Οι απεργιακές κινητοποιήσεις στην Ευρώπη επαναφέρουν στο προσκήνιο ένα ερώτημα: Πόσο κοστίζει μια ημέρα απεργίας στην οικονομία; Από την Ελλάδα, μέχρι τη Γερμανία, τη Γαλλία και την Ισπανία, οι οικονομικές επιπτώσεις διαφέρουν σημαντικά.
Λίγο πριν από την αυριανή γενική απεργία των εργαζομένων στην Ισπανία το Euronews συγκρίνει το οικονομικό κόστος μιας ημέρας απεργιακών κινητοποιήσεων για τις ευρωπαϊκές οικονομίες.
Η τελευταία φορά που τα δύο μεγαλύτερα συνδικάτα της Ισπανίας προκήρυξαν από κοινού γενική απεργία ήταν τον Νοέμβριο του 2012, όταν η χώρα βρισκόταν στη δίνη της κρίσης λιτότητας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Δεκατέσσερα χρόνια αργότερα, οι Ισπανοί εργαζόμενοι επιχειρούν και πάλι να βγουν μαζικά στους δρόμους.
Αυτή τη φορά, τα αιτήματά τους αφορούν βασικές ανάγκες: προσιτά ενοίκια, καλύτεροι μισθοί και δημόσιες υπηρεσίες που να λειτουργούν αποτελεσματικά.
Η 24ωρη απεργία, που προκήρυξαν για αύριο, Τετάρτη, τα συνδικάτα Comisiones Obreras (CCOO) και Unión General de Trabajadores (UGT), πραγματοποιείται μόλις 18 ημέρες πριν από τις πρόωρες βουλευτικές εκλογές στην Ισπανία, στις 29 Νοεμβρίου.
Η Ισπανία, ωστόσο, δεν είναι η μόνη χώρα που βρίσκεται αντιμέτωπη με απεργιακές κινητοποιήσεις.
Πανεθνική ήταν η μαζική κινητοποίηση που πραγματοποιήθηκε στη Γαλλία στις 5 Νοεμβρίου, με βασικό αίτημα την αντιμετώπιση του αυξημένου κόστους ζωής.
Το ιταλικό συνδικάτο CGIL έχει προκηρύξει γενική απεργία για τις 20 Νοεμβρίου.
Τα βελγικά συνδικάτα έχουν προειδοποιήσει για κινητοποιήσεις στα τέλη Νοεμβρίου.
Πανεργατική απεργία έχει προγραμματιστεί στην Ελλάδα για τις 25 Νοεμβρίου, με τους εργαζόμενους να δίνουν ραντεβού στους δρόμους.
Προκαταρκτικά στοιχεία του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Συνδικάτων (ETUI), ερευνητικού κέντρου με έδρα τις Βρυξέλλες, δείχνουν ότι το 2025 ήταν η χρονιά με τις περισσότερες απεργίες στην ΕΕ από το 1991.
Το ερώτημα είναι ποιες οικονομίες πληρώνουν το μεγαλύτερο τίμημα.
Στη Γερμανία οι μεγαλύτερες οικονομικές απώλειες - Ο «λογαριασμός» για την Ελλάδα
Ο απλούστερος τρόπος σύγκρισης των χωρών είναι η εφαρμογή της ίδιας μεθοδολογίας σε καθεμία από αυτές.
Αρχικά, λαμβάνεται υπόψη η ετήσια οικονομική παραγωγή μιας χώρας, όπως αποτυπώνεται στο Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ), και διαιρείται με το 365, ώστε να υπολογιστεί η ημερήσια παραγωγή.
Στη συνέχεια, γίνεται η υπόθεση ότι ένας στους πέντε εργαζομένους συμμετέχει στην απεργία και πως περίπου το ένα πέμπτο της ημερήσιας παραγωγής χάνεται εξαιτίας της διακοπής εργασιών.
Με βάση αυτή τη μεθοδολογία, η Γερμανία, η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης, θα έχανε περίπου 2,5 δισ. ευρώ μέσα σε μία ημέρα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat για το ΑΕΠ του 2025.
Ακολουθούν η Γαλλία με απώλειες περίπου 1,6 δισ. ευρώ και η Ιταλία με 1,2 δισ. ευρώ.
Στην Ισπανία, το αντίστοιχο κόστος υπολογίζεται σε περίπου 930 εκατ. ευρώ. Η ισπανική οικονομία παρήγαγε πέρυσι ΑΕΠ ύψους 1,69 τρισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 4,6 δισ. ευρώ ημερησίως.
Οι μικρότερες οικονομίες καταγράφουν και μικρότερες απώλειες. Μια απεργία αντίστοιχης έκτασης θα κόστιζε στο Βέλγιο περίπου 350 εκατ. ευρώ, στην Πορτογαλία περίπου 170 εκατ. ευρώ και στην Ελλάδα 137 εκατ. ευρώ.
Πρόκειται, πάντως, για ενδεικτικές εκτιμήσεις. Οι απεργίες σπάνια επηρεάζουν ομοιόμορφα όλους τους κλάδους της οικονομίας: οι μεγαλύτερες επιπτώσεις καταγράφονται συνήθως στις μεταφορές, την εκπαίδευση και τις δημόσιες υπηρεσίες, ενώ πολλά εργοστάσια και γραφεία συνεχίζουν να λειτουργούν.
Εκτιμώμενες οικονομικές απώλειες εάν ένας στους πέντε εργαζομένους σταματήσει να εργάζεται για μία ημέρα, με βάση το ΑΕΠ του 2025 (σε εκατ. ευρώ):
Μεγάλο μέρος των απωλειών ανακτάται
Τα επίσημα στοιχεία για την οικονομική δραστηριότητα δείχνουν ότι οι πραγματικές απώλειες από τις απεργίες είναι συχνά μικρότερες από εκείνες που εκτιμώνται πριν από κάθε κινητοποίηση.
Η Γαλλία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα, καθώς οι αρμόδιες στατιστικές αρχές έχουν μετρήσει επανειλημμένα τις επιπτώσεις των απεργιών.
Η Τράπεζα της Γαλλίας εκτίμησε ότι οι απεργίες κατά της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης, τον Μάρτιο και τον Απρίλιο του 2023, περιόρισαν την οικονομική ανάπτυξη της χώρας κατά περίπου 0,1 ποσοστιαίες μονάδες το πρώτο τρίμηνο εκείνης της χρονιάς.
Ωστόσο, το δεύτερο τρίμηνο καταγράφηκε αντίστοιχη ανάκαμψη, περίπου 0,1 ποσοστιαίων μονάδων. Με άλλα λόγια, το μεγαλύτερο μέρος της οικονομικής δραστηριότητας που χάθηκε ανακτήθηκε μέσα σε τρεις μήνες.
Η Τράπεζα της Γαλλίας σημείωσε ότι το συμπέρασμα αυτό συμβαδίζει με τις εκτιμήσεις της γαλλικής στατιστικής υπηρεσίας INSEE, σύμφωνα με τις οποίες οι κοινωνικές κινητοποιήσεις της άνοιξης του 2018 είχαν περιορίσει το ΑΕΠ κατά περίπου 0,1 ποσοστιαίες μονάδες.
Ο λόγος είναι απλός: μια απεργία δεν λειτουργεί όπως μια πυρκαγιά που καταστρέφει οριστικά αποθέματα και υποδομές. Τα εμπορεύματα εξακολουθούν να μεταφέρονται, τα ραντεβού στα νοσοκομεία επαναπρογραμματίζονται και τα εργοστάσια μπορούν να λειτουργήσουν με επιπλέον βάρδια την επόμενη εβδομάδα.
Υπάρχουν, ωστόσο, και απώλειες που δεν μπορούν να ανακτηθούν και επιβαρύνουν συγκεκριμένες ομάδες. Οι απεργοί χάνουν το ημερομίσθιό τους, τα κράτη στερούνται φορολογικά έσοδα από οικονομική δραστηριότητα που δεν πραγματοποιήθηκε, ενώ οι αεροπορικές εταιρείες και τα ξενοδοχεία δεν μπορούν να αναπληρώσουν μια ακυρωμένη πτήση ή ένα δωμάτιο που έμεινε άδειο.
Η περίπτωση του Βελγίου
Το Βέλγιο αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα των επιπτώσεων που προκύπτουν όταν οι απεργίες παύουν να είναι μεμονωμένα γεγονότα και αποκτούν επαναλαμβανόμενο χαρακτήρα.
Σύμφωνα με το ETUI, το 2025 χάθηκαν στη χώρα 1.354.845 εργάσιμες ημέρες εξαιτίας των απεργιών, δηλαδή 313 ημέρες ανά 1.000 εργαζομένους. Πρόκειται για νέο ρεκόρ, το οποίο ξεπέρασε το προηγούμενο των 299 ημερών, που είχε καταγραφεί το 1993.
Η διαφορά με τις γειτονικές χώρες είναι μεγάλη.
Στην Ολλανδία, 23 απεργίες είχαν ως συνέπεια την απώλεια σχεδόν 60.000 εργάσιμων ημερών το 2025, σύμφωνα με τη στατιστική υπηρεσία της χώρας (CBS).
Στη Γερμανία, το Ινστιτούτο Οικονομικών και Κοινωνικών Ερευνών (WSI) εκτιμά ότι χάθηκαν περίπου 645.000 εργάσιμες ημέρες το 2025, αριθμός χαμηλότερος από τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο, σε μια οικονομία σχεδόν επτά φορές μεγαλύτερη από εκείνη του Βελγίου.
Μία ημέρα κινητοποιήσεων μπορεί να αντισταθμιστεί σχετικά γρήγορα. Όταν, όμως, οι απεργίες επαναλαμβάνονται κάθε μήνα, αφήνουν ένα πιο μόνιμο αποτύπωμα στην οικονομία.
Δείκτης συμμετοχής η... κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας
Η Ισπανία χρησιμοποιεί έναν ασυνήθιστο δείκτη για να εκτιμήσει τη συμμετοχή των εργαζομένων στις απεργίες: τη μείωση της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας.
Κατά τη διάρκεια της γενικής απεργίας του Νοεμβρίου του 2012, το υπουργείο Εσωτερικών ανακοίνωσε ότι τις πρώτες πρωινές ώρες η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας ήταν κατά 11,4% χαμηλότερη από τα κανονικά επίπεδα για τη συγκεκριμένη ώρα, σύμφωνα με στοιχεία του διαχειριστή του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας Red Eléctrica.
Κατά την απεργία του Μαρτίου του 2012, η μείωση έφθασε το 15,4%.
Τα στοιχεία της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας αναμένεται να δώσουν και αυτή τη φορά την πρώτη εκτίμηση για τη συμμετοχή στην απεργία της Τετάρτης, πριν ανακοινώσουν τα δικά τους στοιχεία η κυβέρνηση και τα συνδικάτα, τα οποία συνήθως παρουσιάζουν σημαντικές αποκλίσεις.
Με πληροφορίες από Euronews.com
