Οι υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ απέρριψαν την πρόταση αναστολής της συμφωνίας σύνδεσης με το Ισραήλ. Η ΕΕ παραμένει διχασμένη ως προς την επιβολή κυρώσεων στο Ισραήλ, παρά το γεγονός ότι ορισμένα κράτη μέλη επικρίνουν τη χώρα για την κατάσταση στη Γάζα και τη βία κατά των Παλαιστινίων από Ισραηλινούς εποίκους στη Δυτική Όχθη.
Η Κάγια Κάλας, επικεφαλής εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, δήλωσε ότι οι προτάσεις για μερική αναστολή της συμφωνίας σύνδεσης ΕΕ - Ισραήλ παραμένουν στο τραπέζι, αλλά απαιτούν από τα κράτη να αλλάξουν τις θέσεις τους για να τεθεί σε ισχύ. Μιλώντας μετά από συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ την Τρίτη, δήλωσε στους δημοσιογράφους πως «Δεν το είδαμε αυτό σήμερα, αλλά αυτές οι συζητήσεις θα συνεχιστούν».
Η Κάλας απέρριψε την κριτική ότι η προσέγγιση του μπλοκ προς το Ισραήλ υποδηλώνει δύο μέτρα και δύο σταθμά, Μια κατηγορία που διατύπωσαν ορισμένοι της ΕΕ, ενώ παράλληλα εγείρει αμφιβολίες για τον αντίκτυπο των κυρώσεων. «Η αναστολή της συμφωνίας σύνδεσης, θα σταματήσει την επέκταση των Ισραηλινών εποίκων στη Δυτική Όχθη; Ξέρετε, αυτό πιθανότατα δεν ισχύει» είπε χαρακτηριστικά.
Πρόσθεσε, ότι η ΕΕ θα υιοθετήσει νέες κυρώσεις σε Ιρανούς που εμπλέκονται στον περιορισμό της ελεύθερης ναυσιπλοΐας μέσω του Στενού του Ορμούζ και διευκρίνισε πως θα επιδιώξει να υιοθετήσει τις κυρώσεις τον Μάιο.
Οι υπέρ και οι κατά
Στη συνάντηση της Τρίτης, η Ιρλανδία, η Ισπανία και η Σλοβενία πίεσαν τον Κάλας να ανοίξει εκ νέου μια μερική αναστολή της συμφωνίας σύνδεσης του Ισραήλ με την ΕΕ, η οποία προτάθηκε το περασμένο φθινόπωρο αλλά δεν εξασφάλισε ποτέ την υποστήριξη της πλειοψηφίας. Οι τρεις χώρες, ιστορικά υπερασπιστές των παλαιστινιακών δικαιωμάτων, έγραψαν στον Κάλας την περασμένη εβδομάδα, περιγράφοντας τις «αφόρητες» συνθήκες στη Γάζα με συνεχείς παραβιάσεις της κατάπαυσης του πυρός και ανεπαρκή είσοδο ανθρωπιστικής βοήθειας, καθώς και κλιμάκωση της βίας κατά των Παλαιστινίων στη Δυτική Όχθη.
Ο Ισπανός ΥΠΕΞ, Χοσέ Μανουέλ Αλμπάρες, δήλωσε την Τρίτη πως «Ενώ το Ισραήλ συνεχίζει σε αυτή την πορεία ενός διαρκούς αέναου πολέμου, δεν θα μπορέσουμε να διαχειριστούμε τις σχέσεις μας με τον ίδιο τρόπο». Ο Πέδρο Σάντσεθ, ο οποίος ήταν από τους πιο ένθερμους Ευρωπαίους επικριτές του πολέμου του Ισραήλ στη Γάζα, κάλεσε την ΕΕ το περασμένο Σαββατοκύριακο να τερματίσει τη συμφωνία σύνδεσης με το Ισραήλ.
Ο Μαξίμ Πρεβό, υπουργός Εξωτερικών του Βελγίου, είπε πως «ήταν σαφές ότι πρέπει να υψώσουμε τη φωνή μας για τις κυρώσεις», αναφερόμενος στη βία από τους εποίκους της Δυτικής Όχθης που φτάνει σε «πρωτοφανή επίπεδα», καθώς και στην ψήφο του ισραηλινού κοινοβουλίου για την επιβολή της θανατικής ποινής. «Υπάρχουν σαφώς σοβαρές επιθέσεις στις αρχές των δικαιωμάτων και των αξιών της ΕΕ που διέπουν αυτή τη συμφωνία», τόνισε, αναφερόμενος στο άρθρο 2 του συμφώνου ΕΕ - Ισραήλ.
Η Βελγίδα αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Καθλίν βαν Μπρεμπτ, άσκησε δριμεία κριτική. Δήλωσε ότι η ΕΕ διαβρώνει την αξιοπιστία της ως υπερασπιστή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. «Η αποτυχία τόσο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής όσο και των κρατών μελών της ΕΕ να ενεργήσουν κατάλληλα σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις δικές τους αξίες και πεποιθήσεις, καθιστά την Ευρώπη συνένοχη στα εγκλήματα πολέμου και τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας που διαπράττει το Ισραήλ».
Η Γερμανία υποστήριξε ότι η πρόταση αναστολής της συμφωνίας ήταν ακατάλληλη. Ο ΥΠΕΞ Γιόχαν Βάντεφουλ, σημείωσε πως «πρέπει να μιλήσουμε με το Ισραήλ για τα κρίσιμα ζητήματα. Αυτό πρέπει να γίνει σε έναν κριτικό, εποικοδομητικό διάλογο με το Ισραήλ».
Η συμφωνία και οι επικρίσεις
Η συμφωνία σύνδεσης χρειάζεται ομόφωνη έγκριση από τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ για να ανακληθεί, αλλά μια μερική αναστολή απαιτεί μόνο πλειοψηφία 15 κρατών μελών που εκπροσωπούν το 65% του πληθυσμού της ΕΕ. Είτε η Γερμανία είτε η Ιταλία θα πρέπει να αλλάξουν τη θέση τους, υποθέτοντας ότι η υποστήριξη από το περασμένο φθινόπωρο παραμένει σταθερή.
Σε έντονη κριτική, η Διεθνής Αμνηστία κατηγόρησε την ΕΕ για «ηθική αποτυχία» που έδειξε «θρασύτατη περιφρόνηση για τη ζωή των αμάχων, ιδιαίτερα στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη και στον Λίβανο». Η ΜΚΟ ήταν μεταξύ των 70 ομάδων που ζήτησαν την αναστολή της συμφωνίας ΕΕ - Ισραήλ την περασμένη εβδομάδα. Σε ξεχωριστές πρωτοβουλίες, περισσότεροι από 1 εκατομμύριο άνθρωποι και σχεδόν 400 ανώτεροι διπλωμάτες και αξιωματούχοι της ΕΕ έχουν διατυπώσει το ίδιο αίτημα στους ηγέτες της ΕΕ.
Αυξάνοντας την πίεση από άλλη κατεύθυνση, η Γαλλία και η Σουηδία κάλεσαν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να «εξετάσει επειγόντως» την επιβολή δασμών σε προϊόντα από παράνομους οικισμούς στη Δυτική Όχθη και περιορισμούς στις εξαγωγές προς αυτά τα εδάφη. Η Κάλας δήλωσε ότι θα θέσει την πρόταση αυτή στον Ευρωπαίο επίτροπο Εμπορίου.
Η επιτροπή, η οποία είναι υπεύθυνη για την εμπορική πολιτική της ΕΕ, έχει δηλώσει στο παρελθόν ότι τα αγαθά που προέρχονται από ισραηλινούς οικισμούς που τέθηκαν υπό ισραηλινή διοίκηση μετά τον Ιούνιο του 1967 δεν δικαιούνται προτιμησιακής μεταχείρισης. «Μόνο σε προϊόντα καταγωγής Ισραήλ χορηγούνται εμπορικές προτιμήσεις βάσει της συμφωνίας σύνδεσης ΕΕ - Ισραήλ», δήλωσε εκπρόσωπος τον Μάρτιο.
Ο Έσπεν Μπαρθ Άιντε, υπουργός Εξωτερικών της Νορβηγίας, υπογράμμισε ότι ένα από τα κύρια προβλήματα που αντιμετωπίζει η Παλαιστινιακή Αρχή ήταν η καταπάτηση της Παλαιστίνης από βίαιους εποίκους, «που κατά καιρούς γίνονται ανεκτοί, ακόμη και υποστηριζόμενοι από την ισραηλινή κυβέρνηση και τους IDF». Η Νορβηγία, η οποία δεν είναι μέλος της ΕΕ, έχει διαδραματίσει ιστορικό ρόλο στην προσπάθεια μεσολάβησης για την ειρήνη μεταξύ Ισραήλ και Παλαιστινίων. Ήταν από τις πρώτες κυβερνήσεις που αναγνώρισαν την παλαιστινιακή κρατική υπόσταση στο τελευταίο κύμα υποστήριξης. Ο υπουργός κάλεσε επίσης το Ισραήλ να αποδεσμεύσει τα παλαιστινιακά «έσοδα από την εκκαθάριση», τους φόρους και τους τελωνειακούς δασμούς, τα οποία αποτελούν την κύρια πηγή εσόδων της Παλαιστινιακής Αρχής, αλλά εισπράττονται από το Ισραήλ βάσει των συμφωνιών του Όσλο, που επιτεύχθηκε με τη Νορβηγία.
Η μεταφορά των εσόδων έχει ανασταλεί από το Ισραήλ από τον Μάιο του 2025, δημιουργώντας προβλήματα για την αρχή στην πληρωμή δασκάλων, γιατρών, συλλεκτών απορριμμάτων και αστυνομικών. «Δεν ζητάμε από το Ισραήλ να κάνει κάτι επιπλέον. Απλώς να κάνει κάτι που είναι ήδη νομικά υποχρεωμένο να κάνει. Αυτό είναι το νούμερο ένα αίτημά μας και πρέπει να γίνει αμέσως», δήλωσε ο υπουργός. Αν και αρνήθηκε να σχολιάσει τι πρέπει να κάνει η ΕΕ, είπε πως θεωρεί ότι «είναι σημαντικό να γίνει πολύ σαφές στο Ισραήλ ότι περιμένουμε να τηρεί το διεθνές δίκαιο και ότι πλέον είναι καθιερωμένο ότι η κατοχή στο σύνολό της είναι παράνομη», αναφερόμενος στη γνωμοδότηση του διεθνούς δικαστηρίου του ΟΗΕ του 2024.
Η ισραηλινή κυβέρνηση αντεπιτέθηκε στους επικριτές της στην ΕΕ, κατηγορώντας κυρίως τον Σάντσεθ για υποκρισία και δύο μέτρα και δύο σταθμά. Ο Ισραηλινός ΥΠΕΞ, Γκίντεον Σάαρ, πρόσφατα έκανε ανάρτηση όπου ανέφερε πως «δεν θα αποδεχτούμε μια υποκριτική ανάγνωση από κάποιον που έχει σχέση με ολοκληρωτικά καθεστώτα που παραβιάζουν τα ανθρώπινα δικαιώματα, όπως η Τουρκία του Ερντογάν, η Βενεζουέλα του Μαδούρο. Μια κυβέρνηση που λαμβάνει ευχαριστίες από το βάρβαρο καθεστώς του Ιράν και τρομοκρατικές οργανώσεις, και που έχει αφοσιωθεί στη διάδοση του αντισημιτισμού. Δεν έχουμε τίποτα εναντίον των πολιτών της Ισπανίας, αντίθετα, αλλά εναντίον των δύο μέτρων και δύο σταθμών της κυβέρνησης του Σάντσεθ». Μαζί με την ανάρτηση δημοσίευσε και μια φωτογραφία που προφανώς έδειχνε μια αφίσα με το πρόσωπο του Σάντσεθ και τις επικρίσεις του για τον πόλεμο του Ισραήλ πάνω σε έναν ιρανικό πύραυλο.
{https://x.com/gidonsaar/status/2045853346376851591}
Με πληροφορίες του Guardian
