Ο τρόπος υπολογισμού του εφάπαξ θα κριθεί σε πρότυπη δίκη στο Συμβούλιο της Επικρατείας που θα πραγματοποιηθεί τον Ιανουάριο - δείτε όλες τις πληροφορίες του Dikaiologitika News.
Η πρότυπη δίκη ήταν να πραγματοποιηθεί μέσα στον Δεκέμβριο αλλά πήρε αναβολή για τέλος Ιανουαρίου. Αφορά την υπόθεση των εφάπαξ των τραπεζικών υπαλλήλων οι οποίοι διεκδικούν από το Ενιαίο Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης και Εφάπαξ Παροχών(ΕΤΕΑΕΠ) και το Ελληνικό Δημόσιο τα ποσά τους παρακρατήθηκαν επειδή δεν υπολογίστηκαν για το εφάπαξ τα δώρα εορτών και το επίδομα αδείας.
Πρόκειται για αναδρομικά ποσά που ζητούν 50 τραπεζικοί υπάλληλοι και που δεν αποκλείεται να ανοίξει το δρόμο για την διεκδίκηση αναδρομικών για χιλιάδες συνταξιούχους.
Η πρότυπη δίκη του ΣτΕ θα κρίνει όλο τον τρόπο υπολογισμού του εφάπαξ καθώς με τον νόμο 4387/2016 ορίζεται ο τρόπος υπολογισμού χωρίς όμως να έχει γίνει αναλογιστική μελέτη. Θυμίζουμε ότι πρόσφατα κρίθηκε αντισυνταγματικός ο τρόπος υπολογισμού των επικουρικών συντάξεων, και των νυν και των μελλοντικών λόγω του ότι δεν υπήρξαν αναλογιστικές μελέτες.
Αυτό ανάλογα με το αποτέλεσμα της πρότυπης δικής μπορεί να σημαίνει πως η κυβέρνηση κληθεί να νομοθετήσει πέρα από τις επικουρικές συντάξεις και για το εφάπαξ εκ νέου στη βάση αναλογιστικής μελέτης καθώς και ανταπόδοσης παροχών.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Dikaiologitika News η κυβέρνηση και το υπουργείο Εργασίας μετά την απόφαση του ΣτΕ αναμένεται να προχωρήσει σε νέα νομοθετική πρωτοβουλία που θα αφορά το εφάπαξ.
Η αρμόδια επιτροπή του ΣτΕ έκανε δεκτό το αίτημα 50 πρώην τραπεζικών υπάλληλων οι οποίοι ζητούν τα ποσά που τους παρακρατήθηκαν επειδή δεν υπολογίστηκαν για το εφάπαξ τα δώρα εορτών και το επίδομα αδείας.
Το αίτημα έγινε δεκτό καθώς «τίθεται το γενικότερου ενδιαφέροντος ζήτημα της συνταγματικότητας και της συμφωνίας με την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου της ανωτέρω διάταξης του ν. 4387/2016 που αφορά ευρύ κύκλο προσώπων», όπως αναφέρει το δικαστήριο.
Με την εν λόγω αγωγή τους, οι αιτούντες ζητούν, καθ’ερμηνεία του δικογράφου, με βάση τις διατάξεις των άρθρων 105 και 106 ΕισΝΑΚ, άλλως τις διατάξεις για τον αδικαιολόγητο πλουτισμό, να υποχρεωθούν τα εναγόμενα να τους καταβάλουν τα ειδικά αναφερόμενα στην αγωγή ποσά που αντιστοιχούν σε περικοπές των εφάπαξ παροχών τους κατ’εφαρμογή της παρ. 4αα εδ. β του άρθρου 35 του ν. 4387/2016, σύμφωνα με την οποία τα δώρα εορτών και το επίδομα αδείας δεν συμπεριλαμβάνονται στις αποδοχές για τον υπολογισμό της εφάπαξ παροχής τους.
Η εξαίρεση των επιδομάτων αυτών από τη βάση υπολογισμού της εφάπαξ παροχής, για τα οποία έχουν παρακρατηθεί οι αντίστοιχες εισφορές, θέτει περιορισμούς στο εφάπαξ βοήθημα, κατά παράβαση των αρχών της ισότητας και της ανταποδοτικότητας που κατοχυρώνονται στα άρθρα 4 παρ. 1 και 22 παρ. 5 του Συντάγματος, αντίκειται στην αρχή της μη αναδρομικότητας των κοινωνικοασφαλιστικών διατάξεων, παραβιάζει τις αρχές της αναλογικότητας και της προστατευόμενης εμπιστοσύνης, η δε μείωση της εφάπαξ παροχής αντίκειται και στην αρχή προστασίας της περιουσίας, όπως κατοχυρώνεται στο άρθρο 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ».
Άρθρο 35 Ν. 4387/2016 παρ. 4
Το ποσό της εφάπαξ παροχής ισούται με το άθροισμα του τμήματος της εφάπαξ παροχής που αντιστοιχεί για τα έτη ασφάλισης μέχρι την 31.12.2013 και του τμήματος της εφάπαξ παροχής που αντιστοιχεί για τα έτη ασφάλισης από 1.1.2014 και εφεξής.
α. Για χρόνο ασφάλισης που έχει διανυθεί έως και την 31.12.2013:
αα. Για τους μισθωτούς:
Για τους μισθωτούς με εισφορά ύψους 4% επί των αποδοχών, η εφάπαξ παροχή αποτελείται από το γινόμενο του εξήντα τοις εκατό (60 %) των αποδοχών, επί των οποίων έγιναν οι νόμιμες κρατήσεις, υπέρ του κλάδου επί του δεκαδικού αριθμού των ετών ασφάλισης έως και την 31.12.2013, με ακρίβεια δεύτερου δεκαδικού ψηφίου.
Ως αποδοχές για τον υπολογισμό της εφάπαξ παροχής, νοείται ο μέσος όρος των μηνιαίων αποδοχών που έλαβε ο ασφαλισμένος κατά τα πέντε (5) τελευταία έτη έως και τις 31.12.2013, εφόσον υπεβλήθησαν σε ασφαλιστικές εισφορές υπέρ του κλάδου, χωρίς να υπολογίζονται τα δώρα εορτών και το επίδομα αδείας.
Ο ως άνω μέσος όρος προσαυξάνεται ετησίως κατά τον τρόπο που προβλέπεται στην παράγραφο 4 του άρθρου 8 του παρόντος. Ειδικότερα, ο μέσος ετήσιος γενικός δείκτης τιμών καταναλωτή της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής εφαρμόζεται από το επόμενο έτος μετά το καταληκτικό της ανωτέρω πενταετίας, έως και το προηγούμενο έτος της αποχώρησης από την υπηρεσία ή την εργασία. Ο σωρευμένος συντελεστής που προκύπτει από τους δείκτες της παραγράφου 4 του άρθρου 8 δεν μπορεί να είναι μικρότερος από ένα (1).
Για τους μισθωτούς με εισφορά ύψους διάφορου του 4% ή με σταθερό ποσό εισφοράς το ως άνω ποσοστό (60%) θα αναπροσαρμόζεται αναλογικά ως προς το ύψος της εισφοράς, με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Φορέα και κατόπιν σύμφωνης γνώμης της Εθνικής Αναλογιστικής Αρχής.
Στην περίπτωση αυτή το ως άνω ποσοστό δεν μπορεί να υπερβαίνει το εκατό τοις εκατό (100%).
Στις περιπτώσεις που ο δικαιούμενος εφάπαξ παροχής έχει μισθοδοτηθεί για λιγότερο από πέντε (5) έτη, για τον υπολογισμό του μέσου όρου πενταετίας θα λαμβάνεται υπόψη ο μέσος όρος της πενταετίας ομοιοβάθμου του ή ασφαλισμένου με τα ίδια έτη ασφάλισης. Αν δεν είναι δυνατός ο υπολογισμός πενταετίας, ο υπολογισμός γίνεται με βάση το σύνολο του χρόνου ασφάλισης που έχει πραγματοποιηθεί.
Ειδικά για τους ασφαλισμένους του Ταμείου Πρόνοιας Δημοσίων Υπαλλήλων και των φορέων πρόνοιας υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ. που αποχώρησαν από την 1.1.2014 έως την έναρξη ισχύος του ν. 4387/2016 (Α΄ 85), ως αποδοχές για τον υπολογισμό του τμήματος αυτού της εφάπαξ παροχής νοείται ο μέσος όρος των μηνιαίων αποδοχών που έλαβε ο ασφαλισμένος κατά τα πέντε (5) τελευταία έτη πριν από την αποχώρησή του, εφόσον καταβλήθηκαν ασφαλιστικές εισφορές υπέρ του Ταμείου, χωρίς να υπολογίζονται τα δώρα εορτών και αδείας.
Για τον υπολογισμό του τμήματος της εφάπαξ παροχής των ασφαλισμένων του Ταμείου Πρόνοιας Αξιωματικών Εμπορικού Ναυτικού (ΤΠΑΕΝ) και του Ταμείου Πρόνοιας Κατωτέρων Πληρωμάτων Εμπορικού Ναυτικού (ΤΠΚΠΕΝ) για χρόνο ασφάλισης που έχει πραγματοποιηθεί έως και τις 31.12.2013, ως ποσοστό εισφοράς θεωρείται το ποσοστό 4% και το ποσοστό αναπλήρωσης καθορίζεται στο 60% επί τεκμαρτών συντάξιμων αποδοχών.
Οι τεκμαρτές συντάξιμες αποδοχές προσδιορίζονται με τη χρήση εισφορών εικοσαετίας έως και 31.12.2013, οι οποίες αναπροσαρμόζονται με το επιτόκιο επιστροφής εισφορών όπως ισχύει την 31η.12.2013, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 9 του ν. 2335/1995 (Α΄185) και στην υπουργική απόφαση Φ. 80000/οικ.26625/1319/2006 (Β΄1772).
Ο μέσος όρος των τεκμαρτών αποδοχών αποτελεί τις συντάξιμες αποδοχές για τα έτη ασφάλισης έως και τις 31.12.2013. Μετά το έτος 2013 έως και το έτος αποχώρησης από την υπηρεσία ή την εργασία λόγω οριστικής συνταξιοδότησης ο ως άνω μέσος όρος των τεκμαρτών αποδοχών προσαυξάνεται ετησίως κατά την ετήσια μεταβολή μισθών, η οποία υπολογίζεται από την Ελληνική Στατιστική Αρχή.
Ο σωρευμένος συντελεστής που προκύπτει από την ετήσια μεταβολή μισθών δεν μπορεί να είναι μικρότερος από ένα (1).
ββ. Για τους αυτοτελώς απασχολούμενους:
Για τους αυτοτελώς απασχολούμενους με εισφορά ύψους 4%, η εφάπαξ παροχή αποτελείται από το γινόμενο του εξήντα τοις εκατό (60%) των αποδοχών επί των οποίων έγιναν οι νόμιμες κρατήσεις, επί του δεκαδικού αριθμού των ετών ασφάλισης έως και την 31.12.2013, με ακρίβεια δευτέρου δεκαδικού ψηφίου.
Για τους αυτοτελώς απασχολούμενους με εισφορά ύψους διάφορου του 4% ή με σταθερό ποσό εισφοράς, το ως άνω ποσοστό (60%) αναπροσαρμόζεται αναλογικά ως προς το ύψος της εισφοράς, με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Φορέα και κατόπιν σύμφωνης γνώμης της Εθνικής Αναλογιστικής Αρχής.
Στην περίπτωση αυτή το ως άνω ποσοστό δεν μπορεί να υπερβαίνει το εκατό τοις εκατό (100%).
Ως αποδοχές για τον υπολογισμό της εφάπαξ παροχής νοείται ο μέσος όρος των τιμών των ασφαλιστικών κατηγοριών, επί των οποίων υπεβλήθησαν ασφαλιστικές εισφορές υπέρ του κλάδου, κατά τα πέντε (5) τελευταία έτη έως και τις 31.12.2013, όπως οι εν λόγω τιμές είχαν διαμορφωθεί κατά το καταληκτικό της πενταετίας έτος.
Ο ως άνω μέσος όρος προσαυξάνεται ετησίως κατά τον τρόπο που προβλέπεται στην παρ. 4 του άρθρου 8 του παρόντος.
Ειδικότερα, ο μέσος ετήσιος γενικός δείκτης τιμών καταναλωτή της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής εφαρμόζεται από το επόμενο έτος μετά το καταληκτικό της ανωτέρω πενταετίας, έως και το προηγούμενο έτος της αποχώρησης από το επάγγελμα ή την εργασία. Ο σωρευμένος συντελεστής που προκύπτει από τους δείκτες της παρ. 4 του άρθρου 8 δεν μπορεί να είναι μικρότερος από ένα (1).
Με απόφαση του Υπουργού Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης και ύστερα από οικονομική έκθεση καθορίζονται οι ασφαλιστικές κατηγορίες για όσους αυτοτελώς απασχολούμενους η εισφορά τους δεν προκύπτει ως ποσοστό επί ασφαλιστικής κατηγορίας, καθώς και κάθε άλλο θέμα που απαιτείται για την εφαρμογή της περίπτωσης αυτής.
β. Για το χρόνο ασφάλισης που πραγματοποιείται από την 1.1.2014 και εφεξής:
Για τους μισθωτούς και αυτοτελώς απασχολούμενους το τμήμα της εφάπαξ παροχής που αναλογεί στα έτη ασφάλισης από 1.1.2014 και εφεξής, υπολογίζεται με βάση το διανεμητικό σύστημα προκαθορισμένων εισφορών με νοητή κεφαλαιοποίηση. Οι ασφαλιστικές εισφορές που καταβάλλονται από 1.1.2014 και εφεξής για κάθε ασφαλισμένο τηρούνται σε ατομικές μερίδες.
Με βάση την αρχή της ισοδυναμίας το ποσό της εφάπαξ παροχής ισούται με τη συσσωρευμένη αξία των εισφορών κατά την ημερομηνία αποχώρησης. Η συσσώρευση των εισφορών θα γίνει με το πλασματικό ποσοστό επιστροφής, το οποίο προκύπτει από την ετήσια ποσοστιαία μεταβολή των συντάξιμων αποδοχών των ασφαλισμένων.
