Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με υπαρξιακά διλήμματα που απαιτούν γενναίες αποφάσεις και βαθιές μεταρρυθμίσεις, ήταν το κοινό μήνυμα του Μάριο Ντράγκι και του Ευάγγελου Μυτιληναίου στο συνέδριο του Economist στην Αθήνα.
Οι δύο ομιλητές, με αφετηρία τη διαπίστωση ότι η Ένωση έχει φτάσει στα όριά της, ανέδειξαν την ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής άμυνας, την αποτυχία της ενεργειακής στρατηγικής, την καθυστέρηση στην ψηφιακή ενοποίηση και τις αγκυλώσεις των υπερβολικών ρυθμίσεων που πλήττουν την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Ο Μάριο Ντράγκι, πρώην πρόεδρος της ΕΚΤ, υπενθύμισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δημιουργήθηκε ως ένα σχέδιο ειρήνης και όχι ως παγκόσμια δύναμη, γεγονός που εξηγεί τη σημερινή της αδυναμία να ανταποκριθεί με ταχύτητα και αποφασιστικότητα στις προκλήσεις. Καυτηρίασε τον υπερβολικά γραφειοκρατικό χαρακτήρα των θεσμών, την έλλειψη κοινής στρατηγικής και την αδυναμία λήψης αποφάσεων με ουσιαστικό περιεχόμενο. «Η Ευρώπη πρέπει να επανεφεύρει τον εαυτό της», τόνισε, σημειώνοντας ότι η ανάγκη για κοινή αντίδραση σε καίριους τομείς, όπως η άμυνα και η τεχνολογική καινοτομία, δεν μπορεί πλέον να αναβάλλεται.
Στο ίδιο πνεύμα, ο Ευάγγελος Μυτιληναίος χαρακτήρισε την Ευρώπη «εκτός παιχνιδιού» σε ένα παγκόσμιο περιβάλλον όπου κυριαρχούν η ισχύς και οι γεωπολιτικές ισορροπίες. «Η Ευρώπη δεν ήταν έτοιμη να παίξει σκληρά», δήλωσε, προσθέτοντας ότι η ενεργειακή μετάβαση έγινε πρόωρα και πρόχειρα, χωρίς να υπάρχουν οι αναγκαίες υποδομές και πρώτες ύλες. Μίλησε για πολιτικές που οδήγησαν στο κλείσιμο της μισής ευρωπαϊκής μεταλλουργίας, ενώ τώρα η ήπειρος προσπαθεί να οικοδομήσει στρατηγική άμυνας χωρίς τα απαραίτητα υλικά.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάγκη δημιουργίας κοινής ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας και στη μελλοντική στρατηγική συνεργασία με τη Βρετανία. Ο Ντράγκι πρότεινε την υιοθέτηση μιας «έξυπνης επικουρικότητας», δηλαδή τον στρατηγικό διαχωρισμό τομέων που χρειάζονται ενιαία ευρωπαϊκή δράση από εκείνους που μπορούν να επιστραφούν στα κράτη-μέλη.
Και οι δύο υπογράμμισαν ότι το πρόβλημα της Ευρώπης δεν είναι η έλλειψη κεφαλαίων, αλλά η απουσία μηχανισμών που επιτρέπουν την επενδυτική αξιοποίηση της καινοτομίας. «Έχουμε κοινή αγορά για οδοντόκρεμες αλλά όχι για την τεχνητή νοημοσύνη», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Ντράγκι, επισημαίνοντας την ανάγκη να αρθούν οι εσωτερικοί φραγμοί.
Η Ελλάδα, σύμφωνα με τον Ευάγγελο Μυτιληναίο, εμφανίζει σήμερα μεγαλύτερη πολιτική και οικονομική σταθερότητα από αρκετές χώρες του ευρωπαϊκού Βορρά, με τον ίδιο να τονίζει πως η χαμηλότερη βιομηχανική εξάρτηση από την ενέργεια λειτουργεί ευνοϊκά σε ένα περιβάλλον κρίσης. Ο Μάριο Ντράγκι, από την πλευρά του, στάθηκε στη θετική εξέλιξη της χώρας μετά τη δεκαετία της κρίσης, λέγοντας ότι ο ελληνικός λαός αξίζει συγχαρητήρια για την ανθεκτικότητά του.
