Πλήρης ημερών σε ηλικία 103 χρονών έφυγε από τη ζωή ο Τζορτζ Νταν, ο Βρετανός πιλότος βομβαρδιστικών στα χρόνια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, που το 1947 είχε παραδώσει το Spitfire MJ755 στους Έλληνες συναδέλφους του, ένα από τα 77 καταδιωκτικά, που είχε παραχωρήσει μεταπολεμικά η βρετανική κυβέρνηση για την αναδιοργάνωση της ελληνικής πολεμικής αεροπορίας, το οποίο πλήρως ανακατασκευασμένο σε πτήσιμη κατάσταση κοσμεί σήμερα το Μουσείο της Πολεμικής Αεροπορίας στο Τατόι.
Το 2020 ο Τζορτζ Νταν είχε αναφέρει σε τηλεφωνική του συνομιλία με το Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων: «Ήταν μετά τον πόλεμο. Πέταξα την 28η Ιανουαρίου 1947 (...) Ήμουν αυτός που έκανε την τελευταία πτητική δοκιμή πριν το αεροπλάνο αναχωρήσει για την Ελλάδα, όπου είχε πουληθεί (σ.σ είχε παραχωρηθεί) στην Ελληνική Αεροπορία. (...) Είχαμε σταματήσει στην Κύπρο για ανεφοδιασμό. Τα αεροσκάφη που δόθηκαν στην Ελλάδα βρίσκονταν στην Αίγυπτο, σε μοίρα συντήρησης με το τέλος του πολέμου».
«Ο Τζορτζ πήρε μέρος ως πιλότος των Halifax και Mosquito με τη Διοίκηση Βομβαρδιστικών κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου πετώντας σε 44 επιχειρήσεις», αναφέρει στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο Στιβ Ντάρλοου, συγγραφέας, εκδότης και σύμβουλος ντοκιμαντέρ ιστορικού περιεχομένου.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
«Η αφοσίωση και η γενναιότητά του αναγνωρίστηκαν με την απονομή του Διακεκριμένου Σταυρού Ιπτάμενου, και τιμήθηκε επίσης με το παράσημο της Λεγεώνας της Τιμής», τονίζει.
«Θα τον θυμόμαστε επίσης για τον εξέχοντα ρόλο του στην υπεράσπιση και την επίτευξη μεγαλύτερης αναγνώρισης για τους πεσόντες συντρόφους του στη Διοίκηση Βομβαρδιστικών. Ο ένθερμος χαρακτήρας του, η ταπεινή του στάση, η χαρά του για τη ζωή, και το μεταδοτικό του γέλιο τον έκαναν αγαπητό σε τόσους πολλούς. Ξέρω ότι θα νιώσουν θλίψη, αλλά θα νιώσουν επίσης προνομιούχοι όσοι τον γνώρισαν, και μοιράστηκαν χρόνο με έναν σπουδαίο άνθρωπο. Το τέλος μιας εποχής για μένα», καταλήγει ο κ. Ντάρλοου.
Όπως είχε αναφέρει το 2020 στο Αθηναϊκό Πρακτορείο o βετεράνος αεροπόρος, το 1941 πήγε εθελοντής στην αεροπορία, για να γίνει ιπτάμενος. Τον Ιούνιο εκείνης της χρονιάς η RAF τον έστειλε για αεροπορική εκπαίδευση στον Καναδά.
Λίγα χρόνια νωρίτερα το 1937 πριν κλείσει τα δεκατέσσερα, είχε αφήσει το σχολείο για να εργαστεί σε μεταφορική εταιρεία. Μάλιστα κάποιοι στη RAF είχαν αμφισβητήσει την ικανότητά του να εκπαιδευτεί ως πιλότος βομβαρδιστικών, λόγω των περιορισμένων γραμματικών του γνώσεων, και πρότειναν να πήγαινε σε μεταφορικά ανεμόπτερα.
Και ο Τζορτζ Νταν, συμπλήρωνε: «Τον Ιούλιο του 1942 (σ.σ. μετά την επιστροφή του στην Αγγλία), έκανα την πρώτη μου αποστολή με βομβαρδιστικά "Halifax" και αργότερα τοποθετήθηκα στα "Mosquito" (σ.σ. ξύλινο ελαφρύ βομβαρδιστικό). Πέταξα σε 30 επιχειρήσεις με βομβαρδιστικά "Halifax" και 14 με "Μοσκίτο", συνολικά 44 αποστολές».
Τον Αύγουστο του 1943 ο Τζορτζ Νταν πήρε μέρος σε μια από τις πλέον σημαντικές αποστολές βομβαρδισμού της RAF, στα χρόνια του πολέμου, στο Πεενεμούντε της Βαλτικής, στις εγκαταστάσεις εκτόξευσης των πυραύλων V1 και V2.
Επειδή η δράση των βομβαρδιστικών ξεπερνούσε την ακτίνα ραδιοπλοήγησης της εποχής, η επιχείρηση έπρεπε να γίνει νύχτα με πανσέληνο, κάτι το οποίο συνέβη το βράδυ της 17ης προς 18η Αυγούστου 1943.
«Ήμουν στο πρώτο κύμα βομβαρδιστικών που επιτέθηκαν από τα συνολικά τρία», τόνιζε στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, ο Τζορτζ Νταν. «Δυο σμήνη βομβαρδιστικών σε κάθε κύμα. Στο πρώτο κύμα δεν είχαμε μπελάδες από τα γερμανικά νυχτερινά καταδιωκτικά, ...ήμασταν τυχεροί».
Όπως είχε αναφέρει παλαιότερα ο ίδιος, η Διοίκηση Βομβαρδισμού της Βασιλικής Αεροπορίας είχε ξεκαθαρίσει πως εάν δε πετύχαινε ο βομβαρδισμός εκείνο το βράδυ, θα επαναλάμβαναν την επιχείρηση το αμέσως επόμενο, και το επόμενο μετά, και ξανά το επόμενο, μέχρι να επιτευχθεί ο στόχος, με τρομακτικές απώλειες για τα πληρώματα της RAF.
Μετά την ολοκλήρωση των επιδρομών με τα «Χάλιφαξ», και μια σύντομη περίοδο ως εκπαιδευτής πιλότος, ανέλαβε καθήκοντα πετώντας με τα de Havilland Mosquito, σε επιχειρήσεις εναντίον του Βερολίνου και άλλων γερμανικών πόλεων.
«Το Μοσκίτο, το ξύλινο βομβαρδιστικό, ήταν ένα θαυμάσιο αεροπλάνο να πετάει κανείς. Τα είχε όλα, βαθμό ανόδου, ταχύτητα, ικανότητα ελιγμών, ένα αεροσκάφος πολλαπλών ρόλων», κατέληγε μιλώντας το 2020 στο Αθηναϊκό - Μακεδονικό Πρακτορείο ο κ. Νταν.
Στη συνέχεια, το 1947, τοποθετήθηκε στην Αίγυπτο για να πετάξει ανακαινισμένα μονοκινητήρια μαχητικά αεροσκάφη, και μετέφερε το «Σπιτφάιρ» (MJ755) στην Ελληνική Πολεμική Αεροπορία. Λίγο περισσότερο από 70 χρόνια αργότερα, κάθισε ξανά στο ίδιο καταδιωκτικό, στο ιστορικό αεροδρόμιο του Μπίγκιν Χιλλ στο Κεντ, όπου το αεροπλάνο ανακατασκευαζόταν.
Μεταπολεμικά θ’ αποστρατευτεί με το βαθμό του σμηναγού, και θα επιστρέψει στην εταιρεία μεταφορών «Pickfords», από την οποία και συνταξιοδοτήθηκε.
Το 2019, σε ηλικία 98 χρονών μαζί με τον συγγραφέα και εκδότη Στιβ Ντάρλοου έγραψε το βιβλίο «Resolute – To war with Bomber Command», αναφερόμενος στη θητεία του στη RAF ως πιλότος βομβαρδιστικών στα χρόνια του πολέμου.
Τον Μάιο του 2025 ο Τζορτζ Νταν είχε πάρει μέρος ως τιμώμενο πρόσωπο στις εκδηλώσεις για τα 80 χρόνια από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου στην Ευρώπη.
Η υποπτέραρχος της Βασιλικής Αεροπορίας Κρις Έλιοτ, διευθύνων σύμβουλος του Ταμείου Φιλανθρωπίας της RAF, δήλωσε: «Με βαθιά θλίψη πληροφορηθήκαμε τον θάνατο του Τζορτζ Νταν. Ο Τζορτζ σήμαινε πολλά για όλους στο Ταμείο Φιλανθρωπίας της RAF, και για την ευρύτερη οικογένεια της Βασιλικής Αεροπορίας. Ενώ θα τον θυμόμαστε πάντα για την αξιοσημείωτη υπηρεσία του κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, ήταν εξίσου αγαπητός για τη γενναιοδωρία, τη ζεστασιά και την ακλόνητη αφοσίωσή του στο Ταμείο επί τόσα χρόνια. (…) Αισθανόμαστε απίστευτα προνομιούχοι που τον γνωρίσαμε και που επωφεληθήκαμε από την υποστήριξή του».
