Η σύγκρουση των ΗΠΑ με το Ιράν έχει εισέλθει σε μια φάση που θυμίζει τον Ψυχρό Πόλεμο, με οικονομικές κυρώσεις, παρεμβάσεις με πολεμικά πλοία και συζητήσεις για τη διεξαγωγή συνομιλιών.
Γιατί έχει σημασία: Δεν διαφαίνεται άμεσο τέλος στην τεταμένη κατάσταση αδιεξόδου. Επομένως, θεωρείται βέβαιο ότι οι τιμές ενέργειας θα παραμείνουν για μήνες υψηλές και ένας θερμός πόλεμος θα μπορούσε να ξεσπάσει ανά πάσα στιγμή, αναφέρει ανάλυση του Axios.
Αρκετοί αξιωματούχοι των ΗΠΑ δήλωσαν στο Axios ότι ανησυχούν πως η Αμερική μπορεί να παγιδευτεί σε μια «παγωμένη» σύγκρουση, χωρίς πόλεμο αλλά και χωρίς συμφωνία.
Σε αυτό το σενάριο, οι ΗΠΑ θα πρέπει να διατηρήσουν τις δυνάμεις τους στην περιοχή για πολλούς ακόμη μήνες. Τα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνουν κλειστά, ο αμερικανικός αποκλεισμός θα συνεχιστεί και οι δύο πλευρές θα περιμένουν η μία την άλλη να υποχωρήσει ή να ανοίξει πρώτη πυρ.
Με τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου να απέχουν μόλις έξι μήνες, «μια παγωμένη σύγκρουση είναι το χειρότερο σενάριο για τον Ντόναλντ Τραμπ, πολιτικά και οικονομικά», ανέφερε στο Axios μια πηγή κοντά στον πρόεδρο.
Ο Αμερικανός πρόεδρος ταλαντεύεται μεταξύ του να εξαπολύσει νέες στρατιωτικές επιθέσεις ή να περιμένει να δει αν οι οικονομικές κυρώσεις «μέγιστης πίεσης» θα κάνουν το Ιράν πιο πρόθυμο να διαπραγματευτεί τον τερματισμό του πυρηνικού του προγράμματος, σύμφωνα με πέντε συμβούλους που έχουν μιλήσει μαζί του.
«Το μόνο που καταλαβαίνουν οι ηγέτες του Ιράν είναι οι βόμβες», είπε πρόσφατα ο Τραμπ σε έναν σύμβουλο, ο οποίος μετέφερε το σχόλιο στο Axios.
«Θα τον περιέγραφα ως απογοητευμένο αλλά ρεαλιστή», ανέφερε ο σύμβουλος. «Δεν θέλει να χρησιμοποιήσει βία. Αλλά δεν υποχωρεί.»
Μέσα στο επιτελείο του Τραμπ
Ορισμένοι ανώτεροι σύμβουλοι του Τραμπ θέλουν να διατηρήσει τον αμερικανικό αποκλεισμό στα Στενά του Ορμούζ προς το παρόν και να επιβάλει περισσότερες οικονομικές κυρώσεις για να πιέσει το ιρανικό καθεστώς - πριν επιστρέψει σε βομβαρδισμούς.
«Το επίπεδο των κυρώσεων κατά του Ιράν είναι εξαιρετικά υψηλό, η πίεση είναι μεγάλη και πιστεύω ότι μπορεί να ενταθεί ακόμη περισσότερο», δήλωσε στο Fox News ο υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος είναι επίσης σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του Τραμπ.
«Ελπίζω ότι και ο υπόλοιπος κόσμος θα συμμετάσχει στις καταστροφικές κυρώσεις και σε άλλες ενέργειες που κάνουμε για να πιέσουμε το καθεστώς να κάνει παραχωρήσεις που δεν θέλει να κάνει», πρόσθεσε.
Η άλλη πλευρά
Ο Τραμπ συμβουλεύεται επίσης σκληροπυρηνικούς εκτός κυβέρνησης, όπως τον αρθρογράφο της Washington Post Μαρκ Θίσεν, τον απόστρατο στρατηγό Τζακ Κιν και τον γερουσιαστή Λίντσεϊ Γκράχαμ, οι οποίοι τον προτρέπουν να προχωρήσει σε κάποια μορφή στρατιωτικής δράσης για να σπάσει το αδιέξοδο.
«Κύριε Πρόεδρε, μείνετε σταθερός για το καλό του έθνους και του κόσμου. Το ιρανικό καθεστώς και η συμπεριφορά του είναι το πρόβλημα, όχι εσείς», έγραψε ο Γκράχαμ τη Δευτέρα στο X, καλώντας τον Τραμπ να απορρίψει την τελευταία πρόταση του Ιράν.
Ο Τραμπ συζήτησε τη Δευτέρα την ιρανική πρόταση με την ομάδα εθνικής ασφάλειας. Το Ιράν πρότεινε να διαπραγματευτεί μια παράλληλη συμφωνία για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, με αντάλλαγμα οι ΗΠΑ να άρουν τον ναυτικό των πλοίων προς και από το Ιράν.
Ένας Αμερικανός αξιωματούχος και δύο άλλες πηγές που ενημερώθηκαν για τη συνάντηση δήλωσαν ότι δεν ελήφθησαν αποφάσεις. Μία πηγή είπε ότι ο Τραμπ δεν φαινόταν διατεθειμένος να αποδεχτεί την πρόταση, επειδή θα ανέβαλλε τις συνομιλίες για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν — η κατάργηση του οποίου αποτελεί βασικό στόχο του.
«Οι κόκκινες γραμμές του προέδρου όσον αφορά το Ιράν έχουν γίνει απολύτως σαφείς», δήλωσε η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Καρολίν Λέβιτ.
Η ευρύτερη εικόνα
Ο Τραμπ επέβαλε τον αποκλεισμό αφού το Ιράν έκλεισε τα Στενά και άρχισε να επιβάλλει τέλη σε δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν πετρέλαιο από τον Περσικό Κόλπο, από όπου προέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας παραγωγής αργού πετρελαίου.
Ο αμερικανικός στρατός αναγκάζει πλοία υπό ιρανική σημαία που μεταφέρουν το πετρέλαιο της χώρας να επιστρέφουν στην ακτή, αλλά μερικά έχουν καταφέρει να ξεφύγουν.
Οι ΗΠΑ έχουν επίσης κατασχέσει άλλα δεξαμενόπλοια που μετέφεραν ιρανικό πετρέλαιο και φερόμενο «λαθραίο φορτίο» που, όπως λένε, θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για πολεμικούς σκοπούς.
Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι δεν θα άρει τον ναυτικό αποκλεισμό πριν το Ιράν συμφωνήσει σε μια συμφωνία που θα αντιμετωπίζει τις ανησυχίες των ΗΠΑ για το πυρηνικό του πρόγραμμα.
Ο υπουργός Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, έχει εντείνει την εκστρατεία «μέγιστης πίεσης», στοχεύοντας χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, ναυτιλιακές εταιρείες ακόμη και μικρά διυλιστήρια στην Κίνα που επεξεργάζονται ιρανικό πετρέλαιο που υπόκειται σε κυρώσεις.
«Πρόκειται για μέγιστη πίεση παντού και από όλες τις πλευρές», δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος. «Αυτό μπορεί να σημαίνει και στρατιωτική δράση. Μπορεί και όχι. Εναπόκειται στον πρόεδρο».
Αξιωματούχοι και σύμμαχοι της κυβέρνησης Τραμπ πιστεύουν ότι οι κυρώσεις μπορεί να καταστήσουν αδύνατη την αποθήκευση περισσότερου πετρελαίου από το Ιράν, αναγκάζοντάς το να κλείσει τις πετρελαιοπηγές του - προκαλώντας σημαντική οικονομική ζημιά. Ωστόσο, αναλυτές που επικρίνουν τον πόλεμο εκτιμούν ότι αυτό δεν θα οδηγήσει το Ιράν σε παραχωρήσεις.
Με πληροφορίες από Axios
