Οι ΗΠΑ αναπτύσσουν στη Μέση Ανατολή ισχυρή δύναμη κρούσης, ναυτική και αεροπορική, κάτι που πιθανόν σημαίνει ότι προετοιμάζουν το έδαφος για ευρείας κλίμακας επίθεση εναντίον του Ιράν.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ των CNN και CBS News που μεταδόθηκαν χθες, οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις είναι έτοιμες να αρχίσουν να πλήττουν το Ιράν από το σαββατοκύριακο, αν το διατάξει ο Ντόναλντ Τραμπ.
Ο αμερικανός πρόεδρος, ο οποίος είχε αποφασίσει ήδη να γίνουν αεροπορικοί βομβαρδισμοί στο Ιράν τον Ιούνιο του 2025, δεν σταματά να απειλεί την Τεχεράνη πως θα μπορούσε να προκρίνει στρατιωτική επέμβαση αν οι συνομιλίες σε εξέλιξη δεν οδηγήσουν στη σύναψη συμφωνίας για το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ο ίδιος απέσυρε το 2018, κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του, τις ΗΠΑ από τη διεθνή συμφωνία του 2015 για το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας του Ιράν, επισήμως το κοινό ολοκληρωμένο σχέδιο δράσης (ΚΟΣΔ).
Η παρουσία «τέτοιας δύναμης πυρός (...) στην περιοχή δημιουργεί δυναμική από μόνη της. Είναι ενίοτε λίγο δύσκολο να φρενάρεις και να πεις "αυτό είναι όλο, δεν κάνουμε τίποτα"», κρίνει η Σούζαν Ζιαντέ, αναλύτρια του αμερικανικού Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών (CSIS).
Η Ουάσιγκτον συνεχίζει να στέλνει στη Μέση Ανατολή πολεμικά πλοία και στρατιωτικά αεροσκάφη κατά δεκάδες. Έχει πλέον αναπτύξει δεκάδες χιλιάδες στρατιώτες σε βάσεις σε όλη την περιοχή - κάποιες από τις οποίες θα μπορούσαν να αποδειχθούν ευάλωτες σε περίπτωση ιρανικών αντιποίνων.
Στη θάλασσα
Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις είναι γνωστό πως έχουν αναπτύξει τουλάχιστον δεκατρία πολεμικά πλοία στη Μέση Ανατολή. Το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln, που κατέφθασε στα τέλη Ιανουαρίου, εννιά αντιτορπιλικά και τρεις ελαφριές φρεγάτες, σύμφωνα με αμερικανό αξιωματούχο. Ακόμη περισσότερα κατευθύνονται στην περιοχή.
Το μεγαλύτερο αεροπλανοφόρο στον κόσμο, το USS Gerald Ford, πλέει στον Ατλαντικό ωκεανό από την Καραϊβική προς τον Κόλπο, κατά διαταγή του προέδρου Τραμπ στα μέσα Φεβρουαρίου. Στη δύναμη κρούσης του είναι ενταγμένα τρία αντιτορπιλικά.
Είναι σπάνιο να αναπτύσσονται ταυτόχρονα δυο αμερικανικά αεροπλανοφόρα - με δεκάδες μαχητικά αεροσκάφη και χιλιάδες πεζοναύτες - στη Μέση Ανατολή. Αυτό είχε συμβεί για τελευταία φορά τον Ιούνιο, όταν ο Ντόναλντ Τραμπ διέταξε να βομβαρδιστούν τρεις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις-κλειδιά, εν μέσω του πολέμου 12 ημερών που εξαπέλυσε το Ισραήλ εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Στους αιθέρες
Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις έχουν επίσης προωθήσει μεγάλο στόλο αεροσκαφών στην περιοχή της Μέσης Ανατολής ή σε βάσεις από όπου η εμβέλειά τους είναι επαρκής, κατά πληροφορίες και σύμφωνα με τον εξειδικευμένο ιστότοπο FlightRadar24.
Συμπεριλαμβάνει μαχητικά χαμηλής παρατηρησιμότητας F-22, μαχητικά πολλαπλών ρόλων F-15 και F-16, αεροσκάφη συλλογής πληροφοριών, επιτήρησης και ελέγχου E3 Sentry, μεταγωγικά, δεξαμενοφόρα αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού...
Διαδηλώσεις, απειλές, συνομιλίες
Ο Ντόναλντ Τραμπ πολλαπλασίασε τις απειλές και τις προειδοποιήσεις μετά την αιματηρή καταστολή των μαζικών κινητοποιήσεων του Ιανουαρίου στο Ιράν στην οποία, σύμφωνα με ΜΚΟ υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, σκοτώθηκαν χιλιάδες άνθρωποι.
Στα τέλη Ιανουαρίου, ο Αμερικανός πρόεδρος διεμήνυε στην Ισλαμική Δημοκρατία πως στέλνει «αρμάδα» στον Κόλπο.
Την περασμένη εβδομάδα απείλησε την Τεχεράνη πως θα υποστεί «τραυματικές» συνέπειες αν δεν κλείσει συμφωνία, κυρίως για το ιρανικό πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας, αλλά όχι μόνο, ενώ, για πρώτη φορά δημόσια, αναφέρθηκε ανοικτά στο ενδεχόμενο αλλαγής καθεστώτος, που βρίσκει πως θα ήταν «το καλύτερο» σενάριο.
Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει πάντως ακόμη κλείσει την πόρτα σε διπλωματική διευθέτηση.
Το Ιράν και οι ΗΠΑ ξανάρχισαν έμμεσες συνομιλίες την 6η Φεβρουαρίου στη Μούσκατ, την πρωτεύουσα του σουλτανάτου του Ομάν, μετά την κλιμάκωση των απειλών που ανταλλάσσουν.
Ο δεύτερος γύρος των έμμεσων διαπραγματεύσεων διεξήχθη προχθές Τρίτη κοντά στη Γενεύη, στην Ελβετία. Η Τεχεράνη έκανε γνωστό πως συνεννοήθηκε με την Ουάσιγκτον όσον αφορά «σύνολο κατευθυντήριων γραμμών» ενόψει συμφωνίας, ωστόσο ο αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς επισήμανε από την άλλη πως το Ιράν δεν αποδέχεται ορισμένες από τις «κόκκινες γραμμές» της κυβέρνησης Τραμπ.
Οι δυο πλευρές βρίσκονται «ακόμη πολύ μακριά σε κάποια ζητήματα», πλειοδότησε χθες Τετάρτη η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, η Κάρολαϊν Λέβιτ.
«Το Ιράν καλά θα έκανε να κλείσει συμφωνία», επέμεινε, διατεινόμενη πως υπάρχουν «πολλοί λόγοι κι επιχειρήματα που συνηγορούν» υπέρ της έναρξης αμερικανικών στρατιωτικών επιχειρήσεων εναντίον του Ιράν.
Ρωσία: Παιxνίδι με τη φωτιά
Ο ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ προειδοποίησε χθες Τετάρτη ότι οποιαδήποτε νέα αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση εναντίον του Ιράν θα είχε σοβαρές συνέπειες και κάλεσε να επιδειχθεί αυτοσυγκράτηση και να συνεχιστεί η προσπάθεια εξεύρεσης λύσης ώστε η Ισλαμική Δημοκρατία να εξακολουθήσει να έχει ειρηνικό πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας, στο πλαίσιο συνέντευξής του που μεταδόθηκε χθες.
Η συνέντευξη που παραχώρησε ο επικεφαλής της ρωσικής διπλωματίας στο σαουδαραβικό τηλεοπτικό δίκτυο Al Arabiya μεταδόθηκε την επομένη των έμμεσων διαπραγματεύσεων κοντά στη Γενεύη ανάμεσα σε αμερικανούς και ιρανούς απεσταλμένους με μεσολάβηση του Ομάν με σκοπό να αποτραπεί νέα σύγκρουση.
«Έγιναν ήδη στο παρελθόν (σ.σ. αμερικανικά) πλήγματα στο Ιράν (σ.σ. τον Ιούνιο), σε πυρηνικές εγκαταστάσεις υπό την επίβλεψη του ΔΟΑΕ (του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας). Όσο μπορούμε να κρίνουμε, υπήρχαν αληθινοί κίνδυνοι πυρηνικού συμβάντος», τόνισε ο κ. Λαβρόφ στη συνέντευξη, απομαγνητοφώνηση της οποίας μεταφρασμένη στα αγγλικά αναρτήθηκε στον ιστότοπο του υπουργείου του.
«Παρακολουθώ προσεκτικά τις αντιδράσεις στην περιοχή, ιδιαίτερα από τις αραβικές χώρες και τις μοναρχίες του Κόλπου. Κανένας δεν θέλει περαιτέρω κλιμάκωση. Οι πάντες καταλαβαίνουν πως αυτό είναι παιxνίδι με τη φωτιά», πρόσθεσε.
Αν υπάρξει στρατιωτική σύγκρουση, σημείωσε, θα μπορούσαν να αναιρέσουν τα θετικά βήματα των τελευταίων ετών, όπως η βελτίωση των σχέσεων του Ιράν με χώρες της περιοχής, πιο αξιοσημείωτα με τη Σαουδική Αραβία.
Πάντα κατά τον κ. Λαβρόφ, αραβικές χώρες στέλνουν μηνύματα στην Ουάσιγκτον «καλώντας ξεκάθαρα να επιδειχθεί αυτοσυγκράτηση και να αναζητηθεί συμφωνία η οποία δεν θα παραβιάζει τα νόμιμα δικαιώματα του Ιράν», αντίθετα θα «εγγυάται ότι το Ιράν διατηρεί αποκλειστικά ειρηνικό πρόγραμμα εμπλουτισμού ουρανίου».
Η Μόσχα, είπε ακόμη ο ρώσος ΥΠΕΞ, παραμένει σε συχνή επαφή με την ηγεσία στην Τεχεράνη και «δεν έχουμε κανέναν λόγο να αμφισβητήσουμε ότι το Ιράν θέλει ειλικρινά να επιλυθεί αυτό το πρόβλημα στη βάση της τήρησης της συνθήκης για τη μη διάδοση των πυρηνικών όπλων (NPT)».
Με πληροφορίες από AFP, Reuters, ΑΠΕ
