Σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι βρίσκεται το Ιράν, καθώς η οικονομική πίεση από τις Ηνωμένες Πολιτείες αυξάνεται, ενώ παράλληλα η διπλωματική οδός δεν έχει αποδώσει τα αποτελέσματα που επιδίωκε η Τεχεράνη.
Σύμφωνα με το aljazeera, το σκηνικό γίνεται ακόμη πιο σύνθετο από τις εσωτερικές διαφωνίες στο ιρανικό καθεστώς, με διαφορετικές ομάδες να εμφανίζονται να υποστηρίζουν διαφορετικές προσεγγίσεις απέναντι στις ΗΠΑ και στη γενικότερη κατάσταση ασφαλείας.
Ο Rob Geist Pinfold, ανώτερος μη μόνιμος συνεργάτης στο Διεθνές Φόρουμ του Κόλπου, περιγράφει την κατάσταση ως ένα «διπλό πρόβλημα» για το Ιράν: από τη μία πλευρά βρίσκονται οι απειλές για νέες αμερικανικές κυρώσεις και από την άλλη μια διπλωματική διαδικασία που δεν έχει οδηγήσει σε συμφωνία.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ανάμεσα στις κυρώσεις και τη διπλωματία
«Το Ιράν βρίσκεται σε ένα αίνιγμα αυτή τη στιγμή», εκτιμά ο Pinfold, επισημαίνοντας ότι το πρόσφατο μνημόνιο κατανόησης δεν κατάφερε να φέρει ούτε την Τεχεράνη ούτε την Ουάσινγκτον πιο κοντά στους στόχους τους.
Όπως εξηγεί, η ιρανική ηγεσία δεν αποτελεί ένα απολύτως ενιαίο μπλοκ. Στο εσωτερικό του καθεστώτος υπάρχουν διαφορετικά πρόσωπα και ομάδες, οι οποίες έχουν διαφορετικές αντιλήψεις για τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η χώρα και για τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να αντιμετωπιστούν.
Αυτές οι διαφορές καθιστούν ακόμη πιο δύσκολη τη λήψη μιας ξεκάθαρης απόφασης για την επόμενη ημέρα.
Το βασικό δίλημμα, σύμφωνα με τον Pinfold, είναι αν η Τεχεράνη θα πρέπει να επιστρέψει σε μια πιο συγκρουσιακή στρατηγική ή να επιχειρήσει να δώσει εκ νέου χώρο στη διπλωματία.
«Δεν υπάρχει σαφής απάντηση εδώ», σημειώνει, υπογραμμίζοντας ότι η οικονομική πίεση παραμένει, την ώρα που οι διαπραγματεύσεις δεν έχουν προσφέρει το αποτέλεσμα που επιθυμούν ούτε το Ιράν ούτε οι ΗΠΑ.
Η Τεχεράνη ενισχύει την παραγωγή όπλων
Την ίδια στιγμή, το Ιράν στέλνει ένα διαφορετικό μήνυμα στο στρατιωτικό επίπεδο, ανακοινώνοντας σημαντική αύξηση της εγχώριας παραγωγής αμυντικού εξοπλισμού.
Ο Ρεζά Ταλαέι-Νικ, εκπρόσωπος του υπουργείου Άμυνας και Διοικητικής Μέριμνας των Ενόπλων Δυνάμεων του Ιράν, δήλωσε ότι ο ρυθμός παραγωγής αμυντικών όπλων διπλασιάστηκε μέσα σε έναν χρόνο, από τον Ιούλιο του προηγούμενου έτους έως τον Ιούλιο του τρέχοντος έτους.
Σύμφωνα με όσα μετέδωσε το ιρανικό πρακτορείο Tasnim, ο ίδιος υποστήριξε ότι τα όπλα και τα πυρομαχικά που χρησιμοποιούνται στο πεδίο των επιχειρήσεων αντικαθίστανται με ταχύ ρυθμό, ενώ η παραγωγή συνεχίζεται παράλληλα με την ανάπτυξη νέων, εγχώριας κατασκευής συστημάτων.
Η δήλωση αυτή καταδεικνύει την προσπάθεια της Τεχεράνης να διατηρήσει και να ενισχύσει την αμυντική της παραγωγική βάση, παρά τις οικονομικές και πολιτικές πιέσεις που αντιμετωπίζει.
«Θέλουμε να εκπλήξουμε τον εχθρό»
Ο Ιρανός αξιωματούχος αναφέρθηκε επίσης στην απόφαση της χώρας να περιορίσει τις στρατιωτικές εκθέσεις και τις δημόσιες αποκαλύψεις σχετικά με νέα οπλικά συστήματα.
Όπως υποστήριξε, η περιορισμένη δημοσιοποίηση στρατιωτικών δυνατοτήτων αποσκοπεί στη μείωση των τρωτών σημείων και στη διατήρηση του στοιχείου του αιφνιδιασμού απέναντι σε έναν πιθανό αντίπαλο.
Η λογική αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική που δίνει έμφαση στην εγχώρια παραγωγή και στη δυνατότητα γρήγορης αναπλήρωσης των αποθεμάτων που καταναλώνονται σε περίπτωση σύγκρουσης.
«Ο μόνος τρόπος για να αντισταθεί κανείς στην ηγεμονία και να αντιμετωπίσει ξένες δυνάμεις που στοχεύουν την ανεξαρτησία, την ύπαρξη και την ταυτότητα της χώρας είναι να γίνει ισχυρότερος και πιο ισχυρός», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Ταλαέι-Νικ.
Η δύσκολη εξίσωση της Τεχεράνης
Οι δύο εξελίξεις –η αυξανόμενη οικονομική και διπλωματική πίεση και η ανακοίνωση για διπλασιασμό της παραγωγής όπλων– αποτυπώνουν το σύνθετο περιβάλλον μέσα στο οποίο καλείται να κινηθεί η ιρανική ηγεσία.
Από τη μία πλευρά, η οικονομική πίεση και η απειλή νέων κυρώσεων περιορίζουν τα περιθώρια ελιγμών της Τεχεράνης. Από την άλλη, η διπλωματική οδός μέχρι στιγμής δεν έχει οδηγήσει σε μια συμφωνία που να ικανοποιεί τις βασικές επιδιώξεις των δύο πλευρών.
Στο εσωτερικό του Ιράν, την ίδια στιγμή, φαίνεται να συνυπάρχουν διαφορετικές απόψεις για το αν η χώρα θα πρέπει να επιδιώξει νέα διπλωματική προσπάθεια ή να προετοιμαστεί για μια πιο σκληρή περίοδο αντιπαράθεσης.
Η ενίσχυση της αμυντικής παραγωγής αποτελεί ένα σαφές μήνυμα ότι η Τεχεράνη θέλει να διατηρήσει την ικανότητά της να ανταποκριθεί σε περίπτωση νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης.
Το βασικό ερώτημα πλέον είναι αν το Ιράν θα επιλέξει να επενδύσει ξανά στη διπλωματία, παρά τα μέχρι τώρα περιορισμένα αποτελέσματα, ή αν θα κινηθεί προς μια ακόμη πιο σκληρή γραμμή. Σε κάθε περίπτωση, η οικονομική πίεση, οι εσωτερικές διαφωνίες και η ταυτόχρονη στρατιωτική ενίσχυση συνθέτουν ένα ιδιαίτερα αβέβαιο σκηνικό για την επόμενη ημέρα.
