Πάνω από 30 πτήσεις επηρεάστηκαν αυτή την εβδομάδα από συναγερμούς ασφαλείας ή εκτροπές, ενώ την Πέμπτη τουλάχιστον 25 ακόμη απειλές για βόμβα προκάλεσαν αναστάτωση στις πολιτικές αερομεταφορές σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Τι γνωρίζουμε μέχρι στιγμής και πόσο πρέπει να ανησυχείτε για τα ταξίδια σας;
Τι συνέβη;
Τουλάχιστον 34 πτήσεις έχουν διαταραχθεί αυτή την εβδομάδα, ξεκινώντας από τη Δευτέρα, όταν μια πτήση της Wizz Air από το Λονδίνο προς τη Σόφια εκτράπηκε προς τη Βουδαπέστη. Οι απειλές της Πέμπτης επηρέασαν αεροδρόμια στο Λονδίνο, το Μπέρμιγχαμ, τις Βρυξέλλες, το Βουκουρέστι, τη Μαδρίτη, το Μιλάνο, την Πράγα, τη Ρώμη, τη Σόφια και τη Βαρσοβία, μεταξύ άλλων.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Μέχρι στιγμής όλα τα περιστατικά έχουν επιβεβαιωθεί ως ψευδείς απειλές καθώς οι αρμόδιες αρχές ασφαλείας δεν βρήκαν τίποτα ύποπτο.
Ποια αεροδρόμια και ποιες αεροπορικές έχουν πληγεί περισσότερο;
Δεν υπάρχει σαφές μοτίβο ως προς τα αεροδρόμια και τις αεροπορικές που στοχοποιούνται, αν και σημαντικός αριθμός περιστατικών αφορούσε ιταλικά αεροδρόμια ως αφετηρία ή προορισμό. Επτά πτήσεις αυτή την εβδομάδα είχαν προορισμό ή αφετηρία το Ηνωμένο Βασίλειο και τέσσερις την Ιρλανδία.
Η Σόφια και το Μιλάνο κατέγραψαν από έξι περιστατικά, ενώ ακολουθούν η Ρώμη (πέντε) και η Πράγα (τέσσερα). Η Ryanair ήταν η αεροπορική με τις περισσότερες επιπτώσεις, με οκτώ καταγεγραμμένες περιπτώσεις.
Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Μεταφορών, Απόστολος Τζιτζικώστας, δήλωσε την Πέμπτη ότι είναι «πολύ νωρίς για να εξαχθούν συμπεράσματα σχετικά με το αν τα αναφερθέντα περιστατικά συνδέονται». «Οποιαδήποτε απειλή κατά αμάχων είναι απαράδεκτη», υποστήριξε.
Ποιος βρίσκεται πίσω από τις απειλές;
Προς το παρόν δεν υπάρχουν πληροφορίες που να δείχνουν συγκεκριμένη ομάδα ή κρατικό παράγοντα, όπως η Ρωσία ή το Ιράν, εν μέσω αυξανόμενων ανησυχιών για υβριδικές επιθέσεις που στοχεύουν την Ευρώπη.
Ειδικοί της αεροπορίας λένε ότι ψεύτικες απειλές εμφανίζονται καθημερινά, αλλά το πλήθος αυτής της εβδομάδας είναι ασυνήθιστο.
Όπως σημειώνει ο ανταποκριτής του Guardian σε θέματα μεταφορών, Gwyn Topham, η ευκολία με την οποία μπορεί να βρει κανείς πληροφορίες για τις αεροπορικές δραστηριότητες στο διαδίκτυο δίνει πλέον σε όποιον κάνει φάρσες ένα επίπεδο λεπτομέρειας για τα δρομολόγια, τον τύπο του αεροσκάφους και τα τεχνικά του χαρακτηριστικά που δεκαετίες πριν θα ήταν προσβάσιμο μόνο σε ανθρώπους του χώρου.
Λίγα είναι γνωστά για το πώς έγινε η αναφορά των απειλών στις αεροπορικές ή στις αρμόδιες αρχές, αν και στις περιπτώσεις που αφορούσαν τη Βουλγαρία, την Ιταλία, την Πολωνία και την Ισπανία, φέρεται ότι στάλθηκαν προειδοποιητικά email.
Το ιταλικό πρακτορείο ειδήσεων Ansa, επικαλούμενο πηγές της αστυνομίας, ανέφερε ότι η προειδοποίηση για τις πτήσεις Ελσίνκι–Ρώμη και Δουβλίνο–Ρώμη προήλθε από ανώνυμο email γραμμένο στα ιταλικά, που στάλθηκε στην εταιρεία του αεροδρομίου της Ρώμης ADR και σε άλλες συνεργαζόμενες εταιρείες νωρίς την Πέμπτη.
Ένα άλλο ανώνυμο email στα ιταλικά στάλθηκε στο αεροδρόμιο Μιλάνο Μαλπένσα, με αναφορές για εκρηκτικούς μηχανισμούς σε πτήσεις από τη Θεσσαλονίκη και το Πόρτο. Το email περιελάμβανε τους αριθμούς των πτήσεων, τα ονόματα των αεροπορικών και τις ώρες προσγείωσής τους στο Μιλάνο, σύμφωνα με το Ansa.
Οι περισσότερες αρχές εξέδωσαν προσεκτικά διατυπωμένες ανακοινώσεις, επιβεβαιώνοντας τους ελέγχους ασφαλείας στα εμπλεκόμενα αεροσκάφη. Ωστόσο, η τσεχική αστυνομία, η οποία ερεύνησε τέσσερα αεροπλάνα που προσγειώθηκαν στο αεροδρόμιο Václav Havel της Πράγας την Πέμπτη, δήλωσε ότι θεωρεί τις αναφορές «χαμηλής σημασίας».
«Ανάληψη ευθύνης» στην Ιταλία
Οι απειλές για βόμβα σε δύο πτήσεις με προορισμό τη Ρώμη, οι οποίες ελήφθησαν το πρωί της Πέμπτης, αποδείχθηκαν φάρσα, σύμφωνα με τις ιταλικές αερολιμενικές αρχές. Τα απειλητικά μηνύματα εστάλησαν μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, με θέμα «Ειδοποίηση απειλής» (Threat notification).
Τα μηνύματα έφεραν την υπογραφή των αυτοαποκαλούμενων «Μαχητών του Ανδρικού Κράτους» (Fighters of the Male State), οι οποίοι ισχυρίζονταν ότι έχουν στο στόχαστρο ένα «φεμινιστικό καθεστώς» και ότι επιδιώκουν να «αφήσουν το στίγμα τους στην Ιστορία».
Μάλιστα, απειλούν ότι θα «βάψουν κόκκινο τον ουρανό» προκαλώντας εκρήξεις.
Οι συγκεκριμένες πληροφορίες δημοσιεύθηκαν αρχικά από ιταλικά μέσα ενημέρωσης και στη συνέχεια επιβεβαιώθηκαν στο BBC από την Aeroporti di Roma, την εταιρεία που διαχειρίζεται τα δύο αεροδρόμια της ιταλικής πρωτεύουσας.
Πώς ανταποκρίθηκαν οι αεροπορικές;
Οι αρμόδιες εθνικές αρχές αντιμετωπίζουν τα περιστατικά με σοβαρότητα και ενεργούν σύμφωνα με τα πρωτόκολλα ασφαλείας τους. Σε Βουλγαρία, Γαλλία, Ουγγαρία και Ιταλία αναφέρεται ότι μαχητικά αεροσκάφη συνόδευσαν τις πτήσεις.
Οι εκτροπές είναι δαπανηρές και προκαλούν μεγάλη αναστάτωση, όμως οι αεροπορικές εταιρείες δεν έχουν άλλη επιλογή όταν υπάρχει έστω και η παραμικρή πιθανότητα να είναι αληθινή η απειλή.
Ο Joji Waites, διευθυντής ασφάλειας της Βρετανικής Ένωσης Πιλότων Αεροπορικών Εταιρειών (Balpa), υποστήριξε ότι κάθε απειλή που λαμβάνει μια αεροπορική περνά σε ομάδα αξιολογητών, οι οποίοι τη βαθμολογούν ως «κόκκινη», δηλαδή αξιόπιστη, «πορτοκαλί», δηλαδή εν μέρει αξιόπιστη, ή «πράσινη», δηλαδή μη αξιόπιστη. Αν το αεροπλάνο βρίσκεται ήδη στον αέρα, η μόνη δυνατή αξιολόγηση είναι κόκκινη ή πράσινη.
«Συνήθως, αν το αεροπλάνο βρίσκεται ακόμη στον διάδρομο, αυτό σημαίνει εκκένωση, ενώ αν βρίσκεται στον αέρα, η προτεραιότητα είναι να προσγειωθεί το συντομότερο και με τον ασφαλέστερο δυνατό τρόπο».
Οι αεροπορικές εταιρείες ανησυχούν για το μέγεθος της αναστάτωσης που θα μπορούσε να προκληθεί και φοβούνται ότι κι άλλοι θα μιμηθούν τους δράστες, στέλνοντας νέες ψεύτικες απειλές και προκαλώντας ακόμη μεγαλύτερο χάος.
Η Wizz Air αναγνώρισε «μια σειρά παρόμοιων απειλών για βόμβα που επηρεάζουν αρκετές αεροπορικές σε όλη την Ευρώπη τις τελευταίες ημέρες». «Η Wizz Air δεν είναι η μόνη αεροπορική που στοχοποιείται, καθώς και άλλοι αερομεταφορείς αντιμετωπίζουν απειλές που οδηγούν σε εκτροπές πτήσεων και ελέγχους ασφαλείας».
Η Finnair, της οποίας δύο αεροσκάφη επηρεάστηκαν, δήλωσε: «Δυστυχώς, η εναέρια κυκλοφορία υπόκειται μερικές φορές σε απειλές, όπως είδαμε αυτή την εβδομάδα, όταν και άλλες αεροπορικές στην Ευρώπη αντιμετώπισαν ψεύτικες απειλές για βόμβα [...] Οι απειλές είναι σχεδόν πάντα αβάσιμες».
Αναλυτικά οι πτήσεις που δέχτηκαν την Πέμπτη απειλή για βόμβα
Aer Lingus: Δουβλίνο-Ρώμη. Το αεροσκάφος εκτράπηκε και προσγειώθηκε στη στρατιωτική αεροπορική βάση του Εβρέ, στη Γαλλία.
Ryanair: Μαδρίτη-Σόφια. Το αεροσκάφος προσγειώθηκε στη Σόφια της Βουλγαρίας.
Ryanair: Κοπεγχάγη-Σόφια. Το αεροσκάφος προσγειώθηκε στη Σόφια.
Ryanair: Λονδίνο (Στάνστεντ)-Σόφια. Η πτήση εκτράπηκε και προσγειώθηκε στο Πλόβντιβ της Βουλγαρίας.
Ryanair: Πόρτο - Μιλάνο (Μαλπένσα). Το αεροσκάφος προσγειώθηκε στο Μιλάνο.
LOT Polish Airlines: Βαρσοβία-Βρυξέλλες. Το αεροσκάφος προσγειώθηκε στο αεροδρόμιο των Βρυξελλών.
Wizz Air: Μιλάνο (Μαλπένσα)-Βαρσοβία. Η πτήση εκτράπηκε και προσγειώθηκε στη Βιέννη της Αυστρίας.
Wizz Air: Μιλάνο (Μαλπένσα)-Βουκουρέστι. Η πτήση, που μετέφερε 182 επιβάτες και επτά μέλη πληρώματος, προσγειώθηκε στη ρουμανική πρωτεύσουσα.
Finnair: Ελσίνκι-Ρώμη. Το αεροσκάφος συνοδεύτηκε από μαχητικά της ιταλικής Πολεμικής Αεροπορίας και προσγειώθηκε στο αεροδρόμιο Φιουμιτσίνο της Ρώμης.
Finnair: Ελσίνκι-Βιέννη. Η πτήση δέχθηκε δεύτερη απειλή για βόμβα, σύμφωνα με εκπρόσωπο της εταιρείας που μίλησε στο Reuters. Το αεροσκάφος προσγειώθηκε με ασφάλεια στην αυστριακή πρωτεύουσα.
Aegean Airlines (A3552): Θεσσαλονίκη - Μιλάνο (Μαλπένσα). Το αεροσκάφος προσγειώθηκε στο Μιλάνο.
Aegean Airlines (Α3860): Αθήνα - Βιέννη.
4 πτήσεις προς Πράγα.
3 πτήσεις προς Μαδρίτη
