Ο κίνδυνος το Ιράν να επιδιώκει κρυφά την κατασκευή πυρηνικών όπλων είναι υψηλότερος τώρα από ό,τι πριν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπολύσουν τις πρώτες στρατιωτικές επιθέσεις στη χώρα, σύμφωνα με άρθρο του Bloomberg. Την ίδια ώρα ο Ντόναλντ Τραμπ διαμηνύει σε podcast πως η Τεχεράνη έχει συμφωνήσει να μην αποκτήσει πυρηνικά όπλα.
«Πρέπει να κάνουμε κάτι για το Ιράν, διότι ανεξάρτητα από το πόσο καλά τα πάμε (οικονομικά), δεν μπορούμε να τους επιτρέψουμε να έχουν πυρηνικό όπλο. Έχουν ήδη συμφωνήσει ότι δεν πρόκειται να αποκτήσουν πυρηνικό όπλο», επανέλαβε ρητά και κατηγορηματικάο Τραμπ μιλώντας στο podcast «Pod Force One» της New York Post. Έσπευσε ωστόσο να προσθέσει ότι το καθεστώς θα μπορούσε ακόμα και να «αλλάξει γνώμη».
Από την άλλη πλευρά όμως, αξιωματούχοι της Δύσης, επικαλούνται νέα στοιχεία που κυκλοφόρησαν από τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας και κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου. Ο ΔΟΑΕ προειδοποίησε τις χώρες μέλη σχετικά με τους νέους κινδύνους πυρηνικής διάδοσης, που θέτει το μεγάλο απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν - το ποίο είναι σχεδόν κατάλληλο για βόμβες- σύμφωνα με ένα εμπιστευτικό έγγραφο που επικαλείται το Bloomberg. Πριν από την αεροπορική επίθεση του Ιουνίου 2025 των ΗΠΑ και του Ισραήλ, η οποία ξεκίνησε έναν 12ήμερο πόλεμο, το υλικό αυτό υπόκειτο σε εβδομαδιαία επιθεώρηση του ΔΟΑΕ για να διασφαλιστεί ότι δεν θα εκτρεπόταν για όπλα. Κάτι τέτοιο δεν ισχύει πλέον, αναφέρει το Bloomberg.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η έκθεση του ΔΟΑΕ υπογραμμίζει πώς ο πόλεμος των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν έχει δημιουργήσει νέα πυρηνικά διλήμματα, τα οποία δεν υπήρχαν πριν όπως αναφέρουν δύο ανώτατοι αξιωματούχοι, γνώστες της έκθεσης. Όσο περισσότερο παραμένει το υλικό εκτός προστασίας από τον ΔΟΑΕ, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος πως το υλικό αυτό θα μπορούσε να μετατραπεί (σε υλικό) για μη- ειρηνικούς σκοπούς, ανέφεραν.
Πλέον, ο ΔΟΑΕ δεν «μπορεί να εξάγει συμπεράσματα σχετικά με τα πυρηνικά υλικά» αναφέρει το έγγραφο των 119 σελίδων που κυκλοφόρησε τον περασμένο μήνα στη Βιέννη. «Αυτό δημιουργεί ανησυχία για τον πολλαπλασιασμό του, καθώς αυτό το πυρηνικό υλικό, το οποίο ο οργανισμός δεν ήταν σε θέση να επαληθεύσει, περιλαμβάνει μεγάλη ποσότητα υψηλού εμπλουτισμού ουρανίου».
Η εξάλειψη των πυρηνικών φιλοδοξιών του Ιράν ήταν ο κύριος στόχος του Τραμπ. Η έκθεση του ΔΟΑΕ κυκλοφόρησε την ώρα που που οι αγορές είναι απογοητευμένες από τις αποτυχημένες προσπάθειες για την επίτευξη συμφωνίας μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ. Η προειδοποίηση υπογραμμίζει πως ακόμα και στην περίπτωση, που επιτευχθεί παρατεταμένη κατάπαυση του πυρός, η πορεία για μία διαρκή ειρηνική συμφωνία παραμένει μακρά, αμφίβολη και ευάλωτη σε κατάρρευση. Αυτό από μόνο του, μετριάζει τις ελπίδες ότι η διπλωματία θα σταθεροποιήσει γρήγορα τις ενεργειακές ροές μέσω του Στενού του Ορμούζ.
Οι επιθεωρήσεις από τον περασμένο Ιούνιο, μειώθηκαν κατακόρυφα - σε ποσοστό πάνω από το μισό - αφότου το Ιράν επέβαλε νέους περιορισμούς μετά τον 12ήμερο πόλεμο, που κήρυξαν εναντίον του ΗΠΑ και Ισραήλ. Οι παρατηρητές δεν έχουν ακόμη επιστρέψει στις κατεστραμμένες εγκαταστάσεις στο Φορντόου, το Ισφαχάν και το Νατάνζ, όπου την τελευταία φορά είχαν εντοπίσει 440,9 κιλά εμπλουτισμένου ουρανίου και 8.599,6 κιλά υλικού χαμηλότερου εμπλουτισμού του Ιράν.
Την ίδια ώρα, ενώ ο Λευκός Οίκος υποστηρίζει ότι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν έχει επί της ουσίας εξαλειφθεί, η κυβέρνηση Τραπ επιδιώκει να διαπραγματευτεί την πρόσβαση στο ουράνιο. Ο Τραμπ έχει υπονοήσει ότι το υλικό θα μπορούσε να εξαχθεί από το Ιράν ή να καταστεί αδρανές στην εγχώρια αγορά υπό την επίβλεψη του ΔΟΑΕ. Το Ιράν επιμένει ότι το εμπλουτισμένο ουράνιό του είναι για ειρηνικούς σκοπούς και το θέμα απομάκρυνσής του είναι εκτός διαπραγμάτευσης.
Ωστόσο, οι αξιωματούχοι ανησυχούν πως η αποτυχία της κυβέρνησης Τραμπ να εμπλέξει τον ΔΟΑΕ στους πιο πρόσφατους γύρους συνομιλιών με το Ιράν, μπορεί να δημιουργήσει νέους κινδύνους και να εγείρει μη ρεαλιστικές προσδοκίες.
«Δεν είμαστε μέρος αυτής της διαπραγμάτευσης. Συμμετείχαμε μόλις μέχρι τον τελευταίο γύρο, που ολοκληρώθηκε τον Φεβρουάριο», δήλωσε ο Γενικός Διευθυντής του ΔΟΑΕ, Ραφαέλ Γκρόσι, στο Al Jazeera την Τρίτη. «Κάτι που δεν μπορεί να επαληθευθεί θα οδηγήσει σε μια κακή συμφωνία» επέμεινε.
Στις 8 Ιουνίου έχει προγραμματιστεί μια κρίσιμη συνεδρίαση του διοικητικού συμβουλίου του ΔΟΑΕ. Την ίδια ώρα, οι αγορές παρακολουθούν στενά για νέες πληροφορίες σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Σημειώνεται επίσης, πως οι ΗΠΑ και το Ισραήλ επιτέθηκαν στο Ιράν λιγότερο από 24 ώρες μετά την έκθεση του ΔΟΑΕ στις 27 Φεβρουαρίου, η οποία υποδήλωνε δραστηριότητα κοντά σε βομβαρδισμένες πυρηνικές εγκαταστάσεις ενώ οι αμερικανοισραηλινές επιθέσεις σε πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν τον περασμένο Ιούνιο, πραγματοποιήθηκαν μόλις μία ημέρα αφότου το το διοικητικό συμβούλιο του ΔΟΑΕ επέκρινε το Ιράν για την παρεμπόδιση των επιθεωρητών του.
Με πληροφορίες του Bloomberg
