«Παράγετε υπερπλεονάσματα για να μοιράσετε επιδόματα, αντιγράφοντας τις χειρότερες λογικές της Μεταπολίτευσης», έλεγε ο Μητσοτάκης στη Βουλή τον Δεκέμβριο του 2017. Τότε ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης ασκούσε δριμεία κριτική την κυβέρνηση Τσίπρα, η οποία στο τέλος κάθε χρονιάς μοίραζε το λεγόμενο «Κοινωνικό μέρισμα» από το υπερπλεόνασμα που δημιουργούσαν τα μνημονιακά μέτρα λιτότητας. Μάλιστα ο Μητσοτάκης έντυνε με ιδεολογικό μανδύα την κριτική του στην κυβέρνηση Τσίπρα, υποστηρίζοντας ότι «δεν θέλουμε ανθρώπους εξαρτημένους από επιδόματα. Θέλουμε ανθρώπους που θα πάρουν ξανά την ζωή τους στα χέρια τους».
Η (ιδεολογικά νεοφιλελεύθερη) κριτική που ασκούσε στα επιδόματα ο Μητσοτάκης ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, ήταν εσφαλμένη. Τα επιδόματα περιορίζουν τον κοινωνικό αποκλεισμό και μπορούν να δώσουν την ευκαιρία στους πιο ευάλωτους να σταθούν στα πόδια τους, όταν εντάσσονται σε μια πολιτική κοινωνικά δίκαιης ανάπτυξης. Ωστόσο, ο Μητσοτάκης είχε δίκιο όταν στηλίτευε τον παραλογισμό να τα παίρνει το κράτος με το ένα χέρι και να δίνει με το άλλο. Η θετική επίπτωση που έχουν τα επιδόματα στην οικονομία είναι μικρότερη από τις αρνητικές συνέπειες μιας αχρείαστης φορολόγησης.
Άλλα λέω και άλλα κάνω
Προς δόξα της… αξιοπιστίας της πολιτικής, σήμερα η ΕΛΣΤΑΤ ανακοίνωσε ότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη πέτυχε υπερπλεόνασμα ρεκόρ. Το πλεόνασμα Μητσοτάκη έφτασε το 2024 στο θηριώδες ποσό των 11,4 δισ., ήτοι 4,8% του ΑΕΠ. Το υπερπλεόνασμα μαμούθ προήλθε από την αύξηση της φορολογίας στους ελεύθερους επαγγελματίες λόγω τεκμηρίων, καθώς και από την ακρίβεια η οποία συνεπάγεται πάντοτε μεγαλύτερο ΦΠΑ.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Στη δήλωση που έκανε ο πρωθυπουργός μετά την ανακοίνωση της ΕΛΣΤΑΤ, το υπερπλεόνασμα δεν εντάσσεται πλέον στις παθογένειες του πολιτικού συστήματος, αλλά αποτελεί απόδειξη της ευρωστίας της ελληνικής οικονομίας. Συγκεκριμένα, υποστήριξε ότι «τα στοιχεία του Κρατικού Προϋπολογισμού για το 2024, που μόλις ανακοινώθηκαν από την Εurostat και την ΕΛΣΤΑΤ, καταγράφουν μία σημαντική υπεραπόδοση της εθνικής οικονομίας και ένα πλεόνασμα στα δημόσια ταμεία. Κάτι που σημαίνει ότι, με την προσπάθεια όλων, τα πήγαμε πολύ καλύτερα από όσο υπολογίζαμε».
Στη συνέχεια, κορυφώνοντας το… ρεσιτάλ πολιτικής αξιοπιστίας, ο Μητσοτάκης ανακοίνωσε ένα πακέτο παροχών ύψους 1 δισ. ευρώ για τον Νοέμβριο. Οι παροχές περιλαμβάνουν ένα επίδομα 250 ευρώ στους συνταξιούχους καθώς και την επιστροφή στους ενοικιαστές ενός ενοικίου. Οι δικαιούχοι του επιδόματος ενοικίου θα επιλέγονται με βάση περιουσιακά και εισοδηματικά κριτήρια. Το πακέτο συμπληρώνεται με αύξηση 500 δισεκατομμυρίων του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων.
Η εντυπωσιακή κυβίστηση του πρωθυπουργού στο ζήτημα των παροχών και των υπερπλεονασμάτων, συνιστά χαρακτηριστικό παράδειγμα του τι σημαίνει αναξιοπιστία του πολιτικού συστήματος. Όταν οι πολιτικοί κάνουν και λένε τα ακριβώς αντίθετα από όσα έκαναν κι έλεγαν πριν λίγα χρόνια, τότε δικαιολογημένα οι πολίτες δεν τους πιστεύουν και τους ταυτίζουν με το ψέμα.
Με το βλέμμα στις κάλπες
Σε μια χώρα σαν την Ελλάδα όπου η φτώχεια μεγαλώνει και οι πραγματικοί μισθοί είναι κάτω από το επίπεδο του 2009, είναι ευπρόσδεκτη κάθε παροχή προς τους εργαζόμενους και τους συνταξιούχους. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να πανηγυρίζουμε κάθε φορά που η εκάστοτε κυβέρνηση επιστρέφει κάτι στους πολίτες από όσα τους έχει πάρει. Ειδικά τις παροχές που ανακοίνωσε σήμερα ο πρωθυπουργός, μπορούμε να κάνουμε πέντε βασικές παρατηρήσεις:
1. Δεν συνιστούν αναδιανομή του πλούτου. Το υπερπλεόνασμα που μοιράζεται σήμερα, αντλήθηκε από τα μεσαία και χαμηλότερα στρώματα, κυρίως μέσω της υπεραπόδοσης του ΦΠΑ, και όχι από τους πλούσιους που συστηματικά υποφορολογούνται. Πραγματική φιλολαϊκή πολιτική θα ήταν η δίκαιη φορολόγηση και η αντιμετώπιση της ακρίβειας που συρρικνώνει την αγοραστική δύναμη των εργαζομένων
2. Οι παροχές δίνονται με «δημοσκοπικά» και όχι κοινωνικά κριτήρια. Μια επιδοματική πολιτική πρέπει να έχει ως βασικό στόχο να ανακουφίσει τους πολίτες που αντιμετωπίζουν την πιο ακραία φτώχεια. Συστηματικά η κυβέρνηση Μητσοτάκη μοιράζει λεφτά με βάση τα target group της ΝΔ στις δημοσκοπήσεις και όχι με βάση όσους έχουν πραγματικά την πιο μεγάλη ανάγκη.
3. Το συνολικό ποσό που δίνεται και ιδιαίτερα η αύξηση των 20 ευρώ τον μήνα στους συνταξιούχους όχι μόνο δεν μειώνει τη φτώχεια, αλλά δεν αντισταθμίζει καν τις απώλειες από την πληθωριστική κρίση.
4. Όπως έχει συμβεί και στην επιδότηση της ενέργεια, η επιδότηση των ενοικίων μπορεί να οδηγήσει σε νέες αυξήσεις τιμών, αφού οι ιδιοκτήτες ακινήτων ενδέχεται να εκτιμήσουν ότι οι ενοικιαστές έχουν πλέον δυνατότητα να πληρώσουν μεγαλύτερα ενοίκια. Πιο ασφαλείς λύσεις για τη στεγαστική κρίση είναι τα κρατικά προγράμματα κοινωνικής κατοικίας και ο αποφασιστικός περιορισμός του Airbnb.
5. Τέλος, το γεγονός ότι ανακοινώνονται σήμερα παροχές «δημοσκοπικού χαρακτήρα, που θα δοθούν τον Νοέμβριο σε συνδυασμό με το δεύτερο πακέτο που ετοιμάζεται για τη ΔΕΘ, εύλογα μάς οδηγεί στο συμπέρασμα ότι ο πρωθυπουργός την ώρα που δηλώνει ότι θα εξαντλήσει τη θητεία του, ετοιμάζεται εντατικά για το ενδεχόμενο πρόωρης προσφυγής στις κάλπες.
