Η ισραηλινή αεροπορική επιδρομή που σκότωσε τον επικεφαλής ασφαλείας του Ιράν, Αλί Λαριτζανί, απομάκρυνε έναν από τους πιο έμπειρους και επιδραστικούς διαμορφωτές της πολιτικής της Ισλαμικής Δημοκρατίας σε μια κρίσιμη στιγμή.
Ο Λαριτζανί δεν ήταν στρατιωτικός διοικητής, αλλά αποτελούσε κεντρική μορφή στη διαμόρφωση των στρατηγικών αποφάσεων του Ιράν. Ως γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, βρισκόταν στον πυρήνα της λήψης αποφάσεων για τον πόλεμο, τη διπλωματία και την εθνική ασφάλεια.
Η φωνή του είχε βαρύτητα σε όλο το σύστημα, ιδιαίτερα στη διαχείριση της αντιπαράθεσης του Ιράν με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Μετά τη δολοφονία του Ανώτατου Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ στις 28 Φεβρουαρίου, ο Λαριτζανί υιοθέτησε έναν προκλητικό τόνο, στέλνοντας το σήμα ότι το Ιράν ήταν προετοιμασμένο για μια μακρά σύγκρουση.
Ο θάνατός του, που πλέον έχει επιβεβαιωθεί από τα κρατικά μέσα ενημέρωσης, έρχεται εν μέσω μιας ευρύτερης εκστρατείας κατά την οποία αρκετοί ανώτεροι Ιρανοί αξιωματούχοι και διοικητές έχουν σκοτωθεί μέσα σε διάστημα λίγων εβδομάδων. Αυτό το μοτίβο υποδηλώνει μια συνεχιζόμενη προσπάθεια αποδυνάμωσης της ηγετικής δομής του Ιράν κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Παρά τη σκληρή του στάση απέναντι στη Δύση, ο Λαριτζανί συχνά περιγραφόταν στο εσωτερικό του Ιράν ως πραγματιστής. Συνδύαζε ιδεολογική πίστη με μια τεχνοκρατική προσέγγιση, ευνοώντας τη μεθοδική στρατηγική αντί της ρητορικής.
Παρέμενε βαθιά επιφυλακτικός απέναντι στην εμπλοκή με τις δυτικές δυνάμεις, αλλά συμμετείχε επίσης σε βασικές διπλωματικές προσπάθειες, συμπεριλαμβανομένης της δράσης του ως απεσταλμένος στη μακροπρόθεσμη συμφωνία συνεργασίας του Ιράν με την Κίνα.
Την ώρα του θανάτου του, ο Λαριτζανί είχε την ευθύνη διαχείρισης τριών μεγάλων κρίσεων.
Η πρώτη ήταν ο ίδιος ο πόλεμος. Υποστήριζε ότι το Ιράν πρέπει να προετοιμαστεί για μια παρατεταμένη σύγκρουση και να επεκτείνει τη σύγκρουση αυτή σε όλη την περιοχή και πέραν αυτής, συμπεριλαμβανομένου του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ.
Η δεύτερη ήταν ένα κύμα εσωτερικών αναταραχών, το οποίο ξεκίνησε με οικονομικά αιτήματα αλλά γρήγορα μετατράπηκε σε ευρύτερες διαδηλώσεις που επιδίωκαν την ανατροπή της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Αυτές αντιμετωπίστηκαν με καταστολή που σκότωσε πολλές χιλιάδες διαδηλωτές σε όλη τη χώρα.
Η τρίτη ήταν το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και οι έμμεσες διαπραγματεύσεις με την Ουάσινγκτον - τα οποία είχαν ήδη διαταραχθεί από τα στρατιωτικά πλήγματα.
Η απομάκρυνσή του αφήνει αυτά τα ζητήματα άλυτα και τα μεταφέρει σε έναν ακόμη άγνωστο διάδοχο που θα κληθεί να διαχειριστεί μια εξαιρετικά εύθραυστη κατάσταση. Ενώ το Ιράν έχει δείξει ανθεκτικότητα, εν μέρει διαταράσσοντας τις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές, ο εναέριος χώρος του παραμένει ανοιχτός σε συνεχιζόμενα πλήγματα. Οποιοδήποτε νέο ανώτερο στέλεχος θα αντιμετωπίσει τον άμεσο κίνδυνο να γίνει ο ίδιος στόχος.
Το γεγονός αυτό μπορεί να μετατοπίσει περαιτέρω την εξουσία προς τον στρατό.
Πρόσφατες δηλώσεις του προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν υποδηλώνουν ότι μονάδες των ενόπλων δυνάμεων έχουν ουσιαστικά λάβει ευρεία εξουσία να ενεργούν εάν η ανώτερη ηγεσία καταστεί ανίκανη. Στην πράξη, αυτό θα μπορούσε να σημαίνει ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται πιο γρήγορα, αλλά με λιγότερο κεντρικό συντονισμό.
Υπάρχουν επίσης ενδείξεις ότι η ηγεσία δυσκολεύεται να διαχειριστεί τη διαδοχή. Το Ιράν έχει καθυστερήσει δημόσιες ανακοινώσεις και έχει κρατήσει ορισμένα πρόσωπα, συμπεριλαμβανομένου του νέου ανώτατου ηγέτη Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, σε μεγάλο βαθμό εκτός δημοσιότητας. Το αν αυτό οφείλεται σε λόγους ασφαλείας ή σε εσωτερική αβεβαιότητα δεν είναι σαφές.
Βραχυπρόθεσμα, το πιθανό αποτέλεσμα είναι μια πιο ασταθής κατάσταση: μια πιο σκληρή στρατιωτική στάση στον πόλεμο και σκληρότερη καταστολή στο εσωτερικό.
Με την πάροδο του χρόνου, γίνεται ολοένα και πιο δύσκολο για ένα σύστημα που συνεχίζει να χάνει ανώτερα στελέχη να λειτουργήσει αποτελεσματικά, ιδιαίτερα σε μια χώρα με περισσότερα από 90 εκατομμύρια ανθρώπους.
Πηγή: BBC
