Ειδικότερα ξεκινάει σταδιακά από τέλη Μαΐου η καταβολή των αυξήσεων και των αναδρομικών για τους εργαζόμενους συνταξιούχους ενώ τα αναδρομικά από την αύξηση των ποσοστών αναπλήρωσης για όσους έχουν πάνω από 30 έτη ασφάλισης θα καταβληθούν σε δύο δόσεις με τις συντάξεις Ιουλίου (τέλος Ιουνίου) και Αυγούστου (τέλος Ιουλίου) σε περίπου 200.000 συνταξιούχους.
Παράλληλα μέχρι τέλος Ιουνίου θα ολοκληρωθεί και η καταβολή των αυξήσεων και των αναδρομικών για τους εργαζόμενους συνταξιούχους οι οποίοι από τη μείωση της ποινής (από το 60% στο 30%) θα έχουν προσαύξηση της σύνταξής τους για όσον χρόνο απασχολούνται, ενώ θα λάβουν και τα αναδρομικά.
Η μηνιαία αύξηση των συντάξεων για άνω των 30 ετών ασφάλισης ξεκινάει από λίγα ευρώ έως και 200 ευρώ, ενώ τα αναδρομικά σε ορισμένες περιπτώσεις συνταξιούχων ξεπερνούν και τις 2.000 ευρώ.
Σύμφωνα με τον νέο σχεδιασμό που προωθείται από την ηγεσία του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων και την διοίκησης του ηλεκτρονικού Εθνικού Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (e-ΕΦΚΑ).
- με την σύνταξη Ιουλίου, στο τέλος Ιουνίου, θα αναπροσαρμοστούν τα ποσά που λαμβάνουν οι «νέοι» συνταξιούχοι, δηλαδή όσοι συνταξιοδοτήθηκαν μετά την εφαρμογή του νόμου Κατρούγκαλου (Ν. 4387/2016) και θα λάβουν και τα αναδρομικά ποσά 20 μηνών,
- με την σύνταξη Αυγούστου στο τέλος Ιουλίου, θα αναπροσαρμοστούν οι συντάξεις για τους «παλιούς» συνταξιούχους, δηλαδή όσοι συνταξιοδοτήθηκαν πριν την εφαρμογή του Ν. 4387/16 και θα λάβουν και τα αναδρομικά ποσά 21μηνών.
Συνολικά, περίπου 200.000 συνταξιούχοι δικαιούνται αυξήσεις και αναδρομικά ποσά από τον Οκτώβριο του 2019.
Οι κατηγορίες των συνταξιούχων είναι οι εξής:
- 50.000 νέοι συνταξιούχοι (με αίτηση συνταξιοδότησης από 13 Μαΐου 2016 και μετά) δικαιούνται αύξηση στην καταβαλλόμενη σύνταξη τους, που κυμαίνεται κατά μέσο όρο στα 50 ευρώ από 1η Οκτωβρίου 2019 και αναδρομικά ποσά 20 μηνών.
- 150.000 παλαιοί συνταξιούχοι (με αίτηση συνταξιοδότησης πριν από τις 12 Μαΐου 2016) θα λάβουν τα 2/5 της αύξησης που δικαιούνται, η οποία κυμαίνεται από 30 έως 50 ευρώ μεσοσταθμικά. Οι «παλιοί» συνταξιούχοι χωρίζονται σε δυο κατηγορίες:
Πρόκειται για περίπου 50.000 συνταξιούχους με μικρή θετική προσωπική διαφορά κατά μέσο όρο 30 ευρώ περίπου, οι οποίοι με τους νέους συντελεστές αναπλήρωσης, ισοφαρίζουν την προσωπική διαφορά και κερδίζουν αύξηση μεσοσταθμικά 30 ευρώ σε 5 ετήσιες δόσεις έως το 2024.
Πρόκειται για περίπου 100.000 συνταξιούχους που έλαβαν αύξηση από 1/1/2019 (αρνητική προσωπική διαφορά) με τον νόμο Κατρούγκαλου, οι οποίοι θα λάβουν νέα μεσοσταθμική αύξηση της τάξης των 40 -50 ευρώ σε πέντε ετήσιες δόσεις ως το 2024.
πενθυμίζεται ότι για την πλειοψηφία των συνταξιούχων οι αυξήσεις συμψηφίζονται από την προσωπική διαφορά που ήδη έχει καταγραφεί με το νόμο Κατρούγκαλου (Ν.4387/2016).
Οι συνταξιούχοι δικαιώθηκαν μετά την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας τον Οκτώβριο του 2019, λόγω των χαμηλών ποσοστών αναπλήρωσης που προέβλεπε ο νόμος Κατρούγκαλου, κάτι που διορθώθηκε με την τελευταία ασφαλιστική μεταρρύθμιση Βρούτση N. 4670/20.
Ο επανυπολογισμός αφορά τις κύριες συντάξεις Δημοσίου και ιδιωτικού τομέα (εκτός του πρώην ΟΓΑ). Για να προσδιοριστεί η καταβλητέα από 1η Οκτωβρίου 2019 σύνταξη, γίνεται σύγκριση:
του καταβαλλόμενου στις 30 Σεπτεμβρίου 2019 ποσού εθνικής σύνταξης, ανταποδοτικής σύνταξης και προσωπικής διαφοράς
του αθροίσματος εθνικής σύνταξης, ανταποδοτικής σύνταξης και προσωπικής διαφοράς που προκύπτει με βάση τους αυξημένους συντελεστές αναπλήρωσης.
Η σύγκριση των ποσών διενεργείται μεταξύ καθαρών προ φόρου ποσών.
Ο εργατολόγος Δηµήτρης Μπούρλος και η δικηγόρος Ασπασία Παπαθανασοπούλου, ειδική σε θέματα κοινωνικής ασφάλισης επιμελούνται αναλυτικά παραδείγματα με την αναπροσαρμογή των συντάξεων και την καταβολή των αναδρομικών με τα νέα ποσοστά αναπλήρωσης.
«Παλιοί» συνταξιούχοι πριν την εφαρμογή του Ν. 4387/2016
Συνταξιούχος με 40 έτη ασφάλισης, με μέσο όρο συνταξίμων αποδοχών 1.500 ευρώ, η σύνταξη του σήμερα είναι 964,44 ευρώ. Έχει προσωπική διαφορά 88,76 ευρώ.
Μετά τον επανυπολογισμό, η σύνταξη θα ανέλθει σε 1.066,10 ευρώ, ενώ η ανταποδοτική του σύνταξη θα αυξηθεί τόσο με το ποσό της καταβαλλόμενης ήδη προσωπικής διαφοράς, όσο και με το ποσό που θα λάβει τμηματικά από την αύξηση του συντελεστή αναπλήρωσης.
Για το διάστημα από 10/2019 έως και σήμερα, το ποσό που θα πρέπει να λάβει ανέρχεται σε 2,58 ευρώ Χ 15 μήνες (το 1/5 της διαφοράς από τον 10/2019 έως και τον 12/2020) + 5,16 € (τα 2/5 της διαφοράς για το έτος 2021) Χ 7 μήνες (από τον 01/2021 έως και τον 07/2021).
Συνολικά θα λάβει αναδρομικά 74,82 ευρώ.
Κάθε χρόνο μέχρι το 2024 ο συνταξιούχος θα λαμβάνει 2,58 ευρώ επιπλέον.
Συνταξιούχος με 35 έτη ασφάλισης, με μέσο όρο συνταξίμων αποδοχών 1.500 ευρώ, η σύνταξη του σήμερα είναι 837,68 ευρώ.
Έχει προσωπική διαφορά 33,44 ευρώ. Μετά τον επανυπολογισμό η σύνταξη θα ανέλθει σε 887,03 ευρώ.
Για το διάστημα από 10/2019 έως και σήμερα, το ποσό που θα πρέπει να λάβει ανέρχεται σε 3,18 ευρώ Χ 15 μήνες (το 1/5 της διαφοράς από τον 10/2019 έως και τον 12/2020) + 6,36 ευρώ (τα 2/5 της διαφοράς για το έτος 2021) Χ 7 μήνες (από τον 01/2021 έως και τον 07/2021). Συνολικά θα λάβει αναδρομικά 92,22 ευρώ.
Κάθε χρόνο μέχρι το 2024 ο συνταξιούχος θα λαμβάνει 3,18 ευρώ επιπλέον.
Συνταξιούχος με 31 έτη ασφάλισης, με μέσο όρο συνταξίμων αποδοχών 1.000 ευρώ, η σύνταξη του σήμερα είναι 622,19 ευρώ.
Έχει προσωπική διαφορά 21,39 ευρώ. Μετά τον επανυπολογισμό η σύνταξη θα ανέλθει σε 627,45 ευρώ.
Για το διάστημα από 10/2019 έως και σήμερα, το ποσό της ανταποδοτικής του σύνταξης θα αυξηθεί συνολικά κατά ποσό 5,26 ευρώ.
Η αύξηση αυτή σε δοθεί σε πέντε δόσεις περίπου ένα ευρώ ανά έτος από το 2020 και η προσωπική του διαφορά θα παραμείνει και θα μειωθεί σε 16,13 ευρώ το μήνα. Ο συνταξιούχος αυτός ούτε μετά το 2025 θα μπορεί να λάβει αύξηση, εάν δεν εξαλειφθεί η προσωπική διαφορά στη σύνταξη του.
«Νέοι» συνταξιούχοι μετά την εφαρμογή του Ν. 4387/2016
Συνταξιούχος με 36 έτη ασφάλισης, με μέσο όρο συνταξίμων αποδοχών 2.373,50 ευρώ, η σύνταξη του σήμερα είναι 1.274,04 ευρώ. Έχει προσωπική διαφορά 103,64 ευρώ.
Μετά τον επανυπολογισμό η σύνταξη του θα διαμορφωθεί σε 1.248,98 ευρώ. Ωστόσο θα συνεχίσει να λαμβάνει την ίδια σύνταξη και η προσωπική του διαφορά θα μειωθεί στα 25,06 ευρώ.
Συνταξιούχος με 42 έτη ασφάλισης, με μέσο όρο συνταξίμων αποδοχών 3.500 ευρώ, η σύνταξη του σήμερα είναι 1.750,75 ευρώ. Μετά τον επανυπολογισμό, η σύνταξη του θα διαμορφωθεί στα 1.896,45 ευρώ.
Για το διάστημα από 10/2019 έως και σήμερα, το ποσό που θα πρέπει να λάβει ανέρχεται σε 29,14 ευρώ Χ 15 μήνες (το 1/5 της διαφοράς από τον 10/2019 έως και τον 12/2020) + 58,28 ευρώ (τα 2/5 της διαφοράς για το έτος 2021) Χ 6 μήνες (από τον 01/2021 έως και τον 06/2021). Συνολικά θα λάβει αναδρομικά 786,78 ευρώ.
Κάθε χρόνο μέχρι το 2024 ο συνταξιούχος θα λαμβάνει 29,14 ευρώ επιπλέον.
Συνταξιούχος με 40 έτη ασφάλισης, με μέσο όρο συνταξίμων αποδοχών 2.200 ευρώ, η σύνταξη του σήμερα είναι 1.373,46 ευρώ. Έχει προσωπική διαφορά 127,60 ευρώ.
Μετά τον επανυπολογισμό η σύνταξη του θα διαμορφωθεί σε 1.394,96 ευρώ.
Για το διάστημα από 10/2019 έως και σήμερα, το ποσό που θα πρέπει να λάβει ανέρχεται σε 4,30 ευρώ Χ 15 μήνες (το 1/5 της διαφοράς από τον 10/2019 έως και τον 12/2020) + 8,60 ευρώ (τα 2/5 της διαφοράς για το έτος 2021) Χ 6 μήνες (από τον 01/2021 έως και τον 06/2021). Συνολικά θα λάβει αναδρομικά 116,1 ευρώ.
Κάθε χρόνο μέχρι το 2024 ο συνταξιούχος θα λαμβάνει 4,30 ευρώ επιπλέον.
Ασφαλισμένος στον τ. ΟΑΕΕ με 37 έτη ασφάλισης συνταξιοδοτήθηκε το 2017.
Με αποδοχές 1.812 ευρώ η σύνταξη του διαμορφώθηκε στα 1.058,06 ευρώ. Έχει προσωπική διαφορά 28,50 ευρώ.
Μετά τον επανυπολογισμό η ανταποδοτική του σύνταξη θα αυξηθεί κατά 5,16 %.
Η μηνιαία αύξηση είναι 93,4 ευρώ μεικτά. Συνολικά θα λάβει αναδρομικά για 21 μήνες 1.362,90 ευρώ μεικτά και 1.281,13 ευρώ προ φόρου μετά την κράτηση για υγειονομική περίθαλψη.
Ασφαλισμένη στο τ. ΙΚΑ με 31 έτη ασφάλισης συνταξιοδοτήθηκε τον 12/2016. Με αποδοχές 990 ευρώ λαμβάνει 659,12 ευρώ σύνταξη. Με το νέο συντελεστή αναπλήρωσης η ανταποδοτική της σύνταξη θα αυξηθεί κατά 0,56 %.
Η μηνιαία αύξηση είναι 5,54 ευρώ μεικτά. Συνολικά θα λάβει αναδρομικά 116,42 ευρώ μεικτά και 109,43 ευρώ προ φόρου μετά την κράτηση για υγειονομική περίθαλψη.
Ασφαλισμένος στο τ. ΙΚΑ με 39 έτη ασφάλισης συνταξιοδοτήθηκε το 2017. Με αποδοχές 2.874 ευρώ λαμβάνει σύνταξη 1.556,59 ευρώ.
Έχει προσωπική διαφορά 59,72 ευρώ. Με το νέο συντελεστή αναπλήρωσης η ανταποδοτική του σύνταξη θα αυξηθεί κατά 6,65 %.
Η μηναία αύξηση είναι 191,12 ευρώ μεικτά.
Συνολικά θα λάβει αναδρομικά 2.759,40 ευρώ μεικτά και 2.516,02 ευρώ προ φόρου μετά την κράτηση για υγειονομική περίθαλψη και την ειδική εισφορά αλληλεγγύης.
Εργαζόμενοι συνταξιούχοι
Μέχρι τέλος Ιουνίου θα λάβουν οι συνταξιούχοι που εργάζονται από τη μείωση της ποινής (από το 60% στο 30%) προσαύξηση της σύνταξής τους για όσον χρόνο απασχολούνται και τα αναδρομικά.
Επισημαίνεται ότι οι καταβληθείσες εισφορές χρησιμοποιούνται για την προσαύξηση του ανταποδοτικού μέρους της κύριας σύνταξης και της επικουρικής σύνταξης των εργαζόμενων συνταξιούχων.
Δηλαδή, ο χρόνος ασφάλισης που πραγματοποιείται από τους απασχολούμενους συνταξιούχους μπορεί να αξιοποιηθεί για καταβολή επιπλέον ποσού στην κύρια και την επικουρική σύνταξη, τόσο στις περιπτώσεις που γίνεται περικοπή όσο και στις περιπτώσεις που γίνεται αναστολή της σύνταξης.
Συγκεκριμένα, ο απασχολούμενος συνταξιούχος, μετά τη διακοπή της αναληφθείσας εργασίας ή αυτοαπασχόλησης, δύναται, κατόπιν αιτήσεώς του, να λαμβάνει επιπλέον ποσό στην κύρια και την επικουρική του σύνταξη ως εξής:
α) Για την κύρια σύνταξη χορηγείται ποσό το οποίο προκύπτει με βάση τα ισχύοντα ποσοστά αναπλήρωσης και τις συντάξιμες αποδοχές, φυσικά μόνο για το χρονικό διάστημα της απασχόλησης ως συνταξιούχου.
β) Για την επικουρική σύνταξη χορηγείται ποσό, που προκύπτει με βάση τα ισχύοντα για τον υπολογισμό της επικουρικής σύνταξης και μόνο για το χρονικό διάστημα της απασχόλησης μετά τη συνταξιοδότηση.
Σημειώνεται ότι ο ανωτέρω τρόπος αξιοποίησης του χρόνου ασφάλισης στη χορηγούμενη σύνταξη εφαρμόζεται και σε όλες τις περιπτώσεις απασχολούμενων συνταξιούχων, οι οποίοι είχαν λάβει σύνταξη με βάση το προγενέστερο του νόμου Κατρούγκαλου νομοθετικό πλαίσιο και συνέχισαν να απασχολούνται χωρίς διακοπή και μετά τις 12/5/2016 και συνεχίζουν και μετά τις 28/2/2020 την απασχόλησή τους, με την προϋπόθεση ότι από τις προϊσχύουσες διατάξεις προβλεπόταν αξιοποίηση του χρόνου απασχόλησης.
Επισημαίνεται ότι η μείωση της ποινής στους συνταξιούχους που εργάζονται από 60% σε 30% ψηφίστηκε τον Φεβρουάριο του 2020 με τον νόμο Βρούτση, ισχύει από τις συντάξεις Μαρτίου 2020, αλλά εφαρμόζεται τώρα με τεράστια καθυστέρηση. Από τους 80.000 εργαζόμενους συνταξιούχους, αύξηση εκτιμάται ότι δικαιούνται τώρα περίπου 25.000, επειδή ξεκίνησαν να εργάζονται από τον Μάιο του 2016 και μετά.
Οπως αναφέρεται σε σχετική εγκύκλιο του ΕΦΚΑ, οι διατάξεις του νέου ασφαλιστικού νόμου εφαρμόζονται στους συνταξιούχους, λόγω γήρατος, όλων των ενταχθέντων στον e-ΕΦΚΑ φορέων και του Δημοσίου, συμπεριλαμβανομένων των προσώπων που λαμβάνουν χορηγία ή βουλευτική σύνταξη, οι οποίοι είτε έχουν αναλάβει εργασία ή ιδιότητα ή δραστηριότητα, πριν από τις 28/2/2020 (ημέρα δημοσίευσης του νόμου) ή θα αναλάβουν εργασία ή αυτοαπασχόληση, μετά την ισχύ του νόμου Βρούτση, δηλαδή από τις 28/2/2020, εφόσον για την εργασία ή την ιδιότητα ή τη δραστηριότητα προκύπτει υποχρέωση ασφάλισης στον e-ΕΦΚΑ, σύμφωνα με τις σχετικές γενικές ή ειδικές ή καταστατικές διατάξεις των πρώην φορέων που εντάχθηκαν στον e-ΕΦΚΑ.
Συγκεκριμένα, αφορά:
- Ασφαλισμένους που συνταξιοδοτήθηκαν από τις 28/2/2020 και μετά και ανέλαβαν εργασία ή δραστηριότητα είτε πριν είτε μετά τη συνταξιοδότησή τους.
- Ασφαλισμένους που είχαν ήδη συνταξιοδοτηθεί κατά την ημερομηνία αυτή και ανέλαβαν εργασία μετά τις 28/2/2020.
- Ασφαλισμένους που είχαν ήδη συνταξιοδοτηθεί κατά την ημερομηνία αυτή και οι οποίοι είχαν αναλάβει εργασία ή ιδιότητα ή δραστηριότητα, πριν από τις 28/2/2020.
Στην περίπτωση αυτή, διακρίνονται δύο κατηγορίες: i) εργαζόμενοι συνταξιούχοι που καταλαμβάνονταν από τις διατάξεις του νομοθετικού πλαισίου του 2016, στους οποίους εφαρμόζεται το καθεστώς του νέου ασφαλιστικού νόμου από τις 28/2/2020, εφόσον συνέχισαν να εργάζονται κατά την ημερομηνία αυτή, και ii) συνταξιούχοι οι οποίοι είχαν αναλάβει εργασία ή είχαν αποκτήσει ιδιότητα ή δραστηριότητα υποχρεωτικώς υπακτέα στην ασφάλιση, πριν από τις 13/5/2016 και δεν ενέπιπταν στο πεδίο εφαρμογής των διατάξεων του νέου ασφαλιστικού νόμου.
Θα πρέπει να τονιστεί ότι οι συνταξιούχοι που εργάζονταν νωρίτερα από τον Μάιο του 2016 διατηρούν τη σύνταξή τους ως έχει μέχρι τον Μάρτιο του 2022.
Οι συνταξιούχοι που είχαν ήδη αναλάβει εργασία πριν από την έναρξη ισχύος του νόμου Κατρούγκαλου, δηλαδή πριν από τις 13 Μαΐου 2016, εξαιρούνταν από τον κόφτη του 60% και εξακολουθούν να εξαιρούνται.
Ειδικά γι’ αυτή την κατηγορία των συνταξιούχων, ο ασφαλιστικός νόμος Βρούτση προβλέπει μεταβατική περίοδο έως τον Μάρτιο του 2022. Μέχρι τότε, οι εν λόγω συνταξιούχοι διατηρούν το παλαιότερο του νόμου Κατρούγκαλου καθεστώς, το οποίο διαχωρίζει τις ποινές ανάλογα με την απασχόληση.
Επίσης τονίζεται ότι οι συνταξιούχοι υποχρεούνται πριν αναλάβουν εργασία ή αυτοαπασχοληθούν να το δηλώσουν στους ασφαλιστικούς τους οργανισμούς.
Παράλειψη της δήλωσης συνεπάγεται καταλογισμό εις βάρος του συνταξιούχου ποσού ίσου με το ύψος 12 μηνιαίων συντάξεων.
