Παρά το γεγονός ότι οι περικοπές στις επικουρικές συντάξεις κρίθηκαν αντισυνταγματικές εδώ και χρόνια, δεκάδες χιλιάδες συνταξιούχοι εξακολουθούν να περιμένουν την επιστροφή των χρημάτων τους, με τις μαζικές πληρωμές να μετατίθενται πλέον για το 2026.
Οι επιστροφές αφορούν το επίμαχο 11μηνο από τον Ιούνιο του 2015 έως τον Μάιο του 2016 και τις περικοπές που επιβλήθηκαν στις επικουρικές συντάξεις με τους νόμους 4051 και 4093 του 2012. Παρότι η αντισυνταγματικότητα των μειώσεων αυτών έχει αναγνωριστεί δικαστικά, η διαδικασία αποκατάστασης προχωρά με εξαιρετικά αργούς ρυθμούς.
Σήμερα, περίπου 370.000 συνταξιούχοι που έχουν προσφύγει στη Δικαιοσύνη μέσω ομαδικών αγωγών αναμένουν την έκδοση αποφάσεων, οι οποίες –σύμφωνα με τον σχεδιασμό– θα εκδοθούν μαζικά εντός του 2026. Μόνο τότε θα ανοίξει ο δρόμος για την καταβολή των αναδρομικών, δηλαδή σχεδόν δέκα χρόνια μετά την περίοδο στην οποία αυτά αναφέρονται.
Την ίδια στιγμή, εκτός δικαστικής προστασίας παραμένουν 800.000 έως 900.000 συνταξιούχοι που υπέστησαν τις ίδιες ακριβώς περικοπές, αλλά δεν κατέθεσαν αγωγές. Αν και θεωρητικά δικαιούνται τα ίδια ποσά, μέχρι σήμερα δεν υπάρχει σαφές χρονοδιάγραμμα ή πολιτική δέσμευση για την καταβολή αναδρομικών και σε αυτούς, γεγονός που δημιουργεί συνθήκες άνισης μεταχείρισης.
Ο ΕΦΚΑ, σύμφωνα με επίσημες τοποθετήσεις, έχει αρχίσει να αποσύρει εφέσεις και να μην αμφισβητεί πλέον τις δικαστικές αποφάσεις, αναγνωρίζοντας ότι οι περικοπές του 11μήνου ήταν αντισυνταγματικές. Ωστόσο, η αλλαγή αυτή στάσης έρχεται καθυστερημένα, αφού για χρόνια οι υποθέσεις λιμνάζουν στα δικαστήρια, με αποτέλεσμα χιλιάδες ηλικιωμένοι συνταξιούχοι να περιμένουν χρήματα που τους αναλογούν δικαιωματικά.
Ακόμη και όταν τα αναδρομικά καταβληθούν, τα ποσά θα είναι σημαντικά μειωμένα λόγω κρατήσεων και φόρων, ενώ σε πολλές περιπτώσεις οι δικαιούχοι είτε δεν ζουν πλέον είτε έχουν εξαντληθεί οικονομικά από τη μακρόχρονη αναμονή.
Η υπόθεση των αναδρομικών επικουρικών συντάξεων αναδεικνύεται έτσι σε ένα ακόμη παράδειγμα αργοπορημένης δικαίωσης, όπου η καθυστέρηση λειτουργεί τελικά ως έμμεση περικοπή. Για τους συνταξιούχους, το ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο «πόσα θα πάρουν», αλλά κυρίως αν και πότε θα προλάβουν να τα λάβουν.
Τα ποσά των αναδρομικών για τις επικουρικές συντάξεις διαφοροποιούνται ανάλογα με το Ταμείο προέλευσης.
Ενδεικτικά:
- Συνταξιούχος του ΙΚΑ με αρχική επικουρική σύνταξη 610 ευρώ, η οποία μετά τις μνημονιακές μειώσεις έχει διαμορφωθεί στα 278 ευρώ προ φόρου, δικαιούται αναδρομικά 1.966 ευρώ.
- Συνταξιούχος ΙΚΑ με αρχική επικουρική 190 ευρώ και σημερινό ποσό 150 ευρώ προ φόρου, δικαιούται αναδρομικά 437 ευρώ.
- Συνταξιούχος από Ταμείο ΔΕΚΟ με αρχική επικουρική 915 ευρώ και τελική 499 ευρώ προ φόρου, δικαιούται αναδρομικά 4.024 ευρώ.
- Συνταξιούχος του Δημοσίου με αρχική επικουρική 467 ευρώ και καταβαλλόμενο ποσό 285 ευρώ προ φόρου, δικαιούται αναδρομικά 2.004 ευρώ.
- Συνταξιούχος του ΝΑΤ με αρχική επικουρική 587 ευρώ και τελική 381 ευρώ προ φόρου, δικαιούται αναδρομικά 1.679 ευρώ.
- Συνταξιούχος από άλλο επικουρικό ταμείο (Εμποροϋπαλλήλων, Ηλεκτροτεχνιτών, Αρτοποιών, Δικηγόρων, ΕΡΤ κ.ά.) με αρχική επικουρική 449 ευρώ και τελική 274 ευρώ προ φόρου, δικαιούται αναδρομικά 1.927 ευρώ.
Τα αναδρομικά καταβάλλονται μεν με τόκους, ωστόσο υπόκεινται σε πέντε διαφορετικές κρατήσεις:
- Κράτηση 6% για ασθένεια επί του ποσού των αναδρομικών, χωρίς τους τόκους.
- Αυτοτελή φορολόγηση 20% επί των αναδρομικών μετά την αφαίρεση της εισφοράς ασθένειας.
- Φόρο 15% επί των τόκων.
- Χαρτόσημο 3% στο σύνολο των τόκων.
- Χαρτόσημο υπέρ ΟΓΑ 0,6% επίσης επί των τόκων.
Για παράδειγμα, συνταξιούχος που δικαιούται αναδρομικά 4.307 ευρώ από περικοπές 11 μηνών σε επικουρική σύνταξη και Δώρα, λαμβάνει τόκους ύψους 1.756 ευρώ. Οι συνολικές κρατήσεις ανέρχονται σε 1.392 ευρώ και το τελικό ποσό που καταβάλλεται φτάνει τα 4.671 ευρώ.
Κερδισμένοι είναι όσοι είχαν καταθέσει αγωγές έως τον Ιούλιο του 2020, καθώς μετά την ημερομηνία αυτή το δικαίωμα προσφυγής καταργήθηκε νομοθετικά.
Χαμένοι θεωρούνται όσοι προσέφυγαν μετά τον Ιούλιο του 2020, καθώς η σχετική διάταξη δεν έχει ανατραπεί μέχρι σήμερα από κάποια δικαστική απόφαση.
