Κάθε κηδεμόνας ζώου έχει αναρωτηθεί έστω και μια φορά, κοιτάζοντας τον σκύλο ή τη γάτα του: είναι το ζώο ευτυχισμένο; Παρότι δεν μπορούν να μας πουν αν έχουν καλή διάθεση, αν νιώθουν μοναξιά ή αν πονάνε, υπάρχουν σημάδια που μπορούν να μας βοηθήσουν να το καταλάβουμε.
Συνήθως, οι κηδεμόνες ζώων καταλαβαίνουν πότε τα κατοικίδιά τους είναι χαρούμενα, αλλά τους «ξεφεύγουν» τα σημάδια που δείχνουν ότι είναι τρομαγμένα ή στρεσαρισμένα, επισημαίνει η Μελίσα Μπέιν, καθηγήτρια Ηθολογίας ζώων στο πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, μιλώντας στην Washington Post.
Η γλώσσα του σώματος ενός ευτυχισμένου ζώου
Ένα πολύ σημαντικό σημάδι είναι η γλώσσα του σώματος. Αν ένας σκύλος είναι χαρούμενος πιθανότατα τα αυτιά του είναι προς τα μπροστά, έχει στητή στάση και κουνάει την ουρά του.
Μια χαρούμενη γάτα επίσης έχει τα αυτιά προς τα μπροστά, η στάση της χαλαρή και η ουρά της όρθια, με μια ελαφριά καμπύλη.
Σύμφωνα με την Μπέιν, κάποιοι μπορεί να μπερδέψουν την υπερδιέγερση του ζώου, ερμηνεύοντάς την ως σημάδι ευτυχίας. Κάποιοι σκύλοι μπορεί να κουνάνε την ουρά τους ως σημάδι εγρήγορσης και όχι χαράς.
Τα σημάδια ενός στρεσαρισμένου σκύλου ή γάτας
Ένας στρεσαρισμένος σκύλος μπορεί να μαζεύεται, τα αυτιά του να είναι προς τα πίσω, η μύτη υγρή και η ουρά του προς τα κάτω ή ανάμεσα στα πόδια του. Επίσης, οι αγχωμένοι σκύλοι είναι πιο πιθανό να βηματίζουν, να γλείφουν τον εαυτό τους ή επίπεδες επιφάνειες, να είναι λαχανιασμένοι και να επιδεικνύουν επιθετική συμπεριφορά, με γρύλισμα, γάβγισμα ή δάγκωμα.
Αντίστοιχα, μία δυστυχισμένη γάτα θα έχει τα αυτιά προς τα πίσω και μακριά από το κεφάλι, την ουρά προς τα κάτω και η πλάτη της θα είναι κυρτή ή χαμηλά. Μπορεί να κάνει ήχους, ή να ξύνει. Και στα δύο ζώα η διαστολή της κόρης είναι μια συνηθισμένη αντίδραση στο στρες.
Η κοινωνικότητα των ζώων
Ένα χαρούμενο κατοικίδιο ίσως να είναι και κοινωνικό, αν και αυτό διαφέρει ανάλογα με τη φυλή και την ηλικία. Κάποια κοινωνικά ζώα μπορεί να θέλουν να είναι στο ίδιο δωμάτιο με έναν άνθρωπο, αλλά να μην κάθονται στην αγκαλιά του. Άλλα ενδέχεται να θέλουν να παίζουν με ζώα, ή να κοιμούνται κοντά στον κηδεμόνα τους.
Οι γάτες κοινωνικοποιούνται από την ηλικία των επτά εβδομάδων και οι σκύλοι μεταξύ 14 και 16 εβδομάδων, σημειώνει η Μπέιν. Αυτή η περίοδος καθορίζει τον τρόπο που θα αλληλεπιδρούν με ανθρώπους και ζώα, αλλά η εκπαίδευση μπορεί να αναστρέψει τυχόν αρνητικά μοτίβα συμπεριφοράς ενήλικων ζώων.
Επίσης, τα κατοικίδια μπορεί να εκφράσουν τη χαρά τους μέσω έντονης δραστηριότητας- τα γνωστά zoomies- όταν οι κηδεμόνες τους είναι στο σπίτι.
Οι σκύλοι δυσκολεύονται με τις ξαφνικές αλλαγές
Αν το ζώο είναι ασυνήθιστα ληθαργικό ή δείχνει μειωμένο ενδιαφέρον για παιχνίδι και κοινωνικοποίηση, μπορεί να πονά ή να είναι δυστυχισμένο.
Αυτό μπορεί να προκληθεί από ξαφνικές αλλαγές, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά στους σκύλους. Πρόκειται για ζώα που δυσκολεύονται με αλλαγές όπως οι μετακομίσεις, οι νέες προσθήκες στην οικογένεια, ή ο θάνατος. Μπορεί να περάσουν εβδομάδες ή μήνες προκειμένου να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα, σύμφωνα με τον Στάνλεϊ Κόρεν, καθηγητή του University of British Columbia.
Οι περισσότεροι κηδεμόνες ζώων ξέρουν το πόσο δραστήρια είναι κανονικά τα κατοικίδιά τους, ή ποια είναι η συνήθης συμπεριφορά τους. «Αν υπάρξει σημαντική αλλαγή, αν ενδιαφέρονται λιγότερο για πράγματα που παλιότερα ενδιαφέρονταν και ιδιαίτερα αν φαίνεται να τους ενδιαφέρει λιγότερο το φαγητό, αυτά είναι πιθανά σημάδια ότι κάτι δεν πάει καλά», επισημαίνει.
Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε το κατοικίδιό μας
Αν πιστεύετε ότι το κατοικίδιό σας είναι δυστυχισμένο, μιλήστε με τον κτηνίατρό σας το ταχύτερο δυνατό, λένε οι ειδικοί. Πολλά ζώα μπορεί να χρειαστούν φαρμακευτική αγωγή για την ανακούφιση από τον πόνο ή το στρες, ενώ άλλα ίσως να έχουν ανάγκη τη βοήθεια ενός εκπαιδευτή.
«Μία προβληματική συμπεριφορά ενός σκύλου μπορεί να προκύψει είτε από τις αρνητικές εμπειρίες, είτε από την έλλειψη εμπειρίας σε κάτι. Ο σκύλος προσπαθεί να τα βγάλει πέρα σε αυτή την κατάσταση. Οπότε, έχει μία συμπεριφορά που για τους ανθρώπους είναι προβληματική», δηλώνει η Τζόις Λέμπιγκ, εκπαιδεύτρια σκύλων.
Επίσης, το να επιτρέπουμε στον σκύλο μας να μυρίζει κάθε σημείο από όπου περνά κατά τη διάρκεια της βόλτας έχει μεγάλη σημασία, τόσο για την ευχαρίστησή τους, όσο και για την αντίληψη του κόσμου γύρω τους.
«Μερικές φορές εμείς θέλουμε να κάνουμε χιλιόμετρα, αλλά ο σκύλος δεν έχει βγει έξω για αυτό. Η άσκηση είναι υπέροχη, αλλά σίγουρα πρέπει να τον αφήσετε να μυρίσει. Εμείς εξερευνούμε τον κόσμο μας οπτικά, αλλά οι σκύλοι το κάνουν με τις μυρωδιές. Έτσι παίρνουν πληροφορίες», εξηγεί η κτηνίατρος Έιμι Πάικ.
Όσο για τις γάτες, οι κηδεμόνες μπορούν να «ενισχύσουν» το ένστικτό τους για κυνήγι. Η Πάικ προτείνει παιχνίδια με φτερά, ή να αφήνουμε την τροφή της γάτας σε διάφορα σημεία του σπιτιού, ώστε η έξαψη της αναζήτησης να διεγείρει το ζώο.
Πάντως, όλοι οι ειδικοί συμφωνούν πως ένας είναι ο πιο απλός τρόπος για να είναι ευτυχισμένα τα κατοικίδιά μας: να περνάμε περισσότερο χρόνο μαζί τους.
