Η 30ή Ιουνίου 2026, η ημερομηνία κατά την οποία λήγει οριστικά η προθεσμία για την υποχρεωτική απογραφή και πιστοποίηση των ασανσέρ στο ψηφιακό Μητρώο, μπορεί να φαντάζει ακόμη μακρινή, ωστόσο παραμένει πηγή έντονων τριβών για χιλιάδες πολυκατοικίες σε ολόκληρη τη χώρα. Παρά το γεγονός ότι απομένουν περίπου έξι μήνες, οι διαφωνίες όχι μόνο δεν εκτονώνονται, αλλά σε αρκετές περιπτώσεις κλιμακώνονται, καθώς ιδιοκτήτες και ενοικιαστές έρχονται σε αντιπαράθεση για τον επιμερισμό του κόστους, ιδίως όπου απαιτούνται εκτεταμένες και υψηλού κόστους τεχνικές παρεμβάσεις.
Το μέτρο της υποχρεωτικής πιστοποίησης και ηλεκτρονικής απογραφής των ανελκυστήρων, που θεσμοθετήθηκε με στόχο την ενίσχυση της ασφάλειας, έχει μετατραπεί σε «πονοκέφαλο» για χιλιάδες διαχειρίσεις.
Η δημιουργία του ψηφιακού Μητρώου Ανελκυστήρων αναδεικνύει το πραγματικό μέγεθος του ζητήματος. Ήδη, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, οι καταχωρίσεις έχουν ξεπεράσει τις 250.000, ένδειξη ότι η διαδικασία επιταχύνεται. Ωστόσο, στην Ελλάδα λειτουργούν ακόμη 500.000 ασανσέρ σε ιδιωτικά κτίρια, πολλά εκ των οποίων είναι παλαιάς τεχνολογίας και απαιτούν ουσιαστικές παρεμβάσεις για να λάβουν πιστοποίηση.
Η απογραφή στο ψηφιακό Μητρώο είναι υποχρεωτική για όλους τους ανελκυστήρες, ανεξαρτήτως ηλικίας, τεχνικής κατάστασης ή ακόμη και αν βρίσκονται εκτός λειτουργίας. Η διαδικασία πραγματοποιείται μέσω ειδικής ψηφιακής πλατφόρμας με χρήση κωδικών Taxisnet και ολοκληρώνεται με την απόδοση μοναδικού κωδικού αναγνώρισης σε κάθε ασανσέρ, ο οποίος θα το συνοδεύει σε κάθε μελλοντικό έλεγχο ή μεταβίβαση ακινήτου.
Το κόστος της διαδικασίας απογραφής και πιστοποίησης δεν είναι ενιαίο. Σε νεότερους ανελκυστήρες μπορεί να περιοριστεί σε έναν τεχνικό έλεγχο με δαπάνη μερικών εκατοντάδων ευρώ, ενώ σε παλαιότερες εγκαταστάσεις, όπου απαιτούνται αλλαγές σε φρένα, κινητήρες ή καμπίνες, μπορεί να φτάσει τις αρκετές χιλιάδες ευρώ. Η οικονομική αυτή επιβάρυνση αποτελεί τον βασικό πυροδότη εντάσεων στις γενικές συνελεύσεις των πολυκατοικιών.
Παρά τις διευκρινίσεις από παράγοντες της αγοράς και τις παρεμβάσεις οργανώσεων ιδιοκτητών, το τοπίο παραμένει θολό ως προς το ποιος τελικά αναλαμβάνει τη δαπάνη, την ώρα που η υποχρέωση συμμόρφωσης με το θεσμικό πλαίσιο θεωρείται αδιαπραγμάτευτη.
Η μία άποψη υποστηρίζει ότι, όπως κάθε εργασία που αφορά κεφαλαιουχικό εξοπλισμό ή αναβάθμιση ακινήτου, το κόστος της πιστοποίησης αφορά τους ιδιοκτήτες. Τη θέση αυτή έχει διατυπώσει και η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων, επισημαίνοντας ότι μόνο η τακτική συντήρηση του ανελκυστήρα βαραίνει τους ενοίκους, ενώ οι παρεμβάσεις κανονιστικής συμμόρφωσης προσδίδουν υπεραξία στο ακίνητο και αφορούν εκείνους που το κατέχουν.
Η αντίθετη προσέγγιση αναγνωρίζει ότι οι ενοικιαστές δεν έχουν νομική ευθύνη για την έκδοση πιστοποιητικού, καθώς αυτή βαραίνει τον ιδιοκτήτη ως στοιχείο της ιδιοκτησίας του. Ωστόσο, τα έξοδα πιστοποίησης και συντήρησης συχνά εντάσσονται στα κοινόχρηστα, με αποτέλεσμα οι ενοικιαστές να συμμετέχουν έμμεσα στο κόστος, ιδίως όταν υπάρχει σχετική πρόβλεψη στο μισθωτήριο συμβόλαιο.
Στην πράξη, δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις όπου οι ενοικιαστές καλούνται να συνεισφέρουν, μέσω των κοινοχρήστων, σε δαπάνες που σχετίζονται με την αναβάθμιση του ανελκυστήρα. Το αποτέλεσμα είναι συχνά «μικροί εμφύλιοι» στις πολυκατοικίες, με έντονες διαφωνίες που παραπέμπουν σε κανονισμούς και χιλιοστά συμμετοχής κάθε ιδιοκτησίας.
Η διάρκεια ισχύος του πιστοποιητικού ασφαλείας διαφοροποιείται ανάλογα με τη χρήση του κτιρίου. Για ξενοδοχεία, νοσοκομεία και δημόσια κτίρια ισχύει για ένα έτος, για τις πολυκατοικίες κατοικιών για δύο χρόνια, ενώ σε ανελκυστήρες πολύ μεγάλης κυκλοφορίας, όπως σε μετρό και εμπορικά κέντρα, απαιτείται ανανέωση κάθε έξι μήνες. Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι το πλαίσιο αυτό, ειδικά για τις πολυκατοικίες, είναι ιδιαίτερα στενό και αυξάνει το διοικητικό και οικονομικό βάρος.
Η λειτουργία ανελκυστήρα χωρίς ισχύον πιστοποιητικό συνιστά ευθεία παραβίαση της νομοθεσίας και σε περίπτωση ατυχήματος, μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές νομικές συνέπειες για τον διαχειριστή και τους συνιδιοκτήτες, ακόμη και ποινικές.
