Το γεγονός αυτό αποδίδεται κατά κύριο λόγο στην εφαρμογή των μέτρων δημοσιονομικής προσαρμογής που ελήφθησαν το καλοκαίρι του 2015 και προέβλεπαν σημαντικές αυξήσεις στους συντελεστές ΦΠΑ για εκατοντάδες προϊόντα ευρείας κατανάλωσης και υπηρεσίες αυξημένης ζήτησης καθώς και αύξηση των συντελεστών προκαταβολής φόρου εισοδήματος για τις επιχειρήσεις και τους αγρότες.
Το κέρδος όμως που απεκόμισαν τα κρατικά ταμεία από την σημαντική αύξηση των καθαρών εσόδων του τακτικού κρατικού προϋπολογισμού περιορίστηκε τελικά στα 146 εκατ. ευρώ σε επίπεδο γενικού κρατικού προϋπολογισμού, καθώς τα έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων υποχώρησαν σημαντικά στο πρώτο εξάμηνο του τρέχοντος έτους και υστέρησαν κατά 642 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου που είχε τεθεί από το υπουργείο Οικονομικών.
Ταυτόχρονα όμως το Ελληνικό Δημόσιο εξακολούθησε και στο πρώτο εξάμηνο του 2016 να μην πληρώνει σημαντικού ύψους ποσά από τις προϋπολογισθείσες δαπάνες του με αποτέλεσμα οι συνολικές δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού να αυξηθούν μόνο κατά 3,24% ή κατα 754 εκατ. ευρώ σε σύγκριση με το ύψος στο οποίο είχαν διαμορφωθεί την αντίστοιχη περίοδο του 2015 και να διαμορφωθούν σε επίπεδο χαμηλότερο κατά 3,35 δισ. ευρώ από τον στόχο του φετινού προϋπολογισμού.
Το αποτέλεσμα όλων αυτών των εξελίξεων ήταν να καταγραφεί ένα πρωτογενές πλεόνασμα ύψους 2,478 δισ. ευρώ στο φετινό διάστημα Ιανουαρίου-Ιουνίου, το οποίο όμως είναι πλασματικό καθώς οφείλεται κατά κύριο λόγο στο γεγονός ότι το Δημόσιο δεν πληρώνει πολλές από τις υποχρεώσεις του.
Αναλυτικά, σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους, την περίοδο Ιανουαρίου - Ιουνίου 2016:
1) Το ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού παρουσίασε έλλειμμα ύψους 997 εκατ. ευρώ έναντι ελλείμματος 1.414 εκατ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2015 και έναντι στόχου του Προϋπολογισμού 2016 για έλλειμμα 4.493 εκατ. ευρώ. Το πρωτογενές αποτέλεσμα διαμορφώθηκε σε πλεόνασμα ύψους 2.478 εκατ. ευρώ, έναντι πρωτογενούς πλεονάσματος 1.884 εκατ. ευρώ για την ίδια περίοδο το 2015 και στόχου για πρωτογενές έλλειμμα 1.033 εκατ. ευρώ.
2) Το ύψος των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε σε 22.999 εκατ. ευρώ παρουσιάζοντας αύξηση κατά 146 εκατ. ευρώ ή 0,6% έναντι του στόχου του Προϋπολογισμού 2016. Ειδικότερα:
α) Τα καθαρά έσοδα του τακτικού προϋπολογισμού ανήλθαν σε 20.971 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 788 εκατ. ευρώ ή 3,9% έναντι του στόχου του Προϋπολογισμού 2016.
β) Οι επιστροφές εσόδων ανήλθαν σε 1.471 εκατ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση κατά 180 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου (1.292 εκατ. ευρώ).
γ) Τα έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (Π.Δ.Ε.) ανήλθαν σε 2.028 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 642 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου του Προϋπολογισμού 2016.
3) Οι δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού για την περίοδο Ιανουαρίου - Ιουνίου 2016 ανήλθαν στα 23.996 εκατ. ευρώ και παρουσιάζονται μειωμένες κατά 3.350 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου (27.346 εκατ. ευρώ).
Ειδικότερα:
α) Οι δαπάνες του τακτικού προϋπολογισμού ανήλθαν σε 22.694 εκατ. ευρώ και είναι μειωμένες κατά 2.467 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου, κυρίως λόγω της μείωσης των πρωτογενών δαπανών κατά 2.100 εκατ. ευρώ. Οι δαπάνες του τακτικού προϋπολογισμού παρουσιάζονται αυξημένες σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2015 κατά 606 εκατ. ευρώ. Έχουν καταβληθεί επιπλέον 364 εκατ. ευρώ για επιχορηγήσεις νοσοκομείων, 119 εκατ. ευρώ για την έκτακτη οικονομική ενίσχυση για την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης, 176 εκατ. ευρώ για επιδοτήσεις γεωργίας και 15 εκατ. ευρώ για εξοπλιστικά προγράμματα του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας.
β) Οι δαπάνες του ΠΔΕ διαμορφώθηκαν σε 1.302 εκατ. ευρώ μειωμένες κατά 883 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.
