Τα ευρήματα καταδεικνύουν ότι οι CFOs και οι επικεφαλής φορολογίας αξιοποιούν ολοένα και περισσότερο λύσεις GenAI και Agentic AI, προκειμένου να ανταποκριθούν σε ένα σύνθετο και απαιτητικό περιβάλλον, που χαρακτηρίζεται από γεωπολιτικές αβεβαιότητες, μεταβαλλόμενες εμπορικές και φορολογικές πολιτικές, αλλά και έντονες ελλείψεις εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού.
Η έρευνα, η οποία διεξήχθη σε δείγμα 1.600 CFOs και ανώτατων στελεχών χρηματοοικονομικών και φορολογικών λειτουργιών σε 30 χώρες και 22 κλάδους, καταγράφει μια σαφή μετατόπιση νοοτροπίας.
Οι οικονομικές και φορολογικές διευθύνσεις δεν περιορίζονται πλέον σε ρόλο συμμόρφωσης, αλλά επιχειρούν να επαναπροσδιορίσουν τα λειτουργικά και επιχειρησιακά τους μοντέλα, με στόχο τη μεγαλύτερη ανθεκτικότητα και ευελιξία.
Σε αυτό το πλαίσιο, το 81% των συμμετεχόντων δηλώνει ότι έχει ήδη προχωρήσει ή σχεδιάζει να υλοποιήσει μετριοπαθείς έως σημαντικές επιχειρησιακές αλλαγές μέσα στα επόμενα δύο χρόνια, όπως η αναδιάρθρωση των εφοδιαστικών αλυσίδων. Το ποσοστό αυτό είναι αυξημένο κατά 20% σε σύγκριση με πέρυσι, αποτυπώνοντας την ένταση και την ταχύτητα του μετασχηματισμού που βρίσκεται σε εξέλιξη.
Ως σημαντικότερη νομοθετική και ρυθμιστική εξέλιξη αναδεικνύεται η εφαρμογή του πλαισίου Pillar Two (BEPS 2.0) του ΟΟΣΑ για τον παγκόσμιο ελάχιστο φορολογικό συντελεστή. Το 81% των ερωτηθέντων θεωρεί ότι θα επηρεαστεί περισσότερο από αυτή την αλλαγή σε σχέση με άλλες εξελίξεις, όπως οι δασμοί, οι εθνικές φορολογικές μεταρρυθμίσεις ή η ηλεκτρονική τιμολόγηση. Παρότι το 85% αναμένει αύξηση των συνολικών φορολογικών του υποχρεώσεων λόγω του νέου πλαισίου, μόλις το 21% δηλώνει πλήρως προετοιμασμένο για τις απαιτήσεις συμμόρφωσης και αναφοράς που αυτό συνεπάγεται.
Την ίδια στιγμή, τα δεδομένα και η τεχνητή νοημοσύνη βρίσκονται στο επίκεντρο της στρατηγικής ατζέντας. Σχεδόν εννέα στους δέκα επικεφαλής φορολογικών διευθύνσεων (86%) τοποθετούν την αξιοποίηση δεδομένων, GenAI και τεχνολογίας στις κορυφαίες προτεραιότητές τους, επιδιώκοντας την ενίσχυση της καινοτομίας, την παραγωγή ουσιαστικών επιχειρησιακών insights, την προγνωστική ανάλυση και την αυτοματοποίηση των διαδικασιών αναφορών. Οι συμμετέχοντες εκτιμούν ότι η AI μπορεί να αυξήσει την αποτελεσματικότητα των φορολογικών και οικονομικών λειτουργιών έως και κατά 30% μέσα στα επόμενα δύο χρόνια, απελευθερώνοντας έως και 23% του προϋπολογισμού για στρατηγικές, υψηλής προστιθέμενης αξίας δραστηριότητες.
Παρά τις προσδοκίες, ωστόσο, παραμένουν σημαντικά εμπόδια. Το 44% των ερωτηθέντων αναφέρουν ότι η έλλειψη ενός συνεκτικού και βιώσιμου πλάνου για τα δεδομένα, το AI και την τεχνολογία αποτελεί τον βασικότερο ανασταλτικό παράγοντα για την υλοποίηση του οράματός τους. Επιπλέον, το 51% των οργανισμών βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο ωριμότητας ως προς τη διαχείριση δεδομένων, γεγονός που περιορίζει την ουσιαστική αξιοποίηση λύσεων τεχνητής νοημοσύνης. Δεν είναι τυχαίο, έτσι, ότι το 78% θεωρεί πως η συνεργασία με εξωτερικούς παρόχους με βαθιά εξειδίκευση στο AI θα αποφέρει μέτριο έως σημαντικό όφελος στις φορολογικές λειτουργίες την επόμενη διετία.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στο ανθρώπινο δυναμικό, το οποίο επηρεάζεται άμεσα από την έλευση της GenAI και της Agentic AI. Το 61% των στελεχών εκτιμά ότι η αποχώρηση έμπειρων επαγγελματιών λόγω συνταξιοδότησης θα έχει ουσιαστικό αντίκτυπο στις λειτουργίες του, ενώ το 66% θεωρεί ότι η μειωμένη είσοδος νέων επαγγελματιών στο λογιστικό επάγγελμα θα δυσχεράνει περαιτέρω την κάλυψη αναγκών σε ταλέντο. Σήμερα, τα στελέχη φορολογικών λειτουργιών αφιερώνουν κατά μέσο όρο το 53% του χρόνου τους σε επαναλαμβανόμενες, χαμηλής αξίας εργασίες, ποσοστό που θα ήθελαν να περιορίσουν δραστικά, ώστε να επικεντρωθούν σε πιο εξειδικευμένα και στρατηγικά καθήκοντα.
Στο πλαίσιο αυτό, η τοποθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης στον πυρήνα του μετασχηματισμού του ανθρώπινου δυναμικού θεωρείται κρίσιμη. Το 73% των οργανισμών δίνει προτεραιότητα στην πρόσληψη data scientists και ειδικών στη φορολογική τεχνολογία, ενώ το 89% επενδύει συστηματικά στην αναβάθμιση δεξιοτήτων και την επανακατάρτιση του υφιστάμενου προσωπικού. Παράλληλα, το 83% ενισχύει τη συνεργασία με εξωτερικούς εξειδικευμένους παρόχους, με στόχο τη δημιουργία ομάδων που κατανοούν και αξιοποιούν ουσιαστικά τις δυνατότητες του AI.
Σχολιάζοντας τα ευρήματα, ο Σπύρος Καμινάρης, Εταίρος και Επικεφαλής Φορολογικών Υπηρεσιών της EY Ελλάδος, επισημαίνει ότι για τις φορολογικές και οικονομικές διευθύνσεις το ζητούμενο δεν είναι πλέον αν θα χρησιμοποιήσουν τεχνητή νοημοσύνη, αλλά αν διαθέτουν τις κατάλληλες βάσεις για να τη χρησιμοποιήσουν σωστά. Όπως τονίζει, σε ένα περιβάλλον όπου η συμμόρφωση γίνεται ολοένα και πιο ψηφιακή και οι φορολογικοί έλεγχοι κινούνται προς σχεδόν πραγματικό χρόνο, η ποιότητα των δεδομένων, η στοχευμένη εφαρμογή του AI και η επένδυση σε εξειδικευμένο ταλέντο αποτελούν τους καθοριστικούς παράγοντες για καλύτερο έλεγχο, μεγαλύτερη προβλεψιμότητα και ουσιαστικότερη λήψη αποφάσεων.
