Την είσπραξη φορολογικών εσόδων περισσότερων κατά 1 δισ. ευρώ από όσα προέβλεπε ο φετινός κρατικός προϋπολογισμός πέτυχε το υπουργείο Οικονομικών στο εννεάμηνο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου του τρέχοντος έτους.
Η επιτυχία αυτή, όμως, δεν οφείλεται τόσο στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και του λαθρεμπορίου όσο στην υπερφορολόγηση των πολιτών, η οποία επεβλήθη με την εφαρμογή των άδικων εισπρακτικών μέτρων του Μνημονίου ΙΙΙ, τον Ιούλιο του 2015 και τον Ιούνιο του τρέχοντος έτους. Την ίδια εννεάμηνη περίοδο, το υπουργείο Οικονομικών συγκράτησε τις δαπάνες του κράτους σε επίπεδο χαμηλότερο κατά 3,1 δισ. ευρώ από το όριο το οποίο προέβλεπε ο προϋπολογισμός.
Η υπέρβαση του στόχου για τα φορολογικά έσοδα κατά 1 δισ. ευρώ και η μη πληρωμή ενός σημαντικού ποσού δημοσίων δαπανών ύψους 3,1 δισ. ευρώ από αυτές που είχαν προϋπολογιστεί, είχαν ως αποτέλεσμα κατά το εννεάμηνο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 2016 να υπερκαλυφθεί η σημαντική υστέρηση στα έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, η οποία έφθασε τα 969 εκατ. ευρώ, και να σχηματιστεί ένα πρωτογενές πλεόνασμα-μαμούθ, ύψους 5,44 δισ. ευρώ, το οποίο είναι υψηλότερο κατά 1,9 δισ. ευρώ από το προβλεφθέν για την ίδια περίοδο.
Σχηματίστηκε επίσης, για πρώτη φορά, πλεόνασμα και στο συνολικό ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού το οποίο ανήλθε στα 592 εκατ. ευρώ, ενώ προβλεπόταν ότι θα σημειωνόταν έλλειμμα 3,02 δισ. ευρώ!
Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού για την περίοδο Ιανουαρίου - Σεπτεμβρίου 2016, τα οποία ανακοίνωσε το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους:
1) Το ύψος των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού (σύνολο εισπράξεων μείον επιστροφές φόρου) ανήλθε σε 37,824 δισ. ευρώ παρουσιάζοντας αύξηση κατά 514 εκατ. ευρώ ή 1,4% έναντι του στόχου που είχε τεθεί.
Πιο αναλυτικά:
α) Τα καθαρά έσοδα του τακτικού προϋπολογισμού ανήλθαν σε 35,248 δισ. ευρώ, σημειώνοντας υπέρβαση κατά 1,483 δισ. ευρώ ή 4,4% έναντι του στόχου.
Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται, κατά κύριο λόγο, στο γεγονός ότι τα φορολογικά έσοδα κατά την περίοδο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 2016 υπερέβησαν κατά 1,066 δισ. ευρώ την πρόβλεψη του προϋπολογισμού καθώς ανήλθαν σε 32,113 δισ. ευρώ, έναντι στόχου να φθάσουν μέχρι τα 32,047 δισ. ευρώ. Η υπέρβαση της πρόβλεψης για τα φορολογικά έσοδα οφείλεται στην είσπραξη εσόδων περισσότερων από όσα είχαν προβλεφθεί στις παρακάτω κατηγορίες φόρων:
i) στο φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων κατά 32 εκατ. ευρώ ή 0,5%,
ii) στο φόρο εισοδήματος νομικών προσώπων κατά 346 εκατ. ευρώ ή 18,4% κυρίως λόγω της αύξησης του συντελεστή φορολόγησης των ανωνύμων εταιριών και των εταιριών περιορισμένης ευθύνης από το 26% στο 29%, καθώς επίσης και λόγω της αύξησης της προκαταβολής φόρου εισοδήματος από το 55% στο 75% για τις ομόρρυθμες και ετερόρρυθμες εταιρίες,
iii) στους άμεσους φόρους παρελθόντων οικονομικών ετών κατά 191 εκατ. ευρώ ή 16%,
iv) στους λοιπούς άμεσους φόρους κατά 100 εκατ. ευρώ ή 4,8%,
v) στον ΦΠΑ καπνού κατά 36 εκατ. ευρώ ή 7,3%,
vi) στον ΦΠΑ λοιπών προϊόντων κατά 435 εκατ. ευρώ ή 4,9%, προφανώς λόγω των υπέρμετρων αυξήσεων στους συντελεστές του φόρου, από το 6% στο 13% κι από το 13% στο 23% για μεγάλο αριθμό προϊόντων και υπηρεσιών που επιβλήθηκαν από το δεύτερο εξάμηνο του 2015
vii) στον φόρο ασφαλίστρων κατά 23 εκατ. ευρώ ή 7,9%,
viii) στα τέλη ταξινόμησης οχημάτων κατά 48 εκατ. ευρώ ή 59,8%,
ix) στους λοιπούς ΕΦΚ (καπνού κλπ) κατά 106 εκατ. ευρώ ή 5,0%,
x) στα τέλη κυκλοφορίας οχημάτων κατά 14 εκατ. ευρώ ή 16,4%,
xi) στους έμμεσους φόρους παρελθόντων οικονομικών ετών κατά 303 εκατ. ευρώ ή 92,4%,
Από την άλλη πλευρά, μειωμένα έναντι του στόχου ήταν τα φορολογικά έσοδα στις παρακάτω βασικές κατηγορίες:
i) στο φόρο εισοδήματος ειδικών κατηγοριών (τόκων κ.λπ.) κατά 83 εκατ. ευρώ ή 8,4%,
ii) στους φόρους στην περιουσία κατά 109 εκατ. ευρώ ή 4,7%,
iii) στον ΦΠΑ πετρελαιοειδών κατά 154 εκατ. ευρώ ή 11,8%, λόγω της σημαντικής μείωσης του αριθμού των ελέγχων για λαθρεμπορία καυσίμων στην οποία οδήγησε η αποδυνάμωση του ΣΔΟΕ,
iv) στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης ενεργειακών προϊόντων κατά 14 εκατ. ευρώ ή 0,5%,
v) στους λοιπούς φόρους κατανάλωσης κατά 168 εκατ. ευρώ ή 44,3%, λόγω της σημαντικής μείωσης του αριθμού των ελέγχων για λαθρεμπορία καυσίμων στην οποία οδήγησε η αποδυνάμωση του ΣΔΟΕ
vi) στους λοιπούς έμμεσους φόρους κατά 32 εκατ. ευρώ ή 11,1%,
Όσον αφορά τα μη φορολογικά έσοδα, σημείωσαν κι αυτά σημαντική υπέρβαση ύψους 788 εκατ. ευρώ, καθώς ανήλθαν σε 3,511 δισ. ευρώ έναντι στόχου να φθάσουν μέχρι τα 2,723 δισ. ευρώ. Η υπέρβαση αυτή οφείλεται κυρίως στην είσπραξη επιπλέον εσόδων ύψους 608 εκατ. ευρώ από μερίσματα δημοσίων επιχειρήσεων και οργανισμών και πρόσθετων εσόδων ύψους 179 εκατ. ευρώ από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Αντιθέτως, υστέρηση 389 εκατ. ευρώ σημείωσαν τα μη τακτικά έσοδα και τα έσοδα αποκρατικοποιήσεων, λόγω μη είσπραξης 117 εκατ. ευρώ από τα έσοδα του προγράμματος ενίσχυσης της ρευστότητας για την αντιμετώπιση της χρηματοπιστωτικής κρίσης, 225 εκατ. ευρώ από τα έσοδα του προγράμματος των ANFAs & SMPs και 73 εκατ. ευρώ από πωλήσεις δικαιωμάτων του Δημοσίου.
β) Οι επιστροφές εσόδων (εξαιρουμένων των επιστροφών από το πρόγραμμα εκκαθάρισης ληξιπρόθεσμων οφειλών) ανήλθαν σε 2,149 δισ. ευρώ, σημειώνοντας μείωση κατά 18 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου του προϋπολογισμού (2,167 δισ. ευρώ).
2) Τα έσοδα του Προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) ανήλθαν σε 2,576 δισ. ευρώ, μειωμένα κατά 969 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.
3) Οι δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού για την περίοδο Ιανουαρίου - Σεπτεμβρίου 2016 ανήλθαν στα 37,231 δισ. ευρώ και παρουσιάζονται μειωμένες κατά 3,101 δισ. ευρώ έναντι του στόχου (40,332 δισ. ευρώ).
Ειδικότερα, οι δαπάνες του τακτικού προϋπολογισμού ανήλθαν σε 34,55 δισ. ευρώ και είναι μειωμένες κατά 2,472 δισ. ευρώ έναντι του στόχου, κυρίως λόγω της μη πληρωμής πρωτογενών δαπανών ύψους 1,903 δισ. ευρώ.
Οι δαπάνες του ΠΔΕ διαμορφώθηκαν σε 2,681 δισ. ευρώ και ήταν μειωμένες κατά 629 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.
4) Το πρωτογενές αποτέλεσμα του κρατικού προϋπολογισμού διαμορφώθηκε σε πλεόνασμα ύψους 5,44 δισ. ευρώ, έναντι πρωτογενούς πλεονάσματος 3,072 δισ. ευρώ για την ίδια περίοδο του 2015 και στόχου για πρωτογενές πλεόνασμα 1,907 δισ. ευρώ.
5) Στο ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού παρουσιάζεται πλεόνασμα ύψους 592 εκατ. ευρώ έναντι ελλείμματος 1,904 δισ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2015 και στόχου του προϋπολογισμού 2016 για έλλειμμα 3,023 δισ. ευρώ.
