Η πολιτική ηγεσία του υπουργείου απέφυγε την αναδρομική εφαρμογή δύο αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας που έκριναν αντισυνταγματικές τις διατάξεις του ν. 3986/2011 για τον τρόπο υπολογισμού της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης επί των τεκμαρτών εισοδημάτων των φορολογουμένων, ώστε να μην αναγκαστεί το Δημόσιο να επιστρέψει σε χιλιάδες φορολογούμενους τα επιπλέον "χαράτσια" με τα οποία χρεώθηκαν παράνομα την περίοδο 2011-2015.
Οι παράνομες διατάξεις εξακολουθούν να εφαρμόζονται και στις φετινές φορολογικές δηλώσεις, καθώς η προσαρμογή στις δύο αποφάσεις του ΣτΕ αποφασίστηκε να γίνει από τις φορολογικές δηλώσεις του 2017 και των επομένων ετών (για τα εισοδήματα του 2016 και των επομένων ετών).
Όπως προκύπτει από εγκύκλιο που εξέδωσε χθες η Γενική Γραμματεία Δημοσίων Εσόδων, η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών, με τις διατάξεις της παραγράφου 9 του άρθρου 112 του ν. 4387/2016, άλλαξε τον τρόπο υπολογισμού της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης επί των τεκμαρτών εισοδημάτων, ώστε, από τις φορολογικές δηλώσεις που θα υποβληθούν το 2017 για τα εισοδήματα του 2016, ο τρόπος αυτός να είναι σύμφωνος με τα όσα προβλέπουν δύο αποφάσεις που εξέδωσε το 2015 το Συμβούλιο της Επικρατείας το 2015 (τις υπ’ αριθμόν 2563/2015 και 2564/2015). Συγκεκριμένα, από την παράγραφο 3 της υπ’ αριθμόν ΠΟΛ. 1087/2016 εγκυκλίου της Γ.Γ.Δ.Ε. που εκδόθηκε χθες, προκύπτει ότι από το 2017 σε όσες περιπτώσεις κάποιος φορολογούμενος εμφανίζει στη φορολογική του δήλωση μεγαλύτερο τεκμαρτό εισόδημα από το πραγματικό αλλά καλύπτει την προστιθέμενη διαφορά τεκμηρίων (επικαλούμενος αναλωθέν κεφάλαιο από εισοδήματα προηγούμενων ετών, έσοδα από πωλήσεις περιουσιακών στοιχείων κ.λπ.) η ειδική εισφορά αλληλεγγύης, όπως αυτή τροποποιήθηκε με την παράγραφο 9 του άρθρου 112 του ν. 4387/2016, δεν θα υπολογίζεται πλέον βάσει του μεγαλύτερου τεκμαρτού εισοδήματος, αλλά βάσει του μικρότερου ποσού εισοδήματος με το οποίο πράγματι αυτός φορολογήθηκε, δηλαδή με βάση το σύνολο των δηλωθέντων εισοδημάτων του.
Κατά την 6ετία 2011-2016 κατά την οποία η ειδική εισφορά αλληλεγγύης εφαρμόστηκε επί των εισοδημάτων των ετών 2010-2015 ίσχυσαν οι διατάξεις του άρθρου 29 του ν. 3986/2011, της υπουργικής αποφάσεως υπ’ αριθμόν ΠΟΛ. 1167/2-8-2011 και της εγκυκλίου υπ’ αριθμόν ΠΟΛ. 1099/9-4-2014, οι οποίες προέβλεπαν ότι σε περίπτωση που το υπολογιζόμενο βάσει τεκμηρίων διαβίωσης εισόδημα του φορολογούμενου είναι μεγαλύτερο από το δηλωθέν πραγματικό του εισόδημα, τότε, ακόμη κι αν αυτός καλύψει την πρόσθετη διαφορά φορολογητέου εισοδήματος που έχει προκύψει λόγω της εφαρμογής των τεκμηρίων διαβίωσης (επικαλούμενος ανάλωση κεφαλαίου προηγούμενων ετών, πώληση περιουσιακών στοιχείων του κ.λπ.) η εισφορά εξακολουθεί να υπολογίζεται όχι επί του πιο χαμηλού πραγματικού δηλωθέντος εισοδήματος αλλά επί του υψηλότερου τεκμαρτού! Με τον τρόπο αυτό, εκατοντάδες χιλιάδες φορολογούμενοι υπερφορολογήθηκαν με εισφορά αλληλεγγύης για ανύπαρκτα τεκμαρτά εισοδήματα.
Από την πρώτη στιγμή που θεσπίστηκαν αυτές οι διατάξεις και συγκεκριμένα από τον Σεπτέμβριο του 2011, ασκήθηκε από δύο φορολογούμενους προσφυγή για την ανατροπή τους. Η προσφυγή, λόγω της σπουδαιότητάς της, έφθασε το 2013 στο Συμβούλιο της Επικρατείας, που εξέδωσε τελικά το 2015 δύο αποφάσεις, τις υπ’ αριθμόν 2563/2015 και 2564/2015. Με αυτές το ΣτΕ έκρινε ότι αντίκεινται στις διατάξεις της παραγράφου 5 του άρθρου 4 του Συντάγματος οι διατάξεις του άρθρου 29 του ν. 3986/2011 και της υπ' αριθ. ΠΟΛ.1167/2-8-2011 αποφάσεως του τότε αναπληρωτή υπουργού Οικονομικών, σύμφωνα με τις οποίες η ειδική εισφορά αλληλεγγύης υπολογίζεται υποχρεωτικά επί του τεκμαρτού εισοδήματος του φορολογούμενου εφόσον αυτό είναι μεγαλύτερο του δηλωθέντος, ακόμη και στην περίπτωση που αυτός έχει καλύψει τη διαφορά μεταξύ δηλωθέντος και τεκμαρτού εισοδήματος επικαλούμενος κεφάλαιο αναλωθέν από εισοδήματα παρελθόντων ετών.
Βάσει των αποφάσεων αυτών του ΣτΕ, η τωρινή ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών θα έπρεπε ήδη από το 2015 να είχε προχωρήσει σε αλλαγή των διατάξεων του άρθρου 29 του ν. 3986/2011 για την επιβολή της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης και σε ακύρωση τόσο της απόφασης ΠΟΛ. 1167/2.8.2011 όσο και της εγκυκλίου ΠΟΛ. 1099/9-4-2014 ως προς το συγκεκριμένο ζήτημα, ώστε να υπάρξει συμμόρφωση με τις διατάξεις της παραγράφου 5 του άρθρου 4 του Συντάγματος, όπως όριζαν οι δύο αποφάσεις του ΣτΕ. Ταυτόχρονα, η τωρινή ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών θα έπρεπε να είχε προχωρήσει σε αναδρομικό επανυπολογισμό της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης για όλες τις περιπτώσεις φορολογουμένων οι οποίοι στις φορολογικές δηλώσεις των ετών 2011-2015 κάλυψαν τις προστιθέμενες διαφορές φορολογητέου εισοδήματος που προέκυψαν λόγω της εφαρμογής των τεκμηρίων διαβίωσης, ώστε τα επιπλέον ποσά εισφοράς αλληλεγγύης που χρεώθηκαν παράνομα να τους επιστραφούν. Επιπλέον, η ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών δεν θα έπρεπε να επιτρέπει την εφαρμογή των παράνομων αυτών διατάξεων στις φετινές φορολογικές δηλώσεις.
Αντί όλων αυτών, η ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών με το άρθρο 112 του ν. 4387/2011 προσάρμοσε τη νομοθεσία για την εφαρμογή της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης στις επιταγές του Συντάγματος από τα εισοδήματα του 2016 που θα φορολογηθούν το 2017 και όχι αναδρομικά για τα εισοδήματα των ετών 2010-2015, ως όφειλε.
