατί στο μεταξύ έχουν φύγει από τη ζωή. Έτσι, οι κληρονόμοι τους αναγκάζονται να τρέχουν για χαρτιά και πιστοποιητικά (ληξιαρχική πράξη θανάτου, πιστοποιητικό συγγενών, χαρτιά για διαθήκη κ.ά.), για να καταλήξουν να πάρουν τελικά ποσά κουτσουρεμένα.
Το «ψαλίδι» στα αναδρομικά προκύπτει από έξι βασικές κρατήσεις και φόρους, που εφαρμόζονται πριν φτάσουν τα χρήματα στον δικαιούχο:
1. Κράτηση 6% για ασθένεια στο κύριο ποσό των αναδρομικών (χωρίς τους τόκους).
2. Αυτοτελής φορολόγηση 20% στην πηγή, αφού πρώτα αφαιρεθεί η εισφορά ασθένειας.
3. Φόρος 15% στους τόκους.
4. Χαρτόσημο 3% πάνω στους τόκους.
5. Χαρτόσημο υπέρ ΟΓΑ 0,6% επίσης στους τόκους.
6. Νέα φορολόγηση με τροποποιητική δήλωση, για το έτος που «ανήκουν» τα αναδρομικά, με τους σημερινούς συντελεστές.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα που παρουσιάζεται συχνά: Ένας συνταξιούχος δικαιώνεται για 800 ευρώ αναδρομικά (Δώρα του 11μήνου). Με τόκο 6% τον χρόνο, οι τόκοι για την περίοδο 2017–2025 φτάνουν τα 432 ευρώ. Άρα ο άνθρωπος περιμένει να πάρει συνολικά 1.232 ευρώ.
Και όμως, όταν γίνουν όλες οι κρατήσεις, το τελικό ποσό πέφτει δραματικά. Κόβονται 48 ευρώ από την εισφορά ασθένειας, άλλα 150,40 ευρώ από την παρακράτηση 20%, 64,80 ευρώ από φόρο τόκων, 12,96 ευρώ από χαρτόσημο, 2,60 ευρώ από χαρτόσημο υπέρ ΟΓΑ και επιπλέον περίπου 250 ευρώ από την έξτρα φορολόγηση μέσω τροποποιητικής δήλωσης. Το αποτέλεσμα; Στο τέλος μένουν περίπου 703 ευρώ, δηλαδή σχεδόν τα μισά από αυτά που περίμενε.
Η ΕΝΥΠΕΚΚ ζητά να αλλάξει αυτό το καθεστώς και να καταβάλλονται αφορολόγητα τα μικρά ποσά των αναδρομικών του 11μήνου, τόσο σε όσους έκαναν αγωγές όσο και στους υπόλοιπους συνταξιούχους που δεν προσέφυγαν στα δικαστήρια. Όπως τονίζεται, αν υπολογιστούν και τα δικαστικά έξοδα μιας δεκαετίας, τότε τα καθαρά ποσά που μένουν τελικά στους δικαιωμένους συνταξιούχους είναι ακόμη λιγότερα.
