Τα σχετικά προβλήματα τέθηκαν με ιδιαίτερη οξύτητα από τον Σεπτέμβριο του 2011, όταν ξεκίνησε η λειτουργία του Κέντρου Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕ.Π.Α.). Τα θέματα που διαπιστώθηκαν από τη διερεύνηση των αναφορών είναι αφενός η χρονική καθυστέρηση στην εξέταση των πολιτών από τις υγειονομικές επιτροπές, και αφετέρου τα προβλήματα εφαρμογής του νέου θεσμικού πλαισίου για την εκτίμηση της αναπηρίας σε συνδυασμό με την προϋφιστάμενη νομοθεσία χορήγησης προνοιακών παροχών, όπως ήδη έχει καταγράψει ο Συνήγορος του Πολίτη σε Ειδική Έκθεση.
Συγκεκριμένα, μετά από έρευνα της Αρχής διαπιστώθηκε ότι η υποβολή του αιτήματος για τη χορήγηση επιδόματος πρόνοιας στις αρμόδιες υπηρεσίες (υπηρεσίες πρόνοιας των δήμων) προϋποθέτει την ολοκλήρωση της διαδικασίας πιστοποίησης της αναπηρίας από τις υγειονομικές επιτροπές (ΚΕ.ΠΑ). Επιπλέον η εξέταση από το ΚΕ.ΠΑ δεν γίνεται με βάση παραπεμπτικό της προνοιακής
υπηρεσίας, στο οποίο να καθορίζεται το ακριβές περιεχόμενο της γνωμάτευσης που αναμένεται (η διατύπωση πρέπει να είναι όπως ακριβώς προβλέπεται από τη σχετική νομοθεσία), ώστε να είναι δυνατή στη συνέχεια η χορήγηση της παροχής από τον δήμο. Αυτό έχει ως επακόλουθο μεγαλύτερη καθυστέρηση, ενώ παράλληλα η μη έκδοση παραπεμπτικού συνεπάγεται ότι οι πολίτες δεν απαλλάσσονται από την καταβολή παραβόλου για την εξέτασή τους από το ΚΕ.Π.Α.
Επειδή δε, σύμφωνα με τις εγκύκλιες οδηγίες η ημερομηνία έναρξης για την καταβολή της ενίσχυσης είναι η ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης στην αρμόδια προνοιακή υπηρεσία του )ήμου, μεγάλος αριθμός πολιτών χάνει τα αναδρομικά ποσά που δικαιούται.
Περίληψη Πορίσματος
Εντοπίζοντας εκτός των άλλων προβλήματα συντονισμού μεταξύ των αρμοδίων υπηρεσιών, ο Συνήγορος του Πολίτη πρότεινε προς το Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας τα εξής:
1. Να τροποποιηθεί η προβλεπόμενη διαδικασία, ώστε η παραπομπή για εξέταση από υγειονομική επιτροπή να γίνεται με βάση παραπεμπτικό που θα εκδίδει η αρμόδια υπηρεσία πρόνοιας, το οποίο περιέχει τις απαραίτητες για την πληρότητα της γνωμάτευσης ΚΕ.Π.Α. πληροφορίες, ώστε να είναι πλήρης.
2. Εναλλακτικά στην προηγούμενη πρόταση να υπάρξει ενημέρωση των κατά τόπους υπηρεσιών πρόνοιας των )ήμων από την αρμόδια διεύθυνση του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας για την υποχρέωση τους να παραλαμβάνουν και να πρωτοκολλούν τις αιτήσεις των πολιτών, έστω και εάν αυτές δεν συνοδεύονται από γνωμάτευση ΚΕ.Π.Α., με την επιφύλαξη να
προσκομισθεί αυτή στη συνέχεια προς συμπλήρωση του φακέλου.
3. Η απαλλαγή από την υποχρέωση καταβολής του παραβόλου εξέτασης από υγειονομική επιτροπή να διευρυνθεί, ώστε να περιλάβει και άλλες κατηγορίες υποψήφιων δικαιούχων με κριτήριο την οικονομική τους κατάσταση.
