Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε το νέο Πρόγραμμα Εργασίας για το 2026, με τίτλο «Η στιγμή της ανεξαρτησίας της Ευρώπης», το οποίο στοχεύει να ενισχύσει την ανθεκτικότητα, την ανταγωνιστικότητα και την αυτονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι στις διεθνείς προκλήσεις. Το σχέδιο περιλαμβάνει δεκάδες νέες νομοθετικές και πολιτικές πρωτοβουλίες που αγγίζουν κρίσιμους τομείς για την Ελλάδα — από την οικονομία και την ενέργεια έως την κοινωνική πολιτική, την άμυνα, τη στέγαση και το περιβάλλον.
Στον τομέα της οικονομίας και της καινοτομίας, η Κομισιόν προτείνει έναν Ευρωπαϊκό Νόμο Καινοτομίας και ένα νέο καθεστώς για τις Εταιρείες Καινοτομίας, με στόχο να ενισχύσει τη χρηματοδότηση των νεοφυών επιχειρήσεων και να διευκολύνει τη δραστηριότητά τους σε ολόκληρη την ενιαία αγορά. Για την Ελλάδα, όπου το οικοσύστημα των start-ups και της τεχνολογικής επιχειρηματικότητας αναπτύσσεται δυναμικά, οι πρωτοβουλίες αυτές μπορούν να δώσουν νέα ώθηση στη σύνδεση της έρευνας με την αγορά και να ενισχύσουν τη διεθνή ανταγωνιστικότητα. Παράλληλα, ο Νόμος για τις Δημόσιες Συμβάσεις και ο Νόμος για τα Προηγμένα Υλικά ανοίγουν τον δρόμο για την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών και βιομηχανικών εφαρμογών, τομέας όπου οι ελληνικές επιχειρήσεις διαθέτουν αξιόλογη τεχνογνωσία.
Η ενέργεια και η πράσινη μετάβαση αποτελούν κεντρικό πυλώνα του προγράμματος. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει ένα νέο πλαίσιο για την ενεργειακή απόδοση, την ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και τη διασφάλιση του ενεργειακού εφοδιασμού. Για την Ελλάδα, που επιδιώκει να εξελιχθεί σε ενεργειακό κόμβο της Ανατολικής Μεσογείου, τα μέτρα αυτά είναι κομβικής σημασίας, καθώς ευθυγραμμίζονται με τις επενδύσεις σε υποθαλάσσιες διασυνδέσεις, αγωγούς φυσικού αερίου και έργα πράσινου υδρογόνου. Παράλληλα, η σταδιακή κατάργηση των επιδοτήσεων στα ορυκτά καύσιμα και η προώθηση υποδομών αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα μπορούν να βοηθήσουν τη χώρα να επιταχύνει την πορεία προς την απανθρακοποίηση.
Στο ψηφιακό πεδίο, ο νέος Νόμος για την Τεχνητή Νοημοσύνη και το Υπολογιστικό Νέφος καθώς και ο Νόμος για τις Κβαντικές Τεχνολογίες αποσκοπούν στη δημιουργία ευρωπαϊκής υπεροχής στους τομείς της ψηφιακής καινοτομίας. Η Ελλάδα, η οποία έχει ήδη ιδρύσει το Κέντρο Αριστείας Τεχνητής Νοημοσύνης στη Θεσσαλονίκη, μπορεί να αξιοποιήσει τα προγράμματα αυτά για να ενισχύσει την έρευνα, την κατάρτιση και τη συνεργασία με ευρωπαϊκά ιδρύματα. Η ψηφιοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών και η ασφάλεια των δεδομένων αποτελούν εξίσου σημαντικά στοιχεία που αγγίζουν άμεσα την ελληνική πραγματικότητα.
Στην κοινωνική πολιτική, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσιάζει την Πρωτοβουλία για τις Βραχυχρόνιες Μισθώσεις και τον Νόμο για τις Κατασκευαστικές Υπηρεσίες, επιδιώκοντας να εξισορροπήσει την αγορά κατοικίας και να προωθήσει την κατασκευή προσιτών κατοικιών. Για την Ελλάδα, όπου η κρίση στέγης και η εκτόξευση των ενοικίων έχουν αναδειχθεί σε κοινωνικό πρόβλημα, οι ευρωπαϊκές κατευθύνσεις μπορούν να συμβάλουν στη θέσπιση αποτελεσματικών πολιτικών. Ο Νόμος για την Ποιοτική Εργασία και το Πακέτο για τη Δίκαιη Εργασιακή Κινητικότητα αποσκοπούν στην ενίσχυση των δικαιωμάτων των εργαζομένων και στην υποστήριξη της διασυνοριακής απασχόλησης — μια εξέλιξη που ενδιαφέρει ιδιαίτερα τους Έλληνες επαγγελματίες της διασποράς.
Η άμυνα και η ασφάλεια αποκτούν πρωτόγνωρη βαρύτητα. Το Ευρωπαϊκό Ασπίδιο Διαστήματος, η ενίσχυση του Frontex και της Europol, καθώς και η απλούστευση των διαδικασιών στις αμυντικές προμήθειες, στοχεύουν στη δημιουργία ενός ενιαίου μηχανισμού ασφάλειας και άμυνας. Για την Ελλάδα, που φυλάσσει τα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης στο Αιγαίο και στον Έβρο, τα μέτρα αυτά έχουν ιδιαίτερη στρατηγική σημασία, ενώ ταυτόχρονα ανοίγουν προοπτικές για συνεργασίες της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η πράσινη ανάπτυξη και η κυκλική οικονομία αποτελούν επίσης βασικούς άξονες. Ο Νόμος για την Κυκλική Οικονομία, η Ευρωπαϊκή Στρατηγική για τον Βιώσιμο Τουρισμό και ο Νόμος για τους Ωκεανούς στοχεύουν στη βιώσιμη διαχείριση των φυσικών πόρων και την προστασία του περιβάλλοντος. Για την Ελλάδα, με την έντονη εξάρτηση από τον τουρισμό και τη θάλασσα, οι πρωτοβουλίες αυτές συνιστούν ευκαιρία για τη μετάβαση σε ένα πιο πράσινο και ανθεκτικό αναπτυξιακό μοντέλο.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στη διαφάνεια και τη δημοκρατία, με τον Νόμο για τη Δίκαιη Ψηφιακή Αγορά, τη νέα στρατηγική κατά της διαφθοράς και πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της προστασίας των προσωπικών δεδομένων και της ελευθερίας του Τύπου. Οι δράσεις αυτές έχουν ξεχωριστή σημασία για την Ελλάδα, που βρίσκεται αντιμέτωπη με ζητήματα θεσμικής αξιοπιστίας και εποπτείας του κράτους δικαίου.
Τέλος, στην εξωτερική πολιτική, η Κομισιόν προωθεί μια νέα Στρατηγική για τη Μέση Ανατολή και την Παγκόσμια Πρωτοβουλία Υγειονομικής Ανθεκτικότητας, θέτοντας την Ευρώπη στο κέντρο των διεθνών εξελίξεων. Η γεωγραφική θέση της Ελλάδας, στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων, της επιτρέπει να διαδραματίσει κρίσιμο ρόλο ως γέφυρα μεταξύ Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Βορείου Αφρικής.
