Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Δανία ανακοίνωσαν συμφωνία για την ασφάλεια της Γροιλανδίας, βάζοντας τέλος σε μια διπλωματική διαμάχη που είχε πυροδοτηθεί από τις απειλές του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να καταλάβει την περιοχή ακόμη και με τη χρήση βίας.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι η συμφωνία θα παρέχει στις ΗΠΑ «μόνιμο έλεγχο σε θέματα ασφάλειας και σε όλες τις άλλες ανάγκες». Η πρωθυπουργός της Δανίας ανέφερε ότι η συμφωνία «ενισχύει την ασφάλεια στην Αρκτική και την περιοχή του Βόρειου Ατλαντικού», χωρίς ωστόσο να αναφερθεί στις συγκεκριμένες λεπτομέρειες που παρουσίασε ο Τραμπ σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Η συμφωνία έρχεται έπειτα από μήνες απειλών του Τραμπ ότι θα «πάρει» τη Γροιλανδία, η οποία αποτελεί ημιαυτόνομη περιοχή της Δανίας. Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε επικαλεστεί λόγους εθνικής ασφάλειας, αναφερόμενος στη στρατηγική θέση της περιοχής για την άμυνα, αλλά και στον ορυκτό της πλούτο.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ο Τραμπ υποστήριξε μέσω Truth Social ότι η συμφωνία επιτεύχθηκε «χωρίς κανένα κόστος για τις Ηνωμένες Πολιτείες» και θα δίνει στις ΗΠΑ τη δυνατότητα «να κάνουν ό,τι είναι απαραίτητο» προκειμένου να «διασφαλίσουν και να υπερασπιστούν την ασφάλεια της Γροιλανδίας».
Παράλληλα, ανέφερε ότι προβλέπεται πως κανένας αντίπαλος των ΗΠΑ δεν θα μπορεί να διατηρεί στρατιωτική παρουσία στη Γροιλανδία ή να πραγματοποιεί «ευαίσθητες επενδύσεις στη Γροιλανδία χωρίς τη ρητή γραπτή έγκρισή μας».
Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, επιβεβαίωσε ότι η συμφωνία πρόκειται να υπογραφεί την επόμενη εβδομάδα στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών. Όπως δήλωσε, η συμφωνία «ενισχύει την κοινή μας ασφάλεια στην Αρκτική και την περιοχή του Βόρειου Ατλαντικού», ενώ ταυτόχρονα «αναγνωρίζει την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα του Βασιλείου και το δικαίωμα του λαού της Γροιλανδίας στην αυτοδιάθεση».
Πρόσθεσε ότι η συμφωνία πρέπει ακόμη να εγκριθεί από τους νομοθέτες και ότι θα πρέπει «να περάσει από τις απαραίτητες κοινοβουλευτικές διαδικασίες για να τεθεί σε ισχύ». Ο επικεφαλής της κυβέρνησης της Γροιλανδίας, Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, ανέφερε σε ανακοίνωσή του ότι είναι «ικανοποιητικό το γεγονός ότι βρισκόμαστε κοντά στη σύναψη μιας συμφωνίας που διασφαλίζει και ενισχύει την ασφάλεια» της Γροιλανδίας, της Δανίας και των ΗΠΑ.
«Η συμφωνία αναγνωρίζει τα συμφέροντα της Γροιλανδίας και τη θέση μας στη διεθνή συνεργασία. Είναι προς όφελος όλων μας», δήλωσε. Ο Τραμπ είχε προσπαθήσει επί μήνες να αγοράσει ή να προσαρτήσει την πλούσια σε ορυκτά, ημιαυτόνομη περιοχή της Δανίας, υποστηρίζοντας ότι είναι ευάλωτη απέναντι σε αντιπάλους, μεταξύ των οποίων η Ρωσία και η Κίνα. Είχε φτάσει ακόμη και στο σημείο να απειλήσει με στρατιωτική δράση στη Γροιλανδία, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις στη Δανία και σε άλλες χώρες του ΝΑΤΟ.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο χαρακτήρισε τη συμφωνία «ιστορική» και «τεράστια νίκη για τις Ηνωμένες Πολιτείες και τον αμερικανικό λαό». «Αυτή η συμφωνία αντιμετωπίζει μόνιμα και πλήρως τις ανησυχίες μας για την εθνική ασφάλεια στη Γροιλανδία», ανέφερε.
Δεν έχει δημοσιοποιηθεί το κείμενο της συμφωνίας
Μέχρι στιγμής δεν έχει δοθεί στη δημοσιότητα το επίσημο κείμενο της συμφωνίας. Ωστόσο, Αμερικανός αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, ο οποίος δεν κατονομάζεται, περιέγραψε ορισμένους από τους όρους χωρίς να δώσει όλες τις λεπτομέρειες.
Μεταξύ των προβλέψεων που έχουν συμφωνηθεί βρίσκεται, σύμφωνα με τον αξιωματούχο, και όρος που ορίζει ότι η συμφωνία δεν θα λήξει ακόμη και αν η Γροιλανδία γίνει στο μέλλον ανεξάρτητο κράτος. Ο ίδιος υποστήριξε ότι βάσει της συμφωνίας οι ΗΠΑ θα έχουν μονομερώς τη δυνατότητα να κατασκευάζουν πρόσθετες στρατιωτικές εγκαταστάσεις, χωρίς να απαιτείται έγκριση από τη Γροιλανδία ή τη Δανία.
Όπως ανέφερε, προβλέπονται «μόνιμα δικαιώματα πρόσβασης, εγκατάστασης βάσεων και υπερπτήσεων». Παράλληλα, απαγορεύεται σε χώρες που δεν είναι μέλη του ΝΑΤΟ να δημιουργούν στρατιωτικές βάσεις στη Γροιλανδία, ενώ προβλέπεται απαγόρευση επενδύσεων από αντιπάλους των ΗΠΑ που θα μπορούσαν να αποτελέσουν απειλή για την αμερικανική ασφάλεια.
Ο αξιωματούχος ανέφερε συγκεκριμένα τη Ρωσία και την Κίνα, λέγοντας ότι η συμφωνία τις εμποδίζει να αναπτύξουν στρατεύματα ή να πραγματοποιήσουν επενδύσεις σε «ευαίσθητους τομείς». Χωρίς να έχει δημοσιοποιηθεί το επίσημο κείμενο, παραμένει ασαφές σε ποιον ακριβώς βαθμό η νέα συμφωνία διαφοροποιείται από εκείνη του 1951 μεταξύ ΗΠΑ και Δανίας, βάσει της οποίας οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν ήδη εκτεταμένες δυνατότητες στρατιωτικής παρουσίας στη Γροιλανδία.
Οι ΗΠΑ έχουν ήδη περισσότερους από 100 στρατιωτικούς μόνιμα εγκατεστημένους στη βάση Pituffik, στο βορειοδυτικό άκρο της Γροιλανδίας. Ο Τραμπ υποστηρίζει ότι η Γροιλανδία είναι απαραίτητη για το σχέδιό του να δημιουργήσει το αμυντικό σύστημα «Golden Dome», το οποίο προορίζεται να προστατεύει τις ΗΠΑ από πυραυλικές επιθέσεις της Ρωσίας και της Κίνας. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι θα μπορούσαν επίσης να συνεργαστούν σε αυτή την προσπάθεια.
Το νησί διαθέτει, τέλος, τεράστια και σε μεγάλο βαθμό ανεκμετάλλευτα αποθέματα σπάνιων γαιών, πολλές από τις οποίες είναι κρίσιμης σημασίας για τεχνολογίες όπως τα κινητά τηλέφωνα και τα ηλεκτρικά οχήματα.
Με πληροφορίες από το BBC
