Οι έγγαμοι φορολογούμενοι που επιθυμούν να υποβάλουν χωριστή φορολογική δήλωση για το έτος 2025 έχουν προθεσμία έως σήμερα Τρίτη 28 Φεβρουαρίου. Η ίδια προθεσμία ισχύει και για όσους είχαν υποβάλει χωριστή δήλωση το προηγούμενο έτος αλλά επιθυμούν να επιστρέψουν στη διαδικασία κοινής δήλωσης.
Η επιλογή υποβολής χωριστής φορολογικής δήλωσης αποκτά μόνιμο χαρακτήρα, καθώς όσοι δηλώσουν τη σχετική προτίμησή τους μέσω της πλατφόρμας της ΑΑΔΕ δεν θα χρειαστεί να επαναλάβουν τη διαδικασία στα επόμενα έτη, εκτός αν επιθυμούν να επιστρέψουν σε κοινή δήλωση. Αντίθετα, σε περίπτωση που κανένας από τους δύο συζύγους δεν γνωστοποιήσει αίτημα για χωριστή δήλωση έως το τέλος Φεβρουαρίου, θα θεωρηθεί ότι θα υποβληθεί κοινή φορολογική δήλωση.
Η απόφαση για χωριστή δήλωση συνοδεύεται από σημαντικές φορολογικές συνέπειες, οι οποίες πρέπει να εξεταστούν προσεκτικά. Ενώ για ζευγάρια όπου ο ένας σύζυγος έχει ληξιπρόθεσμες οφειλές προς την εφορία η επιλογή αυτή μπορεί να είναι ωφέλιμη, δεν ισχύει το ίδιο για χαμηλόμισθους ή άτομα που δεν καλύπτουν το 30% του εισοδήματός τους με ηλεκτρονικές δαπάνες.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Οι χωριστές δηλώσεις καταργούν την έννοια του οικογενειακού εισοδήματος, καθώς τα τεκμήρια διαβίωσης (π.χ. κατοικίες, αυτοκίνητα) και απόκτησης περιουσιακών στοιχείων βαρύνουν ξεχωριστά τον κάθε σύζυγο. Επιπλέον, το τεκμήριο ελάχιστης αντικειμενικής δαπάνης διαβίωσης ανέρχεται σε 3.000 ευρώ για κάθε άτομο, αντί για 5.000 ευρώ σε κοινές δηλώσεις.
Παράλληλα, δεν προβλέπεται μεταφορά αποδείξεων από τον έναν σύζυγο στον άλλο, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε πέναλτι 22% για όσους δεν καλύπτουν το απαιτούμενο όριο. Για τη χορήγηση επιδομάτων λαμβάνεται υπόψη το οικογενειακό εισόδημα, ανεξάρτητα από την υποβολή χωριστής δήλωσης.
Οι ενδιαφερόμενοι πρέπει επίσης να γνωρίζουν ότι τα εισοδήματα και τα τεκμήρια προστατευόμενων τέκνων βαρύνουν τον γονέα με το υψηλότερο εισόδημα, ενώ στην περίπτωση ίδιων εισοδημάτων, το βάρος μεταφέρεται στον πατέρα.
Η επιλογή για χωριστή φορολογική δήλωση μπορεί να προσφέρει ευελιξία σε περιπτώσεις οφειλών ή διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων, ωστόσο εγκυμονεί κινδύνους πρόσθετων φόρων λόγω τεκμηρίων ή ελλιπούς κάλυψης ηλεκτρονικών δαπανών. Οι φορολογούμενοι καλούνται να αξιολογήσουν προσεκτικά τις επιλογές τους πριν από την τελική απόφαση.
Η γνωστοποίηση στην εφορία γίνεται μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας της ΑΑΔΕ, στην ενότητα «Ψηφιακές Υπηρεσίες» → «Φορολογικές Υπηρεσίες» → «Εισόδημα» → «Γνωστοποίηση Χωριστής Δήλωσης». Η διαδικασία μπορεί να ολοκληρωθεί είτε από τους ίδιους τους φορολογούμενους με τους προσωπικούς τους κωδικούς, είτε μέσω εξουσιοδοτημένου λογιστή-φοροτεχνικού.
Οδηγός με ερωτήσεις-απαντήσεις
1. Πώς μπορώ να γνωστοποιήσω την επιλογή μου να υποβάλω χωριστή δήλωση φορολογίας εισοδήματος;
Η γνωστοποίηση γίνεται μέσω ειδικής ηλεκτρονικής εφαρμογής στον διαδικτυακό τόπο www.aade.gr, ακολουθώντας την διαδρομή Πολίτες → Εισόδημα → Γνωστοποίηση Χωριστής Δήλωσης, είτε από εσάς με τους δικούς σας κωδικούς πρόσβασης είτε, από ειδικά για τον σκοπό αυτό εξουσιοδοτημένο λογιστή - φοροτεχνικό, με τους προσωπικούς του κωδικούς πρόσβασης.
2. Αν κανείς από τους συζύγους δεν γνωστοποιήσει την επιλογή υποβολής χωριστής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος μέχρι τις 28 Φεβρουαρίου 2024, τι θα συμβεί;
Στην περίπτωση αυτή οι σύζυγοι θα υποβάλουν κοινή δήλωση για το φορολογικό έτος 2023.
3. Στις περιπτώσεις κοινής δήλωσης Φ.Ε. συζύγων, θα γίνεται συμψηφισμός φόρου μεταξύ συζύγων και βεβαίωση στο όνομα του συζύγου;
Όχι, θα γίνεται χωριστή βεβαίωση φόρου και δεν θα γίνεται συμψηφισμός χρεωστικού και πιστωτικού ποσού μεταξύ των συζύγων.
4. Επηρεάζεται η χορήγηση επιδομάτων στις χωριστές δηλώσεις συζύγων;
Όχι, δεν επηρεάζεται η χορήγηση των επιδομάτων από την υποβολή χωριστών δηλώσεων Φ.Ε. από τους συζύγους.
5. Είναι απαραίτητο να υποβάλλονται χωριστές δηλώσεις Φ.Ε. συζύγων που έχουν διαφορετική φορολογική κατοικία;
Όχι, δεν είναι απαραίτητη η υποβολή χωριστών δηλώσεων Φ.Ε. διότι προβλέπεται ήδη χωριστή φορολογική αντιμετώπιση στις κοινές δηλώσεις συζύγων που έχουν διαφορετική φορολογική κατοικία.
6. Πώς δηλώνεται στο Ε1 η κύρια κατοικία στις περιπτώσεις χωριστών δηλώσεων;
Η κύρια κατοικία δηλώνεται στον πίνακα 5 του εντύπου Ε1 στους αντίστοιχους κωδικούς κύριας κατοικίας. Ο κάθε σύζυγος συμπληρώνει το ποσοστό ιδιοκτησίας του σε περίπτωση ιδιόκτητης κατοικίας, το ποσοστό του ως μισθωτής σε περίπτωση μισθωμένης κατοικίας και το ποσοστό της δωρεάν παραχώρησης, αντίστοιχα.
7. Στις περιπτώσεις χωριστών δηλώσεων Φ.Ε. πώς δηλώνεται στο Ε1 η κύρια κατοικία όταν ένας εκ των δύο συζύγων δεν διαθέτει καθόλου ποσοστό συνιδιοκτησίας ή χρήσης;
Ο σύζυγος που δεν διαθέτει καθόλου ποσοστό συνιδιοκτησίας ή χρήσης, συμπληρώνει στον πίνακα 6 την ένδειξη «συνοίκηση με σύζυγο». Ο άλλος σύζυγος δεν συμπληρώνει καμία ένδειξη.
8. Πώς αναγράφονται τα τέκνα ως εξαρτώμενα μέλη του φορολογούμενου στις χωριστές δηλώσεις Φ.Ε.;
Τα τέκνα που προέρχονται από κοινό γάμο καθώς και τα αναγνωρισμένα τέκνα δηλώνονται ως εξαρτώμενα μέλη και από τους δύο συζύγους.
9. Ποιος δηλώνει το εισόδημα ανήλικου τέκνου που προέρχεται από τον κοινό γάμο στις χωριστές δηλώσεις Φ.Ε. όταν αυτό δεν έχει υποχρέωση υποβολής δήλωσης Φ.Ε.;
Το εισόδημα του ανηλίκου τέκνου που δεν φορολογείται στο όνομα του τέκνου, προστίθεται στα εισοδήματα του γονέα που έχει το μεγαλύτερο εισόδημα και δηλώνεται μόνο από αυτόν τον γονέα.
10. Ποιος βαρύνεται με τα τεκμήρια διαβίωσης και απόκτησης στις χωριστές δηλώσεις Φ.Ε. συζύγων;
Στις χωριστές δηλώσεις Φ.Ε. συζύγων δεν υφίσταται η έννοια του οικογενειακού εισοδήματος για την κάλυψη των επιμέρους τεκμηρίων καθενός εκ των συζύγων, καθώς τα τεκμήρια διαβίωσης και απόκτησης βαρύνουν τον κάθε σύζυγο ατομικά. Όσον αφορά τη δυνατότητα κάλυψης τεκμηρίων με ανάλωση κεφαλαίου, δεν μπορεί να γίνει επίκληση εισοδημάτων από τη χωριστή δήλωση του άλλου συζύγου.
11. Στις χωριστές δηλώσεις Φ.Ε. υπάρχει δυνατότητα μεταφοράς υπολειπόμενου ποσού αποδείξεων από τον ένα σύζυγο στον άλλο;
Όχι, δεν υπάρχει αυτή η δυνατότητα.
12. Ποια είναι η προθεσμία γνωστοποίησης της επιλογής για χωριστή δήλωση Φ.Ε. συζύγων;
Για το φορολογικό έτος 2023, η καταληκτική ημερομηνία είναι η 28η Φεβρουαρίου 2024. Για κάθε επόμενη χρήση, είτε αν υπάρχει ανάκληση της γνωστοποίησης είτε αυτή γίνεται για πρώτη φορά, καταληκτική ημερομηνία είναι η 28η Φεβρουαρίου κάθε έτους.
13. Μετά τις 28 Φεβρουαρίου η επιλογή για χωριστή δήλωση Φ.Ε. μπορεί να ανακληθεί;
Η επιλογή της χωριστής δήλωσης, από το φορολογικό έτος 2023, είναι ανέκκλητη για το πρώτο έτος και ισχύει για κάθε επόμενο φορολογικό έτος, αν δεν ανακληθεί μέχρι την 28η Φεβρουαρίου του αντίστοιχου έτους.
14. Ποιος από τους δύο συζύγους μπορεί να γνωστοποιήσει την επιλογή για χωριστή δήλωση Φ.Ε.;
Οποιοσδήποτε από τους δύο συζύγους ή και οι δύο.
15. Πρέπει η γνωστοποίηση της επιλογής για υποβολή χωριστής δήλωσης Φ.Ε. να γίνεται κάθε έτος μέχρι την 28η Φεβρουαρίου;
Από το φορολογικό έτος 2023 και εφεξής, δεν απαιτείται η επικαιροποίηση της γνωστοποίησης για κάθε έτος. Επομένως, όσοι φορολογούμενοι επιλέξουν για το φορολογικό έτος 2023 να υποβάλλουν χωριστές δηλώσεις, για το φορολογικό έτος 2024 και επόμενα, θα χρειαστεί να εισέλθουν στη σχετική εφαρμογή, μέχρι την 28η Φεβρουαρίου του οικείου έτους, μόνο εφόσον επιθυμούν να ανακαλέσουν την επιλογή τους. Σε περίπτωση ανάκλησης, και εφόσον υπάρχει εκ νέου επιθυμία για υποβολή χωριστής δήλωσης σε επόμενο έτος, πρέπει να γνωστοποιηθεί ξανά για το έτος αυτό, από τουλάχιστον έναν εκ των συζύγων, μέχρι την προθεσμία της 28ης Φεβρουαρίου.
16. Πρόκειται να τελέσω γάμο τον Μάρτιο του 2024 (μετά την καταληκτική ημερομηνία υποβολής της γνωστοποίησης). Μπορώ να υποβάλω χωριστή δήλωση Φ.Ε. για το φορολογικό έτος 2023;
Ναι. Ειδικά για αυτές τις περιπτώσεις η εφαρμογή θα είναι διαθέσιμη ως την καταληκτική ημερομηνία υποβολής της εμπρόθεσμης δήλωσης φορολογίας εισοδήματος. Η γνωστοποίηση της επιθυμίας για υποβολή χωριστής δήλωσης γίνεται άπαξ χωρίς τη δυνατότητα ανάκλησης.
17. Πρόκειται να τελέσω γάμο τον Φεβρουάριο 2024 και θα δηλώσω τον γάμο στο μητρώο της Δ.Ο.Υ. μετά τις 28 Φεβρουαρίου 2024. Μπορώ να υποβάλω χωριστή δήλωση Φ.Ε. για το φορολογικό έτος 2023;
Ναι. Ειδικά για αυτές τις περιπτώσεις η εφαρμογή θα είναι διαθέσιμη ως την καταληκτική ημερομηνία υποβολής της εμπρόθεσμης δήλωσης φορολογίας εισοδήματος. Η γνωστοποίηση της επιθυμίας για υποβολή χωριστής δήλωσης γίνεται άπαξ χωρίς τη δυνατότητα ανάκλησης.
18. Τα μέρη συμφώνου συμβίωσης (ΜΣΣ) γνωστοποιούν την επιθυμία τους για υποβολή χωριστών δηλώσεων Φ.Ε.;
Όχι, καθόσον για τα ΜΣΣ εκ του νόμου υπάρχει η δυνατότητα υποβολής κοινής δήλωσης ή χωριστών δηλώσεων.
19. Πρέπει και οι δύο σύζυγοι να διαθέτουν δικούς τους κωδικούς πρόσβασης προκειμένου να υποβάλλουν χωριστές δηλώσεις Φ.Ε.;
Ναι, η σύζυγος που δεν έχει μέχρι τώρα κωδικούς πρόσβασης, οφείλει να αποκτήσει προκειμένου και αυτή να μπορέσει να υποβάλει τη δική της δήλωση.
