Οι διατάξεις αυτές, που επικεντρώνονται στην ενίσχυση της διαφάνειας και της συμμόρφωσης με το φορολογικό πλαίσιο, έχουν ως στόχο να δυσκολέψουν τη δυνατότητα των επιχειρήσεων να αποκρύψουν εισοδήματα ή να μειώσουν τεχνητά τις φορολογικές τους υποχρεώσεις.
Τα μέτρα είναι καθοριστικής σημασίας για την προώθηση της φορολογικής διαφάνειας. Δεν αφήνουν περιθώρια για αθέμιτες πρακτικές, ευθυγραμμίζονται με διεθνείς πρακτικές και συμβάλλουν στη δημιουργία ενός πιο δίκαιου και διαφανούς επιχειρηματικού περιβάλλοντος.
Σύμφωνα με το άρθρο 23 του ΚΦΕ, το οποίο καθορίζει τις επιχειρηματικές δαπάνες που δεν εκπίπτουν φορολογικά, καθιερώθηκαν τρεις βασικές κατηγορίες δαπανών που απαιτούν εξόφληση μέσω τραπεζικού μέσου πληρωμής για να αναγνωριστούν φορολογικά.
Η πρώτη κατηγορία περιλαμβάνει κάθε δαπάνη για την αγορά αγαθών ή την παροχή υπηρεσιών, εφόσον η αξία τους υπερβαίνει τα 500 ευρώ. Εάν αυτές οι δαπάνες εξοφληθούν έστω και εν μέρει με μετρητά, τότε η επιχείρηση δεν μπορεί να τις εκπέσει από το φορολογητέο εισόδημά της.
Σε αυτή την κατηγορία περιλαμβάνονται δαπάνες όπως η αγορά πρώτων υλών, εμπορευμάτων και υλικών, αλλά και άλλες δαπάνες που σχετίζονται άμεσα με τη λειτουργία της επιχείρησης. Η αξία της συναλλαγής που λαμβάνεται υπόψη είναι το καθαρό ποσό προ ΦΠΑ, και η εξόφληση πρέπει να γίνεται μέσω τραπεζικού μέσου πληρωμής, όπως κατάθεση σε τραπεζικό λογαριασμό, μεταφορά μέσω εμβάσματος, χρήση χρεωστικών ή πιστωτικών καρτών, ή μέσω άλλων τραπεζικών συναλλαγών. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι το γεγονός ότι εάν ακόμη και ένα μικρό ποσό, όπως 50 ευρώ από μια συνολική δαπάνη ύψους 2.500 ευρώ, εξοφληθεί με μετρητά, τότε το σύνολο της δαπάνης δεν εκπίπτει φορολογικά.
Στις δύο άλλες κατηγορίες δαπανών που δεν αναγνωρίζονται φορολογικά εάν εξοφληθούν με μετρητά περιλαμβάνονται οι δαπάνες ενοικίων και η μισθοδοσία του προσωπικού, με ανάλογες διατάξεις να ισχύουν και σε αυτές τις περιπτώσεις.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι το γεγονός ότι οι δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια ενός φορολογικού έτους, αλλά εξοφλήθηκαν σε επόμενο έτος, εξετάζονται ως προς την εκπεσιμότητά τους στο φορολογικό έτος της εξόφλησης. Εάν διαπιστωθεί ότι αυτές οι δαπάνες εξοφλήθηκαν χωρίς τη χρήση τραπεζικού μέσου πληρωμής, τότε η επιχείρηση θα υποχρεούται να υποβάλει τροποποιητική δήλωση, προσαρμόζοντας τις φορολογικές της υποχρεώσεις.
