Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, δήλωσε σε αποκλειστική συνέντευξη στο Reuters ότι το Ιράν πρέπει να προχωρήσει σε μια «ουσιαστική» μείωση της ικανότητας πυρηνικού εμπλουτισμού του προκειμένου να ικανοποιηθούν οι αμερικανικές απαιτήσεις και να τερματιστεί ο επτάμηνος πόλεμος μεταξύ των δύο χωρών.
Ο Βανς, ο οποίος υπήρξε επί μακρόν επικριτής της αμερικανικής εμπλοκής σε ξένους πολέμους, έχει αναλάβει ηγετικό ρόλο στη διαπραγμάτευση μιας διευθέτησης για τη σύγκρουση, ενώ είχε μεσολαβήσει για μια προσωρινή συμφωνία ειρήνης τον Ιούνιο, η οποία κατέρρευσε γρήγορα.
«Μιλώντας τη Δευτέρα μετά από μια προεκλογική περιοδεία στην Αλάσκα, ο Βανς είπε ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα απαιτήσει από το Ιράν να μειώσει την ικανότητα πυρηνικού εμπλουτισμού του, αντί να προσφέρει απλώς διαβεβαιώσεις για μελλοντική περιστολή του πυρηνικού του προγράμματος.»
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
«Αν δεν θέλετε πυρηνικά όπλα, τότε γιατί χρειάζεστε εμπλουτισμένο καύσιμο στο 60%; Και αν θέλετε να αποδείξετε τη δέσμευσή σας να μην κατασκευάσετε πυρηνικό όπλο, μην παράγετε καύσιμο υψηλού εμπλουτισμού. Αυτό είναι ένα πολύ βασικό προαπαιτούμενο», δήλωσε ο Βανς.
«Πιστεύω ότι αν θέλουν να δείξουν τη δέσμευσή τους να μην αποκτήσουν πυρηνικό όπλο, θα πρέπει να κάνουν κάτι ουσιαστικό όσον αφορά την ικανότητα εμπλουτισμού τους».
Το Ιράν και οι ΗΠΑ αντάλλαξαν προτάσεις τις τελευταίες εβδομάδες με στόχο τον τερματισμό του πολέμου και την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, μιας ζωτικής σημασίας θαλάσσιας οδού για τις παγκόσμιες μεταφορές ενέργειας. Ο Τραμπ απέρριψε την τελευταία προσφορά της Τεχεράνης και προειδοποίησε ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις ενδέχεται να ενταθούν μετά τις ενδιάμεσες εκλογές.
Ο Βανς σημείωσε ότι οι ΗΠΑ παραμένουν ανοιχτές σε μια συμφωνία, αλλά θα απαιτήσουν συγκεκριμένες ιρανικές υποχωρήσεις στο πυρηνικό πεδίο.
«Δεν πρόκειται να ανταλλάξουμε λόγια με πράξεις», τόνισε ο Βανς.
«Ασαφές το πώς λαμβάνει αποφάσεις το Ιράν»
Επιπλέον, ο Βανς ανέφερε ότι η Ουάσινγκτον δεν είναι σίγουρη για το ποιος λαμβάνει τις αποφάσεις στην Τεχεράνη.
Όπως δήλωσε, οι ΗΠΑ βρίσκονται σε συνομιλίες με τον ιρανό πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν και τον υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αράγκτσι. Ωστόσο, παρέμενε ασαφές πόση εξουσία διαθέτουν εντός της δομής εξουσίας του Ιράν, μετά τα κοινά πλήγματα ΗΠΑ-Ισραήλ στην αρχή του πολέμου που είχαν ως αποτέλεσμα τον θάνατο του Ανώτατου Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.
«Ένα από τα πράγματα που διαπιστώσαμε είναι ότι δεν είναι απολύτως ξεκάθαρο πώς λαμβάνει αποφάσεις η χώρα τους», δήλωσε ο Βανς. Παράλληλα, ο Τραμπ ανέφερε την Τρίτη ότι το «μεγαλύτερο πρόβλημά» του είναι πως κανείς δεν γνωρίζει ποιος διοικεί το Ιράν.
Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν δήλωσε την Κυριακή ότι οι Αμερικανοί αξιωματούχοι γνωρίζουν πολύ καλά ποιοι είναι οι Ιρανοί ομόλογοί τους και πώς λειτουργεί το σύστημα λήψης αποφάσεων της χώρας.
«Το πρόβλημα είναι στην πραγματικότητα το αντίθετο: έγκειται στις αντιφατικές θέσεις και τα συγκεχυμένα μηνύματα των αμερικανών αξιωματούχων», δήλωσε ο Ισμαήλ Μπαγκάεϊ σε εβδομαδιαία συνέντευξη Τύπου.
Ο Βανς ανέφερε στο Reuters ότι είχε προσωπικές συνομιλίες με διοικητές στο πεδίο για να εκτιμήσει την κατάσταση των επιχειρήσεων. Απέρριψε τις ανησυχίες για κρίσιμες ελλείψεις πυρομαχικών και πρόσθεσε ότι, παρόλο που οι ιρανικές δυνάμεις είναι σε θέση να πλήττουν περιοδικά εμπορικά πλοία στα Στενά του Ορμούζ, παραμένουν σε μεγάλο βαθμό ανίκανες να εμποδίσουν τις εξαγωγές ενέργειας από τη θαλάσσια δίοδο.
Ο Βανς απέφυγε να επιβεβαιώσει αν ηγείται ο ίδιος των ειρηνευτικών συνομιλιών, αν και αναφέρεται συχνά ως ο κορυφαίος διαπραγματευτής του Λευκού Οίκου.
«Σίγουρα έχω εμπλοκή», είπε. «Τελικά όμως, ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών είναι αυτός που καθορίζει τις εξελίξεις».
Η δύσκολη μάχη για την Αλάσκα
Ο πόλεμος - και το μηνιαίο κόστος των 3 δισεκατομμυρίων δολαρίων που συνεπάγεται - έχει αναδειχθεί σε κεντρικό ζήτημα της προεκλογικής εκστρατείας. Οι αυξημένες τιμές της ενέργειας έχουν φέρει τον Τραμπ και τους Ρεπουμπλικανούς σε αμυντική θέση στις αμφίρροπες πολιτείες που θα κρίνουν τον έλεγχο του Κογκρέσου.
Ο Βανς προσπάθησε να αμβλύνει τις κριτικές για τον τρόπο που ο Τραμπ διαχειρίζεται τη σύγκρουση, καλώντας τους ψηφοφόρους να μην επιτρέψουν στο ζήτημα αυτό να τους αποτρέψει από το να στηρίξουν τους Ρεπουμπλικανούς στις εκλογές του επόμενου μήνα.
Στην Αλάσκα, ο Βανς συμμετείχε σε προεκλογική συγκέντρωση υπέρ του ρεπουμπλικανού γερουσιαστή Νταν Σάλιβαν, ο οποίος δίνει σκληρή μάχη επανεκλογής απέναντι στη δημοκρατική διεκδικήτρια Μαρί Πελτόλα. Ο Τραμπ είχε επικρατήσει στην Αλάσκα με 13 ποσοστιαίες μονάδες το 2024, όμως η αύξηση του καθημερινού κόστους διαβίωσης έχει καταστήσει την πολιτεία αμφίρροπη.
Πριν μιλήσει στο Reuters, ο Βανς εστίασε μεγάλο μέρος της ομιλίας του στις ανησυχίες για την ακρίβεια, ειδικά στον τομέα της ενέργειας. Η απομακρυσμένη γεωγραφική θέση της Αλάσκας καθιστά τα καταναλωτικά αγαθά ακριβότερα, ενώ η παραγωγή ενέργειας αποτελεί κομβικό κλάδο της οικονομίας της.
Το κοινό της συγκέντρωσης ξέσπασε σε επευφημίες όταν ο Σάλιβαν παραλίγο να παρουσιάσει τον Βανς ως πρόεδρο των ΗΠΑ, αντί για αντιπρόεδρο. Ο Βανς θεωρείται βασικός ρεπουμπλικανός διεκδικητής για τη διαδοχή του Τραμπ στον Λευκό Οίκο.
Στη συνέχεια, ο Βανς δήλωσε στο Reuters ότι δεν έχει αποφασίσει ακόμη αν θα διεκδικήσει την προεδρία το 2028.
«Είμαι εκ φύσεως αναβλητικός», δήλωσε. «Πραγματικά δεν το έχω πολυσκεφτεί».
