Η συμφωνία επιτεύχθηκε αφού η Γερμανία και η Γαλλία άσκησαν πίεση για να καταβληθεί τουλάχιστον εν μέρει η αντίσταση της Ολλανδίας, η οποία αξίωνε να υπάρξουν αυστηροί όροι στην κατεπείγουσα χρηματοδότηση με ευρωπαϊκές πιστώσεις στις κυβερνήσεις που τη χρειάζονται για να ξεπεράσουν τον αντίκτυπο της πανδημίας και διαβεβαίωσαν την Ιταλία πως η ΕΕ θα δείξει αλληλεγγύη.
Μολαταύτα, η συμφωνία δεν αναφέρει ρητώς ότι θα εκδοθεί κοινό χρέος για να χρηματοδοτηθεί η ανάκαμψη — κάτι που ζητούν η Ιταλία, η Γαλλία και η Ισπανία, αλλά αποτελεί κόκκινη γραμμή για τη Γερμανία, την Ολλανδία, τη Φινλανδία και την Αυστρία.
Παραπέμπεται στους ηγέτες των 27 η απόφαση για το εάν θα χρησιμοποιηθούν «καινοτόμα χρηματοδοτικά εργαλεία», διατύπωση που αναγγέλλεται κι άλλες σκληρές και τεταμένες διαπραγματεύσεις.
Η Ευρώπη «έδειξε ότι μπορεί να αρθεί στο ύψος των περιστάσεων», να αντιμετωπίσει «αυτή την κρίση», διαβεβαίωσε ο υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας Μπρουνό Λεμέρ, εξαίροντας αυτό που χαρακτήρισε το μεγαλύτερο σχέδιο στήριξης της οικονομικής ανάκαμψης στην ιστορία της ΕΕ.
Ο πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζουζέπε Κόντε προειδοποίησε σε συνέντευξή του που δημοσιεύθηκε νωρίτερα χθες, ώρες πριν από το συμβούλιο των υπουργών Οικονομικών, ότι διακυβεύεται η ίδια η ύπαρξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης αν δεν αναληφθεί δράση για να ξεπεραστεί ο αντίκτυπος της πανδημίας του κορονοϊού.
Επί εβδομάδες, οι χώρες μέλη δυσκολεύονται να υιοθετήσουν ενωμένη στάση μπροστά στην πανδημία, συγκρούονται για τα κεφάλαια που θα διατεθούν, για τον νοσοκομειακό εξοπλισμό, για τα μέσα προστασίας και τα φάρμακα, για τους περιορισμούς στα σύνορα, για το εμπόριο...
Μολονότι ο Μπρουνό Λεμέρ όπως και ο υπουργός Οικονομικών της Ιταλίας Ρομπέρτο Γκουαλτιέρι βλέπουν στη χθεσινή απόφαση το άνοιγμα του δρόμου για την έκδοση ευρωομολόγων, ο ολλανδός υπουργός Οικονομικών Βόπκε Χούξτρα διατράνωσε το ακριβώς αντίθετο.
«Εναντιωνόμαστε, και θα συνεχίσουμε να εναντιωνόμαστε, στα ευρωομόλογα. Θεωρούμε ότι αυτή η ιδέα δεν θα βοηθήσει ούτε την Ευρώπη, ούτε την Ολλανδία μακροπρόθεσμα», δήλωσε ο Χούξτρα μετά το πέρας του συμβουλίου των υπουργών.
Αλληλεγγύη ή διελκυστίνδα
Ο Μάριο Σεντένο, ο πρόεδρος του Eurogroup που συντόνισε τις χθεσινές συνομιλίες, έπειτα από τον δεκαεξάωρο ολονύκτιο μαραθώνιο της Τρίτης που αποδείχθηκε στείρος, ανήγγειλε ότι θα διατεθούν 100 δισεκ. ευρώ σε ένα σχέδιο για την επιδότηση των μισθών ώστε οι εταιρείες να μπορούν να μειώνουν ώρες εργασίες αλλά όχι να περικόπτουν θέσεις εργασίας.
Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) θα αυξήσει τον δανεισμό της σε εταιρείες, προχωρώντας σε χορηγήσεις ύψους 200 δισεκ. ευρώ, ενώ ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ΕΜΣ) θα διαθέσει φθηνές πιστώσεις 240 δισεκ. ευρώ σε κράτη που τις χρειάζονται, πρόσθεσε ο ίδιος.
Η καγκελάριος της Γερμανίας Άγγελα Μέρκελ συζήτησε νωρίτερα χθες τηλεφωνικά με τον Κόντε και με τον πρωθυπουργό της Ολλανδίας Μαρκ Ρούτε, ανοίγοντας τον δρόμο για τη συνεννόηση στο συμβούλιο των υπουργών Οικονομικών, που πλέον υπόκειται στην έγκριση του ευρωπαϊκού συμβουλίου τις επόμενες ημέρες.
Η Μέρκελ σημείωσε πως συμφώνησε με τον Κόντε πως υπάρχει «επείγουσα ανάγκη για αλληλεγγύη στην Ευρώπη, η οποία ζει μια από τις πιο δύσκολες ώρες της, αν όχι την πιο δύσκολη».
Η καγκελάριος της Γερμανίας κατέστησε για νιοστή φορά σαφές ότι το Βερολίνο δεν θα δεχθεί αμοιβαιοποίηση χρέους, πάντως επέμεινε πως υπάρχουν άλλα, επαρκή κατ’ αυτήν, χρηματοοικονομικά εργαλεία.
Οι συνομιλίες για το ζήτημα ανάμεσα στον δημοσιονομικά συντηρητικό ευρωπαϊκό βορρά και τον χρεωμένο νότο είναι εξαιρετικά τεταμένες ως τώρα.
Το πακέτο που συμφωνήθηκε χθες ανεβάζει τη συνολική δημοσιονομική αντίδραση της ΕΕ στα 3,2 τρισεκατομμύρια, το μεγαλύτερο ποσό που έχει συμφωνηθεί να διατεθεί για την αντιμετώπιση του αντίκτυπου της πανδημίας του κορονοϊού στον πλανήτη.
Ωστόσο εξακολουθούν να υπάρχουν διαφωνίες για το πώς η Ευρώπη θα ανακάμψει και θα αρχίσει να αναπτύσσεται, με τον επίτροπο Οικονομικών και Δημοσιονομικών Υποθέσεων Πάολο Τζεντιλόνι να δηλώνει πως τα κεφάλαια για το πρόγραμμα στήριξης των ευρωπαϊκών οικονομιών θα μπορούσαν να ενταχθούν στο επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) της περιόδου 2021-2027.
Η καταρχήν συμφωνία καταγράφηκε την ημέρα που το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προειδοποίησε ότι η πανδημία του κορονοϊού θα μπορούσε να προκαλέσει «τις χειρότερες οικονομικές συνέπειες από τη Μεγάλη Ύφεση» του 1929.
