Την εκτίμηση αυτή διατύπωσε, κατά τον ομιλία του στο διήμερο αναπτυξιακό συνέδριο του ΤΕΕ/ΤΚΜ, ο πρόεδρος τής Μόνιμης Επιτροπής Αρχιτεκτονικών Θεμάτων του Τμήματος, Τάκης Δούμας. Ως παράδειγμα χρησιμοποίησε δύο επενδυτικά σχέδια στη Βόρεια Ελλάδα: την επένδυση στο ΞΕΝΙΑ Παλιουρίου, που υλοποιείται σε έκταση 322 στρεμμάτων στο πλαίσιο του ΕΣΧΑΔΑ και εκείνη για τη δημιουργία οικισμού στο Κάνιστρο, σε έκταση 136 στρεμμάτων, στο πλαίσιο του ΠΕΡΠΟ (ιδιωτική πολεοδόμηση).
Ενδεικτικά ανέφερε ότι στην περίπτωση της πρώτης επένδυσης, από το σύνολο των οκτώ, χονδρικά, απαιτούμενων ενεργειών για την έγκριση της χωροθέτησης, οι έξι πρέπει να λάβουν το πράσινο φως κεντρικά. «Ο εκτιμώμενος χρόνος για την έγκριση της χωροθέτησης μετά την ολοκλήρωση των απαιτούμενων μελετών, είναι περίπου 12 μήνες κι αυτό τώρα με το ΤΑΙΠΕΔ, που το παλεύει, γιατί παλαιότερα η κατάσταση ήταν χειρότερη» είπε χαρακτηριστικά.
Ακόμη μεγαλύτερος είναι ο χρόνος αναμονής για τη δεύτερη επένδυση, όπου για την έγκριση της χωροθέτησης απαιτείται βεβαίωση του άρθρου 24. Όπως είπε, κατά μέσο όρο απαιτούνται 18 μήνες για τη βεβαίωση, συν άλλοι 12 μετά. «Εμείς έχουμε καταθέσει τις απαιτούμενες μελέτες τον Οκτώβριο του 2014 κι ακόμη δεν έχουμε λάβει το πρώτο έγγραφο παρατηρήσεων. Η έκδοση αποφάσεων από τις κεντρικές υπηρεσίες είναι προφανές ότι προκαλεί καθυστερήσεις στις επενδύσεις» πρόσθεσε, υπενθυμίζοντας την επίπτωση που μπορεί να έχουν αυτές οι καθυστερήσεις στην προσέλκυση και συγκράτηση επενδύσεων.
Η αίσθηση ανασφάλειας δικαίου πιέζει την αγορά ακινήτων
Την έλλειψη συστηματοποίησης που υπάρχει στην Ελλάδα, καθώς και την παντελή απουσία συνεργασίας και συντονισμού σε θέματα αξιοποίησης ακίνητης περιουσίας, επισήμανε ο δικηγόρος Κωνσταντίνος Καρατσώλης. Πρόσθεσε ότι όλα αυτά γεννούν με τη σειρά τους «μια τρομερή αίσθηση ανασφάλειας δικαίου, που προκαλεί μείωση της αξίας του ακινήτου -αφού ο επενδυτής εκμεταλλεύεται το κλίμα ανασφάλειας για να ρίξει το προσφερόμενο τίμημα- δυσκολία στην προσέλκυση νέων επενδυτών και εισαγωγή αιρέσεων στις πράξεις».
Για τη βελτίωση της κατάστασης, ο κ. Καρατσώλης πρότεινε την υλοποίηση πλαισίου κωδικοποιημένων κανόνων για όλους, την ενίσχυση της νομικής έννοιας των οδηγιών και της εφαρμογής τους, την ομογενοποίηση των δομών που δουλεύουν καλά στο σύνολο του πλαισίου αδειοδότησης και την ύπαρξη άλλης λογικής τυποποίησης των πράξεων της διοίκησης και των απαιτούμενων προδιαγραφών.
Το παράδειγμα της Νέας Παραλίας
Με απαξίωση τόσο από τις αρχές, όσο και από τη συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών, έχει αντιμετωπιστεί ο δημόσιος χώρος στην Ελλάδα εδώ και πολλές δεκαετίες, όπως επισήμανε ο αρχιτέκτων Πρόδρομος Νικηφορίδης. Παρότι οι αστικές αναπλάσεις είναι, όπως είπε, το σημαντικότερο εργαλείο στη διαμόρφωση και εξέλιξη του δημόσιου χώρου, ωστόσο εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν πολύ σοβαρά προβλήματα. Ενδεικτικά ανέφερε την περιπέτεια της Νέας Παραλίας, ενός έργου που τελικά έλαβε διεθνή βραβεία, αλλά χρειάστηκε να περάσει από χίλια κύματα
μέχρι να ολοκληρωθεί.
"Το 2010 ο Δήμος Θεσσαλονίκης προσπαθεί να εντάξει το έργο στο ΕΣΠΑ. Πιο ώριμη μελέτη δεν γίνεται, τα εμπόδια πολλά, αλλεπάλληλες παρατηρήσεις από την Διαχειριστική Αρχή με προαπαιτούμενη έγκριση κάθε φορά από το ΥΠΕΣ, τρεις φορές πέρασε και βέβαια απαραίτητη η συνδρομή των μελετητών, πολύ λογικό. Ο Σύλλογος Αρχιτεκτόνων Θεσσαλονίκης αποφασίζει και στέλνει επιστολές που ζητά την μη ένταξη του έργου. Κανένα περαιτέρω σχόλιο. Το έργο ξεκινά και μετά από 1,5 χρόνο αγανακτισμένοι περίοικοι ζητούν από το Συμβούλιο της Επικρατείας την απένταξη του έργου, δηλαδή να το πληρώσουμε όλοι μαζί, δηλαδή ο Δήμος Θεσσαλονίκης, το έργο είναι σχεδόν έτοιμο. Ο Μπουτάρης μιλάει για ανθρωποφαγία. Η προσφυγή απορρίπτεται τον Οκτώβριο του 2013 και το έργο παραδίδεται ένα μήνα μετά. Αυτά πολύ συνοπτικά κάποια από τα πολλά εμπόδια που συναντά μία αστική ανάπλαση" είπε χαρακτηριστικά. Πρόσθεσε ότι η προσπάθεια συνεχίζεται, "συνεχίζεται γιατί ξεκίνησε σωστά, προχώρησε σωστά, υλοποιήθηκε σχεδόν σωστά και πρέπει να συνεχίσει έτσι. Μπορείς να αφήσεις ένα έργο για το οποίο πάλεψες τόσα χρόνια στη τύχη του; Είναι κοινό μυστικό ότι υπάρχει έλλειμμα συντήρησης, υπάρχει έλλειμμα σωστής θεώρησης των πραγμάτων από μέρους της πλειοψηφίας των πολιτών, υπάρχει μεγάλο πρόβλημα".
Η Θεσσαλονίκη χρειάζεται ρηξικέλευθες χειρονομίες
Ανάγκη από ρηξικέλευθες χειρονομίες, όπως η πεζοδρόμηση του εμπορικού κέντρου, η επέκταση και η πεζοδρόμηση της παλιάς παραλίας κι η συνολική θεώρηση και ενοποίηση της παραλιακής ζώνης του Θερμαϊκού, έχει η Θεσσαλονίκη, η οποία χρειάζεται ακόμη να δημιουργήσει ένα ελκυστικό 'destination brand" προς όφελος του τουρισμού της. Τα παραπάνω επισήμανε ο γενικός διευθυντής Τεχνικών Υπηρεσιών του δήμου Θεσσαλονίκης, αρχιτέκτων Κώστας Μπελιμπασάκης, ο οποίος τόνισε ακόμη ότι δεν αρκούν μόνον οι «αναπλάσεις» στο κέντρο της πόλης.
Πρόσθεσε ότι σήμερα, περισσότερο από ποτέ, απαιτείται ένα συνολικό πλαίσιο πνοής για τη μητροπολιτική περιοχή και θεωρείται αναγκαία η εφαρμογή ενός νέου μοντέλου χωρικής και οικονομικής ανάπτυξης για τη Θεσσαλονίκη του 21ου αιώνα, με στόχο τη θωράκιση της πόλης στους ενδογενείς και εξωγενείς κινδύνους. Στο πλαίσιο αυτό, έργα υψηλής προτεραιότητας είναι: 1. Ανάπλαση της ΔΕΘ και της ευρύτερης περιοχής και δημιουργία εκθεσιακού και πολιτιστικού κέντρου μητροπολιτικού επιπέδου, 2. Διευθέτηση Περιφερειακής Τάφρου Θεσσαλονίκης και ανάπλαση περιβάλλοντος χώρου, 3. Στρατηγικός πολεοδομικός ανασχεδιασμός και ανάπλαση του θαλασσίου μετώπου στον αστικό και περιαστικό χώρο, 4. Αναβάθμιση της εικόνας και της λειτουργίας του παραδοσιακού εμπορικού τομέα του ιστορικού κέντρου, 5. Απόδοση στην πόλη τμήματος του λιμένος Θεσσαλονίκης, 6. Ανάπλαση πλατειών της πόλης: Πλατείες Ελευθερίας, Αριστοτέλους, Αγ.Σοφίας , Φαναριωτών (Δημ.Γούναρη), 7. Ανάδειξη τειχών και ανάπλαση της περιοχής του Επταπυργίου και 8. Ανάπλαση οδού Τσιμισκή.
