Σύμφωνα με τα παραδείγματα του ΑΣΕΠ για κάθε ερώτηση Αντίληψης Χώρου, θα βρείτε αρχικά ένα σχήμα στο πάνω μέρος της ερώτησης και πέντε (5) σχήματα ακριβώς από κάτω.
Καλείστε να επιλέξετε από τα πέντε (5) αυτά σχήματα εκείνο που είναι όμοιο με το αρχικό σχήμα και να υποδείξετε την απάντησή σας επιλέγοντας το αντίστοιχο γράμμα Α, Β, Γ, Δ, ή Ε. Επισημαίνεται ότι το όμοιο σχήμα μπορεί να έχει περιστραφεί (αριστερόστροφα ή δεξιόστροφα), αλλά δεν μπορεί να έχει αναποδογυριστεί.
Παράδειγμα ερωτήματος
Στο παραπάνω παράδειγμα, η σωστή απάντηση είναι το Γ.
Επεξήγηση σωστής απάντησης: Σε αυτό το ερώτημα πρέπει να βρούμε ποιο από τα πέντε (5) εναλλακτικά σχήματα είναι όμοιο με το αρχικό σχήμα που εμφανίζεται στο πάνω μέρος της εικόνας και το οποίο στη συνέχεια έχει περιστραφεί. Τα σχήματα Β, Δ και Ε δεν μπορούν να είναι σωστά, καθώς το λευκό ορθογώνιο βρίσκεται σε διαφορετικό σημείο εντός του γκρι σχήματος ή έχει διαφορετική κατεύθυνση σε σχέση με το αρχικό. Επίσης, στο σχήμα Α βλέπουμε ότι η πλευρά του σχήματος στην οποία βρίσκεται το λευκό ορθογώνιο έχει μικρότερο πάχος από αυτήν του αρχικού σχήματος. Αντιθέτως, το σχήμα Γ είναι όμοιο με το αρχικό σχήμα έχοντας περιστραφεί αριστερόστροφα κατά 90 μοίρες.
Υπάρχουν πολλά είδη ερωτημάτων Αντίληψης Χώρου;
Στον ΑΣΕΠ παρατηρήσαμε ένα είδος ερωτήματος Αντίληψης Χώρου, εκείνο που περιστρέφεται. Ωστόσο, υπάρχουν κι άλλα είδη που πρέπει να έχουμε υπόψη μας, και επομένως οι μετασχηματισμοί των σχημάτων θα συμβαίνουν συνήθως με τους ακόλουθους τρόπους:
- Το σχήμα περιστρέφεται
- Το σχήμα αντανακλάται
- Το σχήμα αναποδογυρίζεται
- Το μέγεθος του σχήματος αυξάνεται
- Το μέγεθος του σχήματος μειώνεται
- Το σχήμα ή/και το χρώμα αντιστρέφεται
- Το σχήμα μετακινείται προς τη μία ή την άλλη κατεύθυνση
- Ένα σχήμα προστίθεται στο αρχικό σχήμα
- Η θέση του σχήματος έχει αλλάξει
Αφού επεξεργαστείτε τον κανόνα για το πως μετασχηματίζεται το αρχικό σχήμα, μπορείτε στη συνέχεια να εφαρμόσετε τον κανόνα στο σχήμα και να αποφασίσετε πως θα μοιάζει μετά την εφαρμογή του κανόνα πχ περιστρέφεται κατά 180 μοίρες.
Είναι σημαντικό επομένως να είστε σε θέση να απεικονίσετε νοητικά τον μετασχηματισμό και στη συνέχεια να επιλέξετε την επιλογή που τον αντιπροσωπεύει καλύτερα ? αυτή θα είναι η απάντησή σας!
Τώρα, αν και αυτό μπορεί να φαίνεται απλό, οι διαφορετικοί τρόποι και οι δυνατότητες αλλαγής ενός σχήματος αρχίζουν να το καθιστούν περίπλοκο.
Αυτός ο τύπος συλλογισμού δοκιμάζει στην πραγματικότητα τις ακόλουθες δεξιότητες:
- Ικανότητα αναγνώρισης και εντοπισμού μιας αλλαγής σε ένα υπάρχον ερώτημα
- Ικανότητα αποκλεισμού με βάση τι δεν αλλάζει
- Ικανότητα αναγνώρισης αλλαγών σε οπτική μορφή πχ σχήματα και χρώματα
- Δημιουργία κανόνων με βάση τις αλλαγές που υπάρχουν
- Ικανότητα γρήγορης επισκόπησης των λεπτομερειών και των ιδιαιτεροτήτων και όχι μόνο των πιο προφανών
- Ικανότητα οπτικοποίησης και εφαρμογής ενός κανόνα και πρόβλεψης ενός αποτελέσματος
- Ικανότητα αποκλεισμού επιλογών με βάση το αν συνάδουν με έναν κανόνα ή όχι
Καθώς πρόκειται για μη προφορική διαδικασία, βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις οπτικές σας ικανότητες καθώς και στην ικανότητά σας να αναλύετε κριτικά και να σκέφτεστε με βάση τις πληροφορίες που σας παρέχονται.
Αν πρόκειται για μια περιστροφή πχ 90 μοιρών τότε η απάντηση είναι εύκολη, όταν όμως οι αλλαγές στα σχήματα αρχίζουν να γίνονται πιο συγκεκριμένες, ειδικά όταν υπάρχουν πολλαπλές αλλαγές ή οι επιλογές που έχετε για να απαντήσετε αρχίζουν να μοιάζουν τότε η προσοχή στη λεπτομέρεια θα είναι αυτή που θα σας επιτρέψει να επεξεργαστείτε τον κανόνα και τελικά να βρείτε την απάντηση.
Πως μοιάζει ένα ερώτημα Αντίληψης Χώρου;
Θα σας δοθεί ένα παράδειγμα απαντημένης ερώτησης Αντίληψης Χώρου ώστε να κατανοήσετε πως θα είναι οι ερωτήσεις που ακολουθούν.
Στη συνέχεια, θα σας δοθεί ένα σύνολο ερωτήσεων.
Σε κάθε ερώτηση θα υπάρχει ένα σχήμα προς μετασχηματισμό και από κάτω θα ακολουθούν τέσσερις (4) ή πέντε (5) επιλογές για να επιλέξετε την απάντησή σας με βάση τον τρόπο με τον οποίο πιστεύετε ότι θα μετασχηματιστεί το σχήμα προς μετασχηματισμό.
Δίδεται συνήθως ένας (1) βαθμός ανά ερώτηση.
Πως θα απαντήσετε σε κάθε ερώτημα Αντίληψης Χώρου;
Για να απαντήσετε σε αυτόν τον τύπο ερωτήματος, είναι ζωτικής σημασίας να αναπτύξετε πρώτα τις δεξιότητες σας στον μετασχηματισμό ενός σχήματος.
Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να οικοδομήσετε τη νοητική ικανότητα να αναγνωρίσετε οπτικά πως ένα σχήμα αλλάζει σε ένα άλλο και ποια συγκεκριμένα πράγματα έχουν αλλάξει.
Πρέπει επίσης να σημειώσετε ποια πράγματα δεν αλλάζουν για να σας βοηθήσουν να φιλτράρετε την απάντησή σας.
Η μέθοδος ή το σύνολο των αλλαγών γίνονται στη συνέχεια οι κανόνες σας, τους οποίους μπορείτε στη συνέχεια να εφαρμόζετε και στα υπόλοιπα σχήματα.
Είναι σημαντικό να εξασκείστε τακτικά στην εξέταση των σχημάτων, του μεγέθους, της κίνησης και του χρώματος, καθώς αυτά είναι γενικά τα βασικά πράγματα που τείνουν να αλλάζουν σε αυτούς του τύπους συλλογισμού.
Θα σας δοθούν οδηγίες πριν απαντήσετε στο ερώτημα αυτό, και στη συνέχεια αφού προσδιορίστε το αρχικό σχήμα που έχει μετασχηματιστεί, θα πρέπει να αναρωτηθείτε τι ακριβώς έχει αλλάξει:
- Έχει αλλάξει το μέγεθος του σχήματος;
- Έχει περιστραφεί το σχήμα;
- Έχει αναποδογυριστεί το σχήμα;
- Έχει αλλάξει το χρώμα ή το μοτίβο του σχήματος;
- Έχουν προστεθεί ή αφαιρεθεί άλλα σχήματα;
Προσοχή επίσης στους περιορισμούς που θα μας δώσει το ερώτημα πχ να μας πουν ότι δεν αλλάζει χρώμα ή δεν αναποδογυρίζεται.
Εφαρμόζετε νοερά τους κανόνες σας στο σχήμα και αφού εξαλείψετε τυχόν επιλογές που δεν ταιριάζουν στους κανόνες, προσδιορίστε ποια επιλογή από τις δεδομένες επιλογές ταιριάζει με τον μετασχηματισμό που σας ζητήθηκε και τους κανόνες.
Τι γίνεται αν δεν μπορείτε να βρείτε την απάντηση;
Είναι σημαντικό να καταλάβετε πόσο εξάσκηση πρέπει να κάνετε για να φτάσετε σε μια θέση όπου θα μπορείτε να κάνετε τα πάντα με το μυαλό σας.
Σας δίδονται πολλές οπτικές πληροφορίες που πρέπει να αποκωδικοποιήσετε και στη συνέχεια να μεταμορφώσετε νοητά.
Αυτό δεν είναι πάντα μια εύκολη υπόθεση και καθώς τα σχήματα μπορεί να γίνονται όλο και πιο περίπλοκα με περισσότερα στοιχεία τότε μπορεί να είναι δύσκολο να βρείτε την απάντηση.
Στην περίπτωση λοιπόν αυτή που αρχίζετε να δυσκολεύεστε, προσπαθήστε να κάνετε ένα βήμα πίσω και να αφήσετε τον εαυτό σας να σκεφτεί.
Δοκιμάστε εκείνη τη στιγμή τα εξής:
- Εξαλείψτε τις επιλογές απάντησης που δεν ανταποκρίνονται στους κανόνες
- Διαχωρίστε τα σχήματα στα επιμέρους μέρη τους
- Προσεγγίστε τα σχήματα ένα προς ένα εξετάζοντας τα
- Κοιτάξτε ένα σχήμα κάθε φορά
- Να θυμάστε ότι πρέπει να βρείτε εκείνο το σχήμα που σας ζητούν να μετασχηματιστεί το αρχικό σχήμα
Ας δούμε παρακάτω ορισμένα (εύκολα για σήμερα) παραδείγματα ερωτημάτων Αντίληψης Χώρου:
1ο Παράδειγμα Ερωτήματος Αντίληψης Χώρου
Ποια επιλογή στα δεξιά μετασχηματίζεται με περιστροφή του αριστερού σχήματος κατά 180 μοίρες με τη φορά των δεικτών του ρολογιού; (αντικατοπτρισμός)
Η σωστή απάντηση είναι η C.
Επεξήγηση σωστής απάντησης: Έχουμε ένα σχήμα στην αριστερή πλευρά (βέλος που δείχνει προς τα αριστερά με ένα μικρό τρίγωνο στο εσωτερικό του). Το σχήμα αυτό ζητείται να περιστραφεί. Δίνονται τέσσερις (4) επιλογές. Παρατηρούμε λοιπόν ότι το αρχικό σήμα που μετασχηματίζεται το βέλος δείχνει προς τα αριστερά και το μικρό τρίγωνο βρίσκεται στην «πίσω πλευρά» του βέλους. Όταν το σχήμα περιστρέφεται (αντικατοπτρίζεται), το βέλος θα πρέπει να δείχνει προς τα δεξιά, και το τρίγωνο θα πρέπει να βρίσκεται στην ίδια σχετική θέση (δηλαδή στην «πίσω πλευρά» του νέου βέλους). Στην a επιλογή το βέλος δείχνει προς τα κάτω, οπότε απορρίπτεται. Στην b επιλογή το βέλος δείχνει προς τα δεξιά, αλλά το τρίγωνο βρίσκεται στην «μπροστινή πλευρά» οπότε και απορρίπτεται. Στη c επιλογή το βέλος δείχνει προς τα δεξιά, και το τρίγωνο βρίσκεται στην «πίσω πλευρά», αυτή είναι η σωστή επιλογή. Στη d επιλογή το βέλος δείχνει προς τα αριστερά και δεν έχουμε αντικατοπτρισμό οπότε και απορρίπτεται.
2ο Παράδειγμα Ερωτήματος Αντίληψης Χώρου
Ποια επιλογή στα δεξιά μετασχηματίζεται με περιστροφή του αριστερού σχήματος κατά 90 μοίρες κατά τη φορά των δεικτών του ρολογιού;
Η σωστή απάντηση είναι η Β.
Επεξήγηση σωστής απάντησης: Έχουμε ένα σχήμα (στα αριστερά) που είναι ορθογώνιο και χωρίζεται σε δύο τμήματα: το αριστερό τμήμα είναι μαύρο και το δεξί τμήμα είναι λευκό, με το γράμμα F στραμμένο προς τα δεξιά. Μετά την περιστροφή το μαύρο τμήμα (που ήταν αριστερά) θα μετακινηθεί στο πάνω μέρος. Το λευκό τμήμα (που ήταν δεξιά) θα μετακινηθεί στο κάτω μέρος και το γράμμα F θα περιστραφεί και θα στραφεί προς τα κάτω. Στην A επιλογή το γράμμα είναι στραμμένο προς τα αριστερά οπότε απορρίπτεται. Στη Β επιλογή το γράμμα είναι στραμμένο προς τα κάτω, το μαύρο τμήμα προς τα πάνω και το λευκό στο κάτω μέρος, αυτή είναι σωστή απάντηση. Συνεχίζουμε με όλες τις επιλογές για να τις εξαλείψουμε και να σιγουρευτούμε. Στην C επιλογή το γράμμα είναι στραμμένο προς τα δεξιά οπότε και απορρίπτεται. Στην D επιλογή το γράμμα είναι στραμμένο προς τα δεξιά οπότε και απορρίπτεται και στην επιλογή Ε το γράμμα είναι στραμμένο προς τα αριστερά όποτε και απορρίπτεται.
3ο Παράδειγμα Ερωτήματος Αντίληψης Χώρου
Ποια επιλογή στα δεξιά μετασχηματίζεται με περιστροφή του αριστερού σχήματος κατά 90 μοίρες αντίθετα από τη φορά των δεικτών του ρολογιού;
Η σωστή απάντηση είναι η D.
Επεξήγηση σωστής απάντησης: Έχουμε ένα αρχικό σχήμα που έχει τα εξής χαρακτηριστικά: ένα πρόσωπο μέσα σε ένα ορθογώνιο, ένα λουλούδι (αστέρι) στα δεξιά, μια γραμμή (σώμα) με δύο πόδια στο κάτω μέρος. Αν περιστρέψουμε το σχήμα 90 μοίρες αριστερόστροφα έχουμε: το λουλούδι (αστέρι) που ήταν στα δεξιά να μετακινείται στο πάνω μέρος, τα πόδια που ήταν στο κάτω μέρος να μετακινούνται στα αριστερά, τα χαρακτηριστικά του προσώπου (μάτια, στόμα) περιστρέφονται αντίστοιχα. Η επιλογή D ταιριάζει ακριβώς. Έχουμε το λουλούδι να βρίσκεται στο πάνω μέρος, τα πόδια να βρίσκονται στα αριστερά και τα χαρακτηριστικά του προσώπου να έχουν κι αυτά περιστραφεί σωστά. Οι επιλογές Α και C έχουν γυρίσει κατά 180 μοίρες, η επιλογή Β δεν έχει περιστραφεί αλλά δείχνει το σχήμα καθρεφτισμένο και στην επιλογή Ε έχει περιστραφεί δεξιόστροφα.
