Σημαντικά εμπόδια στην ενίσχυση της παραγωγικότητας στην Ελλάδα εντοπίζει η τελευταία μελέτη του ΔΝΤ, με τίτλο «Βελτίωση της κατανομής πόρων για την ενίσχυση της ανάπτυξης στην Ελλάδα».
Σύμφωνα με την έκθεση, παρά τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που εφαρμόστηκαν μετά την κρίση χρέους του 2010, η συνολική παραγωγικότητα των συντελεστών παραγωγής παραμένει στάσιμη και, σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, εξακολουθεί να βρίσκεται περίπου 10% χαμηλότερα από τα προ της κρίσης επίπεδα.
Το πρόβλημα είναι εντονότερο στους μη εμπορεύσιμους τομείς, όπως οι κατασκευές, οι επαγγελματικές υπηρεσίες και η φιλοξενία, όπου οι πόροι δεν κατευθύνονται στις πιο παραγωγικές επιχειρήσεις. Η έρευνα, που βασίστηκε σε στοιχεία από 58.000 επιχειρήσεις, υποδεικνύει ότι η κατανομή κεφαλαίου και εργασίας έχει επιδεινωθεί ιδιαίτερα στις μικρές επιχειρήσεις.
Το ΔΝΤ επισημαίνει ότι αν και πολλές νέες και καινοτόμες επιχειρήσεις εμφανίζουν υψηλή παραγωγικότητα, αδυνατούν να αναπτυχθούν λόγω πιστωτικών περιορισμών και κανονιστικών αντικινήτρων, με αποτέλεσμα το δυναμικό τους να παραμένει αναξιοποίητο. Η μέση παραγωγικότητα των νέων επιχειρήσεων ηλικίας κάτω των πέντε ετών είναι κατά 10-20% υψηλότερη από εκείνη των επιχειρήσεων άνω των 15 ετών, ωστόσο η συμβολή τους στην ευρύτερη οικονομία παραμένει περιορισμένη.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον ρόλο της υπερρρύθμισης, καθώς η Ελλάδα κατατάσσεται μεταξύ των χωρών με τις περισσότερες νέες νομοθετικές παρεμβάσεις στον ΟΟΣΑ, γεγονός που αποδυναμώνει την ανταγωνιστικότητα και αποτρέπει την αποτελεσματική κατανομή πόρων. «Η ίδια η επιχειρηματική κοινότητα αναγνωρίζει τη ρυθμιστική πολυπλοκότητα ως βασικό επενδυτικό εμπόδιο», αναφέρει η έκθεση.
Το ΔΝΤ καλεί σε επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων στην κατεύθυνση της απλοποίησης του κανονιστικού πλαισίου, δίνοντας έμφαση στην αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας των νόμων. Παράλληλα, προτείνει τη μεταρρύθμιση του δικαστικού συστήματος και τη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων ώστε να απελευθερωθούν πόροι προς πιο παραγωγικές επιχειρήσεις.
Η μελέτη καταλήγει ότι η αναμόρφωση της πολιτικής παροχής κινήτρων με εστίαση σε επενδύσεις έρευνας και ανάπτυξης και η απομάκρυνση από κίνητρα βάσει μεγέθους επιχειρήσεων θα ενίσχυαν ουσιαστικά τη δυναμική των νέων επιχειρήσεων. Παράλληλα, η ενίσχυση της συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό —ιδίως γυναικών, νέων και ηλικιωμένων— μέσω στοχευμένων πολιτικών κοινωνικής στήριξης, θα ενίσχυε την οικονομική μεγέθυνση και θα συνέβαλε σε μια πιο αποδοτική οικονομία.
