Ο τουρισμός και οι δασμοί
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος που αντιμετωπίζει η Ελλάδα από τους δασμούς του Τραμπ δεν σχετίζεται με τις εξαγωγές τροφίμων, καυσίμων και μετάλλων προς την αμερικανική αγορά, αλλά από την επίπτωση που θα έχουν οι δασμοί στο δολάριο και στην αγοραστική δύναμη των Αμερικανών πολιτών. Ήδη χθες το δολάριο αποδυναμώθηκε, κάτι που αναμένεται να συνεχισθεί και το επόμενο διάστημα. Αυτό σε συνδυασμό με το επερχόμενο κύμα ανατιμήσεων στις ΗΠΑ, λόγω της αύξησης των εισαγωγών, θα οδηγήσει στην αποδυνάμωση των οικονομικών των αμερικανικών νοικοκυριών. Δεδομένου ότι η Ελλάδα υποδέχθηκε το 2024 σχεδόν 1.547.400 Αμερικανούς τουρίστες, 10% περισσότερους σε σχέση με το 2023 (οι οποίοι μάλιστα συγκαταλέγονται και στα γερά βαλάντια), αντιλαμβάνεται κανείς πως το 2025 δύσκολα θα δούμε αυτά τα μεγέθη, ειδικά εάν ο Τραμπ επιμείνει στους δασμούς. Στο ερώτημα εάν έχουμε ήδη «πρόδρομους δείκτες» που αποτυπώνουν αυτή την εξέλιξη η απάντηση είναι ναι. Αρκεί να ρωτήσει κάποιος τους επαγγελματίες του yachting και του θαλάσσιου τουρισμού αναψυχής για τις κρατήσεις από τις ΗΠΑ για τη θερινή σεζόν…
Ο διαφημιστής της ΕΑΒ
Στον πολύπειρο διαφημιστή Χάρη Μπιζούμη ανέθεσε η Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία (ΕΑΒ) το «rebranding» της, εν όψει του νέου πολλά υποσχόμενου περιβάλλοντος που δημιουργεί το δωδεκαετές πρόγραμμα αμυντικών εξοπλισμών των 25 δισ. ευρώ, εκ των οποίων το 25% θα οδηγηθεί στην εγχώρια αμυντική βιομηχανία. Συγκεκριμένα, η Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία ανέθεσε στην εταιρεία Wavemaker Ελλάς του Χάρη Μπιζούμη τη διαφημιστική εκστρατεία και την επικοινωνιακή προβολή της. Σημειώνεται πως προχθές από το βήμα της Βουλής ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ανέφερε πως η κυβέρνηση κάνει μια μεγάλη προσπάθεια» στην ΕΑΒ για να μπορέσει να την ανατάξει πλήρως και σε πρώτη φάση να είναι σε θέση να υλοποιήσει το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των F-16 σε Viper. Παράλληλα, με την παραγωγική της ανάταξη λοιπόν, θα επιχειρηθεί και η επικοινωνιακή της ανάταξη.
Η Jacobs Solutions Hellas
Στο επίκεντρο του εθνικού σχεδιασμού για την ενίσχυση της αμυντικής θωράκισης της χώρας βρίσκονται και οι υποδομές που απαιτούνται για την υποδοχή και επιχειρησιακή λειτουργία των μαχητικών αεροσκαφών πέμπτης γενιάς F-35. Ο ίδιος ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, από το βήμα της Βουλής κατά τη διάρκεια της προχθεσινής συζήτησης για τον προγραμματισμό των αμυντικών εξοπλισμών, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στον κρίσιμο αυτό τομέα, υπογραμμίζοντας πως η ένταξη των F-35 στην Πολεμική Αεροπορία «προϋποθέτει μια πολύ μακροπρόθεσμη επένδυση και κυρίως σημαντικές υποδομές οι οποίες πρέπει να γίνουν στην Ανδραβίδα». Η αναφορά αυτή του πρωθυπουργού επιβεβαιώνει ότι το ελληνικό πρόγραμμα για την ένταξη των F-35 στο οπλοστάσιο της χώρας δεν περιορίζεται στην αγορά των αεροσκαφών, αλλά περιλαμβάνει και ένα ευρύ σχέδιο υποδομών, τεχνικής υποστήριξης και προσαρμογής της Πολεμικής Αεροπορίας.
Και, όπως όλα δείχνουν, το σχέδιο αυτό έχει ήδη αρχίσει να τίθεται σε εφαρμογή. Πρόσφατα, στο Γενικό Επιτελείο Αεροπορίας πραγματοποιήθηκε συνάντηση σχετική με την έναρξη των σχετικών προπαρασκευαστικών εργασιών. Συγκεκριμένα, στελέχη της αμερικανικής εταιρείας Jacobs, η οποία εξειδικεύεται σε έργα στρατηγικής σημασίας στον τομέα της άμυνας και των υποδομών, παρουσίασαν σε επιτελείς του ΓΕΑ τις προτάσεις τους για την ανάπτυξη των απαραίτητων εγκαταστάσεων που θα υποστηρίξουν τη λειτουργία των F-35 στην Ανδραβίδα. Στη συνάντηση συμμετείχαν ο Chris Knutson, διευθυντής του τομέα Άμυνας και Ασφάλειας της Jacobs Defense στην Ευρώπη, καθώς και ο Δημήτριος Λουμάνης, αναπληρωτής διευθυντής της εταιρείας.
Από την πλευρά του ΓΕΑ, παρόντες ήταν αρμόδιοι επιτελείς που χειρίζονται τον σχεδιασμό και την υλοποίηση του εξοπλιστικού προγράμματος, ενώ η συζήτηση επικεντρώθηκε στις τεχνικές ανάγκες και τις επιχειρησιακές απαιτήσεις που συνεπάγεται η ένταξη των F-35 στον ελληνικό αμυντικό σχεδιασμό. Η Jacobs, που έχει αποκτήσει παρουσία στην Ελλάδα μέσω της θυγατρικής Jacobs Solutions Hellas, αποτελεί έναν από τους κορυφαίους διεθνείς φορείς στον χώρο της μηχανικής, του σχεδιασμού, της αρχιτεκτονικής και των συμβουλευτικών υπηρεσιών σε τομείς υψηλής τεχνολογίας και εξειδίκευσης. Η εταιρεία διαθέτει πολυετή εμπειρία στην υποστήριξη στρατιωτικών και πολιτικών έργων σε διεθνές επίπεδο, τόσο για κρατικούς φορείς όσο και για τον ιδιωτικό τομέα. Επικεφαλής της ελληνικής θυγατρικής είναι ο μηχανικός Θεόδωρος Θανόπουλος.
Ο ΣΜΕΧΑ στη Βουλή
Στην αρμόδια Διαρκή Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής αναμένεται να βρεθεί σήμερα ο πρόεδρος του Συνδέσμου Μελών Χρηματιστηρίων Αθηνών (ΣΜΕΧΑ), Σπύρος Κυρίτσης, προκειμένου να καταθέσει τις απόψεις των χρηματιστών επί του σχεδίου νόμου για την «Ενίσχυση της Κεφαλαιαγοράς». Κατά τη διαβούλευση του νομοσχεδίου ο ΣΜΕΧΑ κατέθεσε μια σειρά προτάσεων προς την κυβέρνηση, δίνοντας έμφαση στη φορολογική ενίσχυση των φυσικών προσώπων που επενδύουν στο Χρηματιστήριο και στην προσέλκυση μεγάλων εταιρειών για εισαγωγή στο ταμπλό. Ειδικότερα, ο Σύνδεσμος ζήτησε την επέκταση των φορολογικών κινήτρων που προβλέπονται στο σχέδιο νόμου, και στις εταιρείες που είναι εισηγμένες στην Οργανωμένη Αγορά του Χρηματιστηρίου Αθηνών. Συγκεκριμένα, πρότεινε την παροχή έκπτωσης από το φορολογητέο εισόδημα των φυσικών προσώπων για επενδύσεις έως και 50% του ποσού που καταβάλλεται στις εν λόγω εταιρείες.
Το φορολογικό αυτό κίνητρο, σύμφωνα με τον ΣΜΕΧΑ, αναμένεται να ενισχύσει τη ρευστότητα της αγοράς και να δημιουργήσει πολλαπλά δημοσιονομικά οφέλη, μέσω της αύξησης των συναλλαγών, των αυξήσεων κεφαλαίου και της ευρύτερης οικονομικής δραστηριότητας. Παράλληλα, ο Σύνδεσμος έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη μείωση του φορολογικού συντελεστή για μεγάλες ανώνυμες εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε στρατηγικούς τομείς και επιλέγουν να εισαχθούν στο ΧΑ. Παρόμοιο μέτρο είχε εφαρμοστεί στο τέλος της δεκαετίας του ’90 με σημαντική επιτυχία. Επιπλέον, ζητείται η θέσπιση φορολογικών κινήτρων για τις εισηγμένες επιχειρήσεις που επιλέγουν να ενισχύσουν τη συμμετοχή των εργαζομένων τους μέσω προγραμμάτων διάθεσης μετοχών (stock options), προτείνοντας τα ποσά αυτά να εκπίπτουν από τα φορολογητέα κέρδη της εταιρείας. Ο ΣΜΕΧΑ πρότεινε τέλος και τη διεύρυνση της δυνατότητας διαπραγμάτευσης των ελληνικών κρατικών ομολόγων μέσω του συστήματος ΟΑΣΗΣ του Χρηματιστηρίου, ώστε να μην περιορίζονται οι συναλλαγές μόνο στις τράπεζες, αλλά και στις χρηματιστηριακές εταιρείες.
Οι επενδύσεις της Motor Oil
Σταθερή αναμένεται να παραμείνει η συνολική επενδυτική δαπάνη της Motor Oil το 2025, καθώς προβλέπεται να διαμορφωθεί στα επίπεδα των 200 εκατ. ευρώ. Το μεγαλύτερο μέρος των επενδύσεων θα επικεντρωθεί σε τρεις βασικούς άξονες: την αποκατάσταση της λειτουργίας της μονάδας διύλισης αργού, λόγω του περιστατικού πυρκαγιάς που σημειώθηκε στο Διυλιστήριο, την ολοκλήρωση και θέση σε λειτουργία (commissioning) της νέας μονάδας παραγωγής προπυλενίου, καθώς και τον βασικό σχεδιασμό και την προμήθεια εξοπλισμού και υλικών για την κατασκευή της νέας μονάδας ηλεκτρόλυσης για την παραγωγή υδρογόνου.
Για τη χρήση του 2024, η συνολική επενδυτική δαπάνη της Motor Oil διαμορφώθηκε σε 196 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων το 97,5% ήτοι 191,2 εκατ. ευρώ, κατευθύνθηκαν σε έργα του Διυλιστηρίου. Συγκεκριμένα, ποσό 70,8 εκατ. ευρώ επενδύθηκε στην κατασκευή της νέας μονάδας παραγωγής προπυλενίου, ενώ 29,8 εκατ. ευρώ διατέθηκαν για συνήθεις εργασίες συντήρησης, αναβαθμίσεις και λειτουργική ασφάλεια, περιλαμβανομένων και 9,2 εκατ. ευρώ για την αποκατάσταση της μονάδας διύλισης αργού μετά το περιστατικό πυρκαγιάς στις 17 Σεπτεμβρίου 2024. Επιπλέον, 28,7 εκατ. ευρώ διατέθηκαν για έργα μικρότερης κλίμακας που αφορούν την ενίσχυση της ασφάλειας, της υγιεινής και τη βελτίωση των περιβαλλοντικών όρων.
Το έργο κατασκευής νέας μονάδας συμπαραγωγής ισχύος και θερμότητας υψηλής απόδοσης, δυναμικότητας 57 MW, απορρόφησε 28,6 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, ποσό 14,4 εκατ. ευρώ επενδύθηκε στην αναβάθμιση του υφιστάμενου λιμένα και στην κατασκευή νέου προβλήτα κοντά στο Διυλιστήριο. Σε περιβαλλοντικά έργα, όπως η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σταθμών και συστήματος αποθήκευσης ενέργειας, διατέθηκαν 8,5 εκατ. ευρώ. Το ποσό περιλαμβάνει και δαπάνες για μελέτες του αρχικού σχεδιασμού έργου δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα, με στόχο τη μείωση εκπομπών CO₂. Επιπλέον, 6,9 εκατ. ευρώ δαπανήθηκαν για έργα παραγωγής και μεταφοράς εναλλακτικών καυσίμων, όπως το υδρογόνο, ενώ 3,5 εκατ. ευρώ επενδύθηκαν σε έργα κατασκευής νέων δεξαμενών.
Η Motor Oil ως asset manager
Ειδικό ενδιαφέρον έχει ο τρόπος που ο Όμιλος Motor Oil επενδύει τα κεφάλαια που αφορούν στα χρηματοδοτούμενα προγράμματα καθορισμένων παροχών του προσωπικού του. Όπως προκύπτει από την ετήσια έκθεση της εισηγμένης για το 2024, μέσω προσεκτικού asset management η Motor Oil διασφαλίζει τη μακροπρόθεσμη καταβολή των συνταξιοδοτικών υποχρεώσεων προς τους εργαζομένους της.
Η επενδυτική στρατηγική του Ομίλου βασίζεται στη διαφοροποίηση, με κύριες τοποθετήσεις σε κρατικά και εταιρικά ομόλογα υψηλής αξιοπιστίας. Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2024, το 51,6% των πόρων είχε τοποθετηθεί σε εταιρικά ομόλογα, κυρίως από τον χρηματοοικονομικό τομέα, ενώ σημαντική συμμετοχή είχαν και άλλοι τομείς της οικονομίας, όπως η βιομηχανία, οι τεχνολογίες και τα βασικά καταναλωτικά αγαθά. Παράλληλα, το 40,7% του χαρτοφυλακίου αποτελείται από κρατικά και υπερεθνικά ομόλογα, με κύριες εκθέσεις σε ομόλογα του γαλλικού δημοσίου (11,5%) και σημαντική συμμετοχή από τις αγορές της Γερμανίας, της Ισπανίας, της Ολλανδίας και της Ιταλίας. Περιλαμβάνονται επίσης ομόλογα υπερεθνικών φορέων χαμηλού κινδύνου. Το υπόλοιπο του χαρτοφυλακίου καλύπτεται από επενδυτικά κεφάλαια (5,1%) και ρευστοποιήσιμα διαθέσιμα (2,6%), διασφαλίζοντας την απαραίτητη ρευστότητα και την ευελιξία διαχείρισης.
