Με πέντε βασικά σενάρια παρεμβάσεων και δύο πρόσθετες «δεξαμενές» δημοσιονομικού χώρου προετοιμάζεται η κυβέρνηση για τις εξαγγελίες της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, με το τελικό ύψος του πακέτου να παραμένει ανοιχτό και να εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από την εξέλιξη της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Το οικονομικό επιτελείο διαθέτει αυτή τη στιγμή μια αρχική «μαγιά» της τάξης του 1,5 δισ. ευρώ για νέες παρεμβάσεις το 2027. Ωστόσο, το ποσό θα μπορούσε υπό προϋποθέσεις να προσεγγίσει ακόμη και τα 2 δισ. ευρώ.
Την ίδια ώρα, η γεωπολιτική αβεβαιότητα λειτουργεί ως βασική μεταβλητή στον κυβερνητικό σχεδιασμό. Μια παρατεταμένη κλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή, με νέες πιέσεις στις τιμές του πετρελαίου, του φυσικού αερίου και συνολικά της ενέργειας, θα μπορούσε να αυξήσει τις ανάγκες για έκτακτα μέτρα στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων, περιορίζοντας αντίστοιχα το περιθώριο για μόνιμες φορολογικές ελαφρύνσεις. Αντίθετα, μια σταδιακή αποκλιμάκωση της έντασης και των ενεργειακών τιμών θα επέτρεπε στο οικονομικό επιτελείο να κατευθύνει μεγαλύτερο μέρος του διαθέσιμου χώρου στις παρεμβάσεις που ήδη βρίσκονται υπό επεξεργασία.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Τα πέντε σενάρια
Στο πλαίσιο αυτό, πέντε είναι τα βασικά μέτωπα στα οποία επικεντρώνεται ο σχεδιασμός για τη ΔΕΘ.
Πρώτο σενάριο είναι μια νέα παρέμβαση στο σύστημα τεκμαρτής φορολόγησης των περίπου 670.000 ελεύθερων επαγγελματιών. Το οικονομικό επιτελείο εξετάζει διορθώσεις χωρίς ανατροπή του βασικού πυρήνα του συστήματος, με στόχο να περιοριστούν οι στρεβλώσεις που έχουν προκύψει κατά την εφαρμογή του. Στο τραπέζι βρίσκεται το ενδεχόμενο να μην εφαρμοστεί η επόμενη αυτόματη αύξηση του ελάχιστου τεκμαρτού φορολογητέου εισοδήματος που προκαλείται από την αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού. Εναλλακτικά εξετάζεται η μείωση του τεκμαρτού εισοδήματος κατά 10%-20% για συγκεκριμένες κατηγορίες επαγγελματιών και ατομικών επιχειρήσεων.
Δεύτερο σενάριο είναι η διεύρυνση των εκπτώσεων και των εξαιρέσεων από το τεκμαρτό σύστημα. Στόχος είναι να ενταχθούν περισσότερες κατηγορίες επαγγελματιών σε καθεστώς μειωμένου τεκμαρτού εισοδήματος, αλλά και να επανεξεταστούν οι προσαυξήσεις που συνδέονται με τα χρόνια λειτουργίας μιας επιχείρησης, το ύψος της μισθοδοσίας και τον κύκλο εργασιών.
Τρίτο σενάριο αφορά το τέλος επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα. Η πλήρης κατάργησή του από την 1η Ιανουαρίου 2027 αποτελεί μία από τις επιλογές που εξετάζονται, ενώ στο τραπέζι βρίσκεται και η σταδιακή κατάργησή του ή η αρχική απαλλαγή των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Τέταρτο σενάριο είναι η μείωση της προκαταβολής φόρου για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, στο πλαίσιο της προσπάθειας ενίσχυσης της ρευστότητάς τους.
Πέμπτο σενάριο αποτελεί η αξιοποίηση του διαθέσιμου δημοσιονομικού χώρου για ένα ευρύτερο πακέτο εισοδηματικών και φορολογικών παρεμβάσεων, στο οποίο θα μπορούσε να ενταχθεί και η νέα αύξηση του κατώτατου μισθού.
Οι δύο «δεξαμενές»
Πέρα από τα πέντε βασικά σενάρια, δύο παράγοντες μπορούν να διευρύνουν σημαντικά τον διαθέσιμο χώρο και να ανεβάσουν το τελικό πακέτο της ΔΕΘ πιο κοντά στα 2 δισ. ευρώ.
Η πρώτη πρόσθετη πηγή είναι η ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής για δαπάνες που σχετίζονται με την ενεργειακή ασφάλεια και τη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα. Η δεύτερη αφορά τα πρόσθετα έσοδα από την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής και κυρίως το ποιο μέρος τους θα αναγνωριστεί ως μόνιμο και διατηρήσιμο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Η Μέση Ανατολή θα κρίνει τις τελικές αποφάσεις
Καθοριστική για τις τελικές αποφάσεις, ωστόσο, θα είναι η εικόνα που θα έχει διαμορφωθεί στη Μέση Ανατολή όσο πλησιάζει η ΔΕΘ. Το οικονομικό επιτελείο δεν θέλει να εξαντλήσει πρόωρα τα δημοσιονομικά περιθώρια, καθώς μια νέα αναζωπύρωση της κρίσης θα μπορούσε να οδηγήσει σε άνοδο των διεθνών τιμών της ενέργειας και να καταστήσει αναγκαίο ένα νέο έκτακτο πακέτο στήριξης.
Υπό αυτό το πρίσμα, ο σχεδιασμός κινείται σε δύο παράλληλες γραμμές. Στο θετικό σενάριο, όπου οι γεωπολιτικές πιέσεις αποκλιμακώνονται και οι ενεργειακές τιμές σταθεροποιούνται, η κυβέρνηση θα έχει τη δυνατότητα να κινηθεί προς το ανώτερο εύρος των παρεμβάσεων. Στο δυσμενές σενάριο, μέρος των διαθέσιμων πόρων θα πρέπει να παραμείνει ως «μαξιλάρι» για την αντιμετώπιση νέων πιέσεων σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Για τον λόγο αυτό, οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν όσο το δυνατόν πιο κοντά στη ΔΕΘ.
