Από την άλλη πλευρά απέσπασε υποσχέσεις για διευθέτηση του δημοσίου χρέους σε τρεις φάσεις με χρονικό ορίζοντα μέχρι το 2018. Την ίδια ώρα οι Ευρωπαίοι κατέστησαν σαφές ότι διατηρούνται οι κόκκινες γραμμές της ευρωζώνης ότι δεν μπορεί να υπάρξει κούρεμα και δεν μπορούν να αλλάξουν τα χαρακτηριστικά του προγράμματος σε βραχυπρόθεσμο επίπεδο.Τη θεσμοθέτηση ενός ιδιαίτερα σκληρού μηχανισμού αυτόματης περικοπής δαπανών, για τις οποίες η ελληνική κυβέρνηση δεν θα έχει το δικαίωμα παρέμβασης ή μονομερών ενεργειών και τον οποίο θα συμπληρώνουν μία σειρά μόνιμων μέτρων, που θα αφορούν όχι μόνο περικοπές αλλά και αυξήσεις εσόδων, απαιτεί από την κυβέρνηση το Eurogroup, όπως αποκαλύπτεται από την επίσημη ανακοίνωσή του.
H επίσημη ανακοίνωση του Eurogroup
Το Eurogroup καλωσορίζει την ολοκλήρωση ενός πακέτου μέτρων, τα οποία μπορούν να ανοίξουν τον δρόμο για μια επιτυχημένη ολοκλήρωση της πρώτης αξιολόγησης του προγράμματος του ESM, βάσει της υιοθέτησης των προαπαιτουμένων.
Η Ελλάδα θα εφαρμόσει, ως μέρος αυτών των προαπαιτούμενων, προκειμένου να υπάρξει η πρώτη αξιολόγηση:
α. Ένα πρώτο πακέτο δημοσιονομικών παραμετρικών μέτρων τα οποία θα φθάσουν στο 3% του ΑΕΠ έως το 2018. Σε αυτό το πακέτο περιλαμβάνονται η συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση, η μεταρρύθμιση του φορολογικού συστήματος και επιπλέον δημοσιονομικά παραμετρικά μέρα, όπως μεταρρύθμιση του ΦΠΑ και μέτρα που αφορούν το μισθολόγιο του δημοσίου τομέα,
β. Έναν πρόσθετο προληπτικό μηχανισμό, ο οποίος θα νομοθετηθεί ώστε να διαβεβαιώσει πως ένα πακέτο μέτρων, συμπεριλαμβανομένων και μέτρων που δεν μπορούν να «παρεμποδιστούν» (non-discretionary measures) και θα τίθεται σε εφαρμογή αυτόματα μόλις υπάρξουν αντικειμενικές ενδείξεις ότι δεν υπάρχει η δυνατότητα επίτευξης των στόχων για το πρωτογενές πλεόνασμα (3,5% του ΑΕΠ σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα).
Εάν τα μέτρα τεθούν σε εφαρμογή, με προσωρινή μορφή, μόλις ενεργοποιηθεί ο μηχανισμός, τότε θα πρέπει να συμφωνηθούν μόνιμα δομικά μέτρα με τους θεσμούς, συμπεριλαμβανομένων και μέτρων που αφορούν τα έσοδα, και αυτό θα συμβεί το επόμενο έτος, ως μία διαδικασία φυσιολογικής πορείας του προϋπολογισμού και με στόχο ο προϋπολογισμός να επανέλθει σε ορθή πορεία.
Εξαιρέσεις στην ενεργοποίηση του μηχανισμού θα αφορούν μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις, οι οποίες έχουν μεγάλες οικονομικές επιπτώσεις και δεν μπορούν να ελεγχθούν από την κυβέρνηση. Αυτές οι εξαιρέσεις θα πρέπει πρώτα να συμφωνηθούν με τους θεσμούς.
Για την ολοκλήρωση της πρώτης αξιολόγησης είναι απαραίτητη η εφαρμογή της στρατηγικής για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, η οποία θα συνεισφέρει στην ενίσχυση των ισολογισμών των τραπεζών και θα διευκολύνει την επιστροφή των πιστώσεων στην ελληνική οικονομία. Ως προαπαιτούμενο θεωρείται και το άνοιγμα της αγοράς των μη εξυπηρετούμενων δανείων, με προσωρινή εξαίρεση τα εγγυημένα δάνεια πρώτης κατοικίας.
Το Eurogroup επαναλαμβάνει ότι ένα ισχυρό πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων αποτελεί θεμέλιο λίθο του προγράμματος του ESM.
Υπό αυτό το πρίσμα, το Eurogroup καλωσορίζει τη συμφωνία για την υιοθέτηση του νόμου που αφορά το Ελληνικό Ταμείο Αποκρατικοποιήσεων και Επενδύσεων, αλλά και την αρχική μεταφορά συγκεκριμένων περιουσιακών στοιχείων, τα οποία εντάσσονται στα προαπαιτούμενα της πρώτης αξιολόγησης. Το Διοικητικό Συμβούλιο του Ταμείου θα διορισθεί έως τον Ιούνιο του 2016 και το Ταμείο θα τεθεί σε πλήρη λειτουργία όχι αργότερα από τον Σεπτέμβριο.
Σε πλήρη ευθυγράμμιση με την Ευρωπαϊκή Σύνοδο και το Eurogroup το καλοκαίρι του 2015, το Eurogroup παραμένει πρόθυμο να εξετάσει, εάν είναι απαραίτητο, πιθανά πρόσθετα μέτρα αναφορικά με το χρέος ώστε να διασφαλιστεί ότι οι χρηματοδοτικές ανάγκες της Ελλάδας είναι βιώσιμες και μάλιστα μακροπρόθεσμα.
Αυτά τα μέτρα εξαρτώνται από την πλήρη εφαρμογή των μέτρων που έχουν συμφωνηθεί βάσει του προγράμματος του ESM και θα εξετασθούν μέτα την ολοκλήρωση της πρώτης αξιολόγησης και εφόσον όλα τα προαπαιτούμενα έχουν καλυφθεί.
Το Eurogroup συμφωνεί στις επόμενες γενικές αρχές για τα πιθανά πρόσθετα μέτρα για το χρέος: α. Εξασφάλιση της πρόσβασης στις αγορές, β. Χαλάρωση των όρων αποπληρωμής, γ. Εξασφαλίζει την πορεία προσαρμογής της χώρας ακόμη και μετά το πέρας του προγράμματος και δ. Ύπαρξη ευελιξίας αναφορικά με την αβέβαιη πορεία του ΑΕΠ και των επιτοκίων στο μέλλον.
Το Eurogroup συμφωνεί επίσης να δημιουργήσει μία βάση για την εξέταση της βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους, σύμφωνα με την οποία και βάσει του κεντρικού σεναρίου της Ανάλυσης Βιωσιμότητας Χρέους (DSA), οι χρηματοδοτικές ανάγκες της Ελλάδας θα παραμείνουν σε βιώσιμη πορεία.
Το Eurogroup διαβλέπει μία πρόσθετη προσέγγιση, μέσω της οποίας μπορούν να τεθούν σε εφαρμογή σταδιακά μέτρα για το χρέος, προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι που έχουν τεθεί αναφορικά με τις συνολικές χρηματοδοτικές ανάγκες και βάσει των όρων που ισχύουν στο πρόγραμμα του ESM. Το Eurogroup επαναλαμβάνει ότι δεν θα υπάρξει κούρεμα της ονομαστικής αξίας του χρέους, και ότι τα μέτρα που θα ληφθούν θα είναι ευθυγραμμισμένα με τους νόμους της Ε.Ε., αλλά και τους κανόνες που ισχύουν για τον ESM και τον EFSF. Το Eurogroup θα εξετάσει:
– Σε βραχυπρόθεσμο επίπεδο τις πιθανότητες για να βελτιστοποιηθεί η διαχείριση του χρέους.
– Σε μεσοπρόθεσμο επίπεδο το EWG θα εξετάσει συγκεκριμένα μέτρα, όπως μεγαλύτερη περίοδο χάριτος, επιμήκυνση της περιόδου ωρίμανσης, τα οποία θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν, εάν χρειαστεί, στο τέλος του προγράμματος τουESM. Επίσης, μέτρα όπως η χρήση των κερδών από τα προγράμματα αγορών της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (SMP και ANFA).
– Και τέλος σε μακροπρόθεσμο επίπεδο το Eurogroup παραμένει έτοιμο, εάν χρειαστεί και με την προϋπόθεση συμμόρφωσης με τους στόχους για τα πρωτογενή πλεονάσματα, να αξιολογήσει περαιτέρω στο τέλος προγράμματος την ανάγκη για πιθανά επιπρόσθετα μέτρα στο χρέος, για να διασφαλιστεί ότι οι ακαθάριστες δανειακές ανάγκες της Ελλάδας παραμένουν σε βιώσιμα επίπεδα.
Το Eurogroup εξουσιοδοτεί το EWG να εξετάσει περαιτέρω τις τεχνικές λεπτομέρειες του πακέτου μέτρων για το χρέος και να ενημερώσει το Eurogroup στην επόμενη τακτική συνεδρίαση της 24ης Μαίου.
Μαζί με τη συμφωνία και την εφαρμογή των πολιτικών, αυτή η συμφωνία για το χρέος και τη διαβεβαίωση για τη χρηματοδότηση από τους Ευρωπαίους εταίρους αναμένεται ότι θα επιτρέψουν στο ΔΝΤ να συμμετάσχει στο πρόγραμμα.
Το Eurogroup καλεί τους θεσμούς και τις ελληνικές αρχές να ολοκληρώσουν εντός των επόμενων ημερών την τεχνική διεργασία σε επίπεδο τεχνικών κλιμακίων για την πρώτη αξιολόγηση, συμπεριλαμβανομένου και το προληπτικού μηχανισμού. Υπό αυτό το πρίσμα, το Eurogroup αναμένει με αγωνία να λάβει σύντομα το συμπληρωματικό Μνημόνιο Κατανόησης, στο οποίο θα περιλαμβάνεται μία πλήρης λίστα με προαιρετικά μέτρα, αλλά και η συμπληρωματική αναφορά για την πρώτη αξιολόγηση. Καλεί τις ελληνικές αρχές να λάβουν άμεσα μέτρα για την ολοκλήρωση των προαπαιτούμενων, συμπεριλαμβανομένης και της νομοθετικής υιοθέτησής τους.
Με την εφαρμογή των προαπαιτούμενων από τις ελληνικές αρχές και αφού υπάρξει, όπου είναι απαραίτητο έγκριση από εθνικές αρχές, το Eurogroup είναι έτοιμο να στηρίξει την εκταμίευση της δεύτερης δόσης του προγράμματος του ESM.
Τι πήρε η κυβέρνηση
Ο υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος δήλωσε στην κρατική τηλεόραση ότι επιτεύχθηκαν τρία θετικά βήματα:
- Συμφωνία για πακέτο μέτρων και ανοίγει ο δρόμος για την χρηματοδότηση.
- Θα υπάρξει προληπτικός μηχανισμός και υπό αίρεση μέτρων.
- Ξεκινά συζήτηση για το χρέος και για το τί πρέπει να συμβεί βραχυπρόθεσμα, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα ώστε να καταστεί βιώσιμο. Παραδέχθηκε όμως ότι κάποιες χώρες είναι επιφυλακτικές σε αντίθεση με το ΔΝΤ που είναι πιο “επιθετικό”.
Ο Ευκλείδης Τσακαλώτος τόνισε μεταξύ άλλων μετά το Eurogroup:
- Τον Οκτώβριο θα υπάρξει η ακριβής σύνθεση των προϋποθέσεων για να θέσουμε σε εφαρμογή το μηχανισμό προληπτικών μέτρων.
- Κερδίσαμε ότι θα υπάρξει μηχανισμός και όχι μέτρα, ενώ ξεκίνησε η συζήτηση και για το χρέος.
- Θα υπάρξουν συζητήσεις για την εξειδίκευση του μηχανισμού. Η μεγάλη συζήτηση θα γίνει για το χρέος
- Βγήκε ένα γενικό κλίμα ότι όλοι θέλουν μία συμφωνία, έστω και αν υπάρχουν κάποιοι που ακόμη έχουν αντιρρήσεις
- Θα υπάρξει εκταμίευση για να πληρώσουμε τους πιστωτές μας και για να υπάρξει ρευστότητα, με την τακτοποίηση των ληξιπρόθεσμων.
Στην Αθήνα πάντως, η κυβέρνηση εμφανίζεται ικανοποιημένη με κυβερνητικές πηγές να αναφέρουν πως η αξιολόγηση κλείνει χωρίς πρόσθετα μέτρα και ότι καθορίζεται συγκεκριμένη διαδικασία για την ελάφρυνση του χρέους.
