Το ΔΝΤ έστειλε νέο μήνυμα για άμεση, γενναία και δραστική ελάφρυνση του χρέους.
Μηνύματα προς την Ελλάδα και τους Ευρωπαίους εταίρους της επέλεξε να στείλει το ΔΝΤ, ένα 24ωρο πριν το Eurogroup, κατά το οποίο αναμένεται να ληφθούν σημαντικές αποφάσεις για την τρέχουσα αξιολόγηση και την εκταμίευση της δόσης. Το Ταμείο έδωσε στη δημοσιότητα την έκθεση βιωσιμότητας που ετοίμασε με ημερομηνία 23 Μαΐου, στην οποία παραθέτει τις θέσεις του για το ελληνικό χρέος αλλά και το πρόγραμμα της χώρας με τον ESM.
Το ΔΝΤ επιμένει μεν στην ελάφρυνση, καθώς αποτελεί πολιτική του, αλλά την ίδια στιγμή προειδοποιεί και την Αθήνα. Αναφέρει ότι ο στόχος του πρωτογενούς πλεονάσματος 3,5% του ΑΕΠ, που υπέγραψε η κυβέρνηση το καλοκαίρι του 2015, απαιτεί βαθιές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, που αφορούν τη μείωση των συντάξεων και τη διεύρυνση των φορολογικών βάσεων, και τις οποίες δεν επιθυμεί να λάβει, όπως γράφει ο Μιχάλης Ιγνατίου.
«Τα σχέδια των ελληνικών Αρχών δείχνουν πως οι μεταρρυθμίσεις αυτές δεν έχουν την αναγκαία πολιτική και κοινωνική στήριξη», σημειώνεται στην έκθεση βιωσιμότητας.
Το ΔΝΤ αμφισβητεί ότι η Ελλάδα μπορεί να διατηρήσει πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ μακροπρόθεσμα, ακόμα και αν οι προσπάθειές της είναι ηρωικές. Σημειώνει ότι είναι πιο ρεαλιστικός ο στόχος για πρωτογενές πλεόνασμα 1,5%, διότι παρατηρείται μεταρρυθμιστική κόπωση ύστερα από τόσα χρόνια δημοσιονομικής προσαρμογής. Επίσης σημειώνει πως η χώρα μας δεν μπόρεσε να διατηρήσει πρωτογενή πλεονάσματα για μεγάλα χρονικά διαστήματα, σύμφωνα με το ρεπορτάζ της εφημερίδας «Έθνος».
Γράφει ότι ελάχιστες χώρες έχουν καταφέρει να «πιάσουν» και να διατηρήσουν υψηλά ποσοστά πρωτογενούς πλεονάσματος για πάνω από μία δεκαετία, συνεπώς είναι αδύνατο η Ελλάδα να το καταφέρει και με δεδομένο ότι η ανεργία θα παραμείνει σε διψήφιο αριθμό για δεκαετίες.
Σύμφωνα με το ΔΝΤ, «η πρόταση της (ελληνικής) κυβέρνησης για τη μεταρρύθμιση του φόρου εισοδήματος τοποθετεί ακόμα μεγαλύτερο βάρος στα ανώτερα εισοδηματικά στρώματα, ενώ διευρύνει τη φορολογική βάση μόλις κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες. Την ίδια στιγμή η μεταρρύθμιση του Ασφαλιστικού μειώνει τις δαπάνες οριακά έως το 2018 κατά 0,6 έως 0,9% του ΑΕΠ, αφήνοντας αμετάβλητες τις κύριες συντάξεις», σημειώνεται στην έκθεση, η οποία ασκεί κριτική σε επιλογές της κυβέρνησης.
Το Ταμείο κρίνει την κυβέρνηση και για το γεγονός ότι έπειτα από επτά χρόνια ύφεσης και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων ύψους 16% του ΑΕΠ η χώρα κατάφερε το 2015 και λόγω έκτακτων κυρίως παραγόντων να επιτύχει μόνο ένα μικρό πρωτογενές πλεόνασμα, σύμφωνα πάντα με τον ανταποκριτή του MEGA στην Ουάσινγκτον.
Το ΔΝΤ βασικά κατακρίνει την κυβέρνηση επειδή δεν έχει μπορέσει να πετύχει πολιτική στήριξη για την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων που απαιτούνται για την επίτευξη των στόχων του Προγράμματος.
Υποστηρίζεται επίσης ότι σε όλους τους κρίσιμους τομείς πολιτικής, όπως είναι το δημοσιονομικό, το εργασιακό και η αγορά υπηρεσιών, οι σχεδιασμοί και οι στρατηγικές της κυβέρνησης υπολείπονται όσων απαιτούνται για την επίτευξη των δημοσιονομικών και αναπτυξιακών στόχων. Σημειώνεται επίσης στην έκθεση του ΔΝΤ ότι η δημοσιονομική χαλάρωση από τα μέσα του 2014 αποδεικνύει ότι η προσαρμογή των τελευταίων χρόνων είχε βασιστεί στην αύξηση των φορολογικών στόχων και μάλιστα των ήδη υψηλών.
Αναφερόμενο στον περίφημο «κόφτη», το ΔΝΤ σημειώνει: «Το πλεόνασμα αυτό απέχει πολύ ακόμα από τον φιλόδοξο στόχο για πλεόνασμα 3,5% μακροπρόθεσμα και απαιτεί μέτρα περίπου 4,5% (περίπου 9 δισ. ευρώ) του ΑΕΠ. Οι εύκολες λύσεις έχουν εξαντληθεί και τα περιθώρια για νέα ουσιαστικά μέτρα είναι περιορισμένα».
Το ΔΝΤ θεωρεί ότι για να επιτευχθούν βιώσιμα πρωτογενή πλεονάσματα σε βάθος χρόνου, αυτό μπορεί να συμβεί μέσω μέτρων διεύρυνσης της φορολογικής βάσης και με μείωση μισθών και συντάξεων, που αυτήν τη στιγμή αποτελεί το 75% των πρωτογενών δαπανών. Τονίζει ότι οι πρόσφατες συζητήσεις έχουν επιβεβαιώσει ότι δεν υπάρχει πολιτική υποστήριξη για τέτοια μέτρα και ο προτεινόμενος αυτόματος μηχανισμός διόρθωσης δεν μπορεί να αντικαταστήσει αποτελεσματικά τις ισχυρές μεταρρυθμίσεις.
Είναι σημαντικό, πάντως, ότι το ΔΝΤ υποστηρίζει να εξαρτηθεί η μελλοντική ελάφρυνση του ελληνικού χρέους από την εφαρμογή του Προγράμματος. Η διευθέτηση της ελάφρυνσης πρέπει να ολοκληρωθεί τον Αύγουστο του 2018, όταν ολοκληρωθεί δηλαδή το Πρόγραμμα (Αύγουστος 2018), ώστε η χώρα να κερδίσει την εμπιστοσύνη των επενδυτών.
Για τις τράπεζες η έκθεση σημειώνει ότι χρησιμοποιήθηκαν 5,4 δισ. ευρώ για την πρόσφατη ανακεφαλαιοποίηση και γράφει ότι θα πρέπει να φυλαχθεί ένα ποσό 10 δισ. ως «μαξιλάρι» για διαγραφή «κόκκινων» δανείων και πιθανές νέες κεφαλαιακές ανάγκες.
